چطور بدون دعوا، کودک را از پای تلویزیون بلند کنیم؟
تماشای تلویزیون فرصت تجربههای مهم را از کودکان میگیرد، تجربههایی مثل بازی کردن، کشف کردن، خراب کردن و دوباره ساختن، همان چیزهایی که برای رشد آنها لازم است.
گروه زندگی: این روزها تلویزیون برای خیلی از مادرها شبیه یک ناجی فوری است؛ وقتی باید غذا درست کنی، خانه را جمعوجور کنی یا فقط چند دقیقه بنشینی و نفسی تازه کنی، روشن کردن تلویزیون سادهترین راه به نظر میرسد. کودک هم آرام مینشیند، محو رنگها و صداها میشود و برای مدتی آرام میگیرد. مشکل اما از جایی شروع میشود که این چند دقیقه کمکم به بخش اصلی روز کودک تبدیل میشود.واقعیت این است که بچههای کوچک، مخصوصاً آنهایی که هنوز مدرسه نمیروند، خیلی زود به تلویزیون وابسته میشوند و برایشان به مهمترین سرگرمی روزانه تبدیل میشود. اما مشکل اینجاست که این سرگرمی دلچسب فرصت تجربههای مهمتر را از او میگیرد تجربههایی مثل بازی کردن، کشف کردن، خراب کردن و دوباره ساختن، همان چیزهایی که برای رشد او لازم است.
اولین راه برای کنترل تلویزیون، این است که اجازه ندهیم به عادت دائمی خانه تبدیل شود. اگر تلویزیون از صبح روشن باشد، حتی وقتی کسی واقعاً نگاهش نمیکند، کودک ناخودآگاه یاد میگیرد که هر زمان حوصلهاش سر رفت باید سراغ صفحه نمایش برود. بهتر است تلویزیون زمان مشخصی داشته باشد؛ مثلاً بعد از ناهار یا عصرها، برای مدت محدود. وقتی کودک بداند تلویزیون بخشی از برنامه روز است، نه چیزی که هر لحظه در اختیارش باشد، وابستگیاش هم کمتر میشود.
نکته دوم که خیلی از مادرها از آن غافل میشوند این است که نمیشود فقط تلویزیون را خاموش کرد و انتظار داشت کودک خودش راه دیگری برای سرگرمی پیدا کند. کودک خردسال هنوز مثل بزرگترها بلد نیست با بیحوصلگی کنار بیاید. اگر جایگزین جذابی وجود نداشته باشد، طبیعی است که دوباره سراغ تلویزیون برود. لازم هم نیست سرگرمیهای عجیب و پرهزینه فراهم کنید؛ گاهی چند مداد رنگی، خمیر بازی، لگو، قصه گفتن یا حتی بازی با ظرفهای پلاستیکی آشپزخانه بیشتر از آن چیزی که فکر میکنیم کودک را درگیر میکند. مهم این است که کودک احساس نکند چیزی از او گرفته شده؛ بلکه حس کند چیز جذاب دیگری انتظارش را میکشد.
اما شاید سختترین بخش ماجرا لحظه خاموش کردن تلویزیون باشد؛ همان لحظهای که ناگهان گریه شروع میشود، اخمها در هم میرود و اعتراضها بالا میگیرد. این واکنش کاملاً طبیعی است. کودک در دنیای کارتون غرق شده و قطع ناگهانی آن برایش خوشایند نیست. برای همین، بهتر است پایان تماشا ناگهانی نباشد. چند دقیقه قبل به او خبر بدهید: «پنج دقیقه دیگه کارتون تموم میشه.» همین هشدار ساده کمک میکند ذهن کودک برای پایان آماده شود. حتی استفاده از تایمر هم میتواند مؤثر باشد، چون کودک به جای اینکه خاموش شدن را تصمیم ناگهانی مادر بداند، آن را بخشی از قانون میبیند.#کودک #فرزندپروری
18:01 - 10 تیر 1405