با این روش پول اینترنت به تولیدکننده داخلی میرسد
بخش زیادی از اینترنت ایران خرج سرویسهای خارجی میشود و پولش به جیب آنها میرود. حالا سندی جدید آمده تا این درآمد به تولیدکنندگان محتوای داخلی برسد و محتوای ایرانی پولساز شود.
به گزارش خبرنگار علم و پیشرفت، بخش زیادی از اینترنتی که مردم ایران مصرف میکنند، صرف استفاده از محتوای خارجی میشود؛ یعنی ترافیک دادهها بهجای اینکه در داخل کشور بچرخد، بهسمت سایتها و سرویسهایی میرود که سرورهایشان در خارج از کشور قرار دارند. این مسأله دلایل مختلفی دارد: از نبود محتوای جذاب داخلی گرفته تا ضعف در حمایت از تولیدکنندگان محتوای ایرانی و نبود زیرساخت اقتصادی برای درآمدزایی آنها.حالا شورایعالی فضای مجازی با سندی که در بهمنماه ۱۴۰۳ با عنوان «سیاستها و الزامات تعرفهگذاری ترافیک شبکه و تسهیم درآمد محتوا» تصویب کرده میخواهد این وضعیت را تغییر دهد.هدف اصلی سند، ایجاد یک بستر اقتصادی برای تولیدکنندگان محتوای ایرانی است؛ بهنحوی که محتوای داخلی بتواند برای تولیدکننده درآمدزا باشد و رقابت سالمی شکل بگیرد. دو اقدام اساسی برای تحقق این هدف مدنظر قرار گرفته است. از جمله رعایت حقوق مادی و معنوی تولیدکنندگان محتوای داخلی و مزیتبخشی اقتصادی به ترافیک داخلی نسبت به ترافیک خارجی. یعنی تولید محتوای داخلی درآمدزا شود و ترافیک اینترنتی که صرف دیدن محتوای داخلی میشود، برای همه طرفها (تولیدکننده، اپراتور، پلتفرم) ارزش اقتصادی داشته باشد. همچنین مردم با قیمت منطقی اینترنت مصرف کنند، اما تولیدکنندگان ایرانی هم از این مصرف، سود ببرند.در همین راستا، سند حاضر تمرکز ویژهای بر نقطه دوم یعنی «اقتصاد ترافیک» و نحوه توزیع عادلانه درآمد ناشی از آن دارد.
این سند اهداف خرد نیز دارد که شامل مواردی چون تزریق منابع مالی پایدار و شفاف به حوزه تولید محتوای دیجیتال، کاهش دخالتهای تبعیضآمیز اپراتورها در بازار محتوا، حمایت از تولید محتوای خرد و بومی و اصلاح نابرابریهای گذشته و حذف رانتهای ساختاری در اقتصاد دیجیتال میشود.
تغییرات سیاستی در تعرفهگذاری ترافیک
یکی از مهمترین تحولات ناشی از اجرای سند، تغییر در شیوه تعرفهگذاری ترافیک اینترنتی است؛ تحولی که میکوشد زمین بازی را برای تولیدکنندگان و پلتفرمهای داخلی عادلانهتر کند. تا پیش از این، براساس مصوبه پیشین شورایعالی فضای مجازی، اپراتورها موظف بودند ترافیک داخلی را برای کاربران با تعرفه نیمبها محاسبه کنند؛ اقدامی که هدف آن تحریک تقاضا برای محتوای بومی بود. اما در عمل، این سیاست در بلندمدت کارآمدی خود را از دست داد و منجر به کاهش انگیزه اپراتورها برای حمایت از محتوای داخلی، نقض گسترده مصوبه توسط پلتفرمها و بروز پروندههای قضایی و بیارزش شدن ترافیک داخلی برای بازیگران اصلی بازار دیتا شد.
اعمال عوارض ۲۰ درصدی به ترافیک خارجی
در نقطه مقابل، سند جدید با حذف تعرفه نیمبها، ۲۰٪ عوارض به ترافیک خارجی اعمال میکند. این عوارض از اپراتورها دریافت میشود. منطق این سیاست کاهش وابستگی به اینترنت بینالملل و کاهش هزینه ارزی اپراتورها، افزایش سود اپراتورها از محل ترافیک داخلی، انگیزهدهی به بازار برای مصرف بیشتر محتوای بومی است. این کار باعث گران شدن اینترنت برای مردم نمیشود چون براساس این سند وزارت ارتباطات برای جلوگیری از ضرر و زیان اپراتورها ۵۰% از درآمد خود از محل این درآمد را کاهش می دهد که دلیلی برای گران شدن اینترنت در اجرا وجود نداشته باشد.عوارض ناشی از اینترنت خارجی که از اپراتور اخذ می گردد به چند صندوق پژوهش و فناوری منتخب و دارای مجوز از معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری؛ واریز می گردد و این صندوقها صرفا کارگزارهای مالی هستند و هیچ نقشی در تعیین مقدار درآمد تولید کنندگان محتوا ندارد.
از محل همین صندوق، درآمد به تولیدکنندگان محتوا و پلتفرمها ارائه میشود. درآمدزایی پلتفرمها در این سند به دو عامل بستگی دارد، حجم ترافیک داخلی که تولید میکنند (تعداد کاربرانی که از محتوای آن استفاده میکنند.)، رتبه کیفی که از تنظیمگران بخشی (مثل ارشاد، ساترا و...) میگیرند. به بیان سادهتر پلتفرمها فقط وقتی از این طرح سود میبرند و درآمد بیشتری کسب میکنند که ترافیک داخلی زیادی تولید کرده باشند و کیفیت محتوایشان خوب باشد.
سند تسهیم و تنظیمگری سکوها و رفع رهاشدگی پیشین
پیش از این، بسیاری از سکوها از نظارت محتوایی و اقتصادی گریزان بودند یا از رانتهای خاص برخوردار میشدند. این سند با رتبهبندی سکوها توسط تنظیمگران بخشی، وابستهسازی درآمد به کیفیت و کمیت محتوای تولیدشده و زمینه کنترل و تنظیمگری هوشمند بر بازار محتوا را فراهم میکند. اگر اجرای سند موفقیتآمیز باشد، میتواند گامی مهم بهسوی استقلال در تأمین، توزیع و مصرف محتوای دیجیتال باشد؛ استقلالی که لازمه حکمرانی بومی در فضای مجازی است.#سند_تسهیم_درآمد#اینترنت#محتوا#پلتفرم#تولید_محتوا#اپراتور 08:04 - 13 مرداد 1404