تبریزی: «مبارزه با استعمار» بخشی از هویت انقلاب اسلامی است
پژوهشگر تاریخ معاصر قاسم تبریزی یکی از ویژگی‌های متمایزکننده انقلاب اسلامی نسبت به انقلاب‌های معاصر را مبارزه با استعمار و سلطه خارجی می‌داند.
به گزارش خبرنگار سیاسی خبرگزاری فارس، بانقلاب‌ها همواره به‌عنوان لحظات برجسته و نقطه‌عطف‌هایی در تاریخ بشر مطرح بوده‌اند. هر انقلاب با ویژگی‌ها، اهداف و پیامدهای خاص خود، در پی تغییر ساختارهای اجتماعی، سیاسی و فرهنگی جامعه‌ای برآمده است. از انقلاب کبیر فرانسه در قرن 18 گرفته تا انقلاب اسلامی ایران در قرن 20، همگی تحولی عظیم در دنیای معاصر ایجاد کرده‌اند. در این میان، برخی انقلاب‌ها به هدف‌های اولیه خود دست نیافتند و به‌نوعی دچار انحرافاتی شدند، در حالی که انقلاب‌هایی چون انقلاب اسلامی ایران، توانستند با تکیه بر اصول و ارزش‌های خاص خود، مسیر متفاوتی را در تاریخ رقم بزنند.برای درک دقیق‌تر این تحولات و تحلیل دقیق‌تر تفاوت‌ها و شباهت‌ها میان این انقلاب‌ها، قصد داریم در گفت‌وگویی با قاسم تبریزی، پژوهشگر تاریخ معاصر، به بررسی و تحلیل مقایسه‌ای انقلاب‌های فرانسه، روسیه، چین و انقلاب اسلامی ایران بپردازیم. متن گفت‌وگو در پی می‌آید.فارس: آقای تبریزی، در نگاه اول، می‌بینیم که انقلاب‌های بزرگ تاریخی مانند انقلاب کبیر فرانسه، انقلاب اکتبر روسیه، انقلاب چین و انقلاب اسلامی ایران تأثیرات عمیقی بر جوامع خود و حتی جهان گذاشته‌اند. به نظر شما تفاوت‌های اساسی این انقلاب‌ها در چیست؟
تبریزی: این یک سؤال بسیار مهم است. هر یک از این انقلاب‌ها به‌ویژه در ابعاد فکری، اجتماعی و سیاسی تأثیرات متفاوتی داشتند. انقلاب کبیر فرانسه که بر مبنای مکتب اومانیسم شکل گرفت، در واقع واکنشی بود به استبداد اشرافی و کلیسایی که مردم را تحت فشار قرار داده بود. این انقلاب باعث تغییرات گسترده در ساختارهای اجتماعی و سیاسی فرانسه شد، ولی اندکی بعد از پیروزی آن، دیکتاتوری ناپلئون به قدرت رسید و از درون انقلاب، استبداد بیرون آمد. حتی فرانسه با سیاست‌های استعماری خود در آفریقا و سایر مناطق جهان، نشان داد که ماهیت انقلاب نتوانسته به صورت پایدار محقق شود.در انقلاب روسیه، تزارها مدت‌ها در قدرت بودند و جامعه روسیه دچار ظلم و فساد زیادی بود. انقلاب اکتبر که توسط لنین و بلشویک‌ها به وقوع پیوست، ابتدا به نظر می‌رسید که پاسخگوی نیازهای مردم و کارگران است. اما پس از انقلاب، با ظهور استالین، کشور به سمت استبداد و دیکتاتوری پیش رفت. استالین نه تنها آزادی‌ها را سرکوب کرد بلکه در دوران خود میلیون‌ها نفر را به قتل رساند. نهایتاً، شوروی تبدیل به یک امپریالیسم سوسیالیستی شد که در عرصه جهانی به ویژه در کشورهای تحت سلطه، سیاست‌های تجاوزگرانه‌ای را پیش گرفت. به‌طور کلی، انقلاب روسیه در درون خود دچار یک تناقض بود؛ از یک‌سو وعده عدالت اجتماعی داد و از سوی دیگر به استبداد بدل شد.انقلاب چین در دهه 1940 به رهبری مائو پیروز شد. چین در آن زمان با مشکلات زیادی از جمله فقر و عقب‌ماندگی روبه‌رو بود و مائو با کمک شوروی انقلاب کمونیستی را به پیروزی رساند.
با این حال، مانند شوروی، چین هم در دوران مائو دچار دیکتاتوری شد. سیاست‌های اجباری تولید و سرکوب آزادی‌ها باعث شد که مردم به شدت در فشار باشند. در عین حال، چین توانست در دهه‌های بعدی خود را به عنوان یک قدرت جهانی معرفی کند، ولی همچنان در این مسیر، محدودیت‌های شدیدی برای آزادی‌های فردی و اجتماعی وجود داشت. فارس: در مقایسه با این سه انقلاب، انقلاب اسلامی ایران چه ویژگی‌هایی دارد که باعث شده متفاوت از آن‌ها باشد؟تبریزی: انقلاب اسلامی ایران به رهبری امام خمینی در سال 1357، تفاوت‌های بسیاری با انقلاب‌های قبلی داشت. یکی از مهم‌ترین تفاوت‌ها این است که انقلاب اسلامی ایران بر اساس مکتب اسلام و فرهنگ دینی ملت ایران شکل گرفت، نه بر اساس ایده‌هایی مادی مانند مارکسیسم یا لیبرالیسم. این انقلاب به جای تکیه بر مکتب‌های فلسفی غربی، بر اصول معنویت و عدالت اجتماعی استوار بود. از طرف دیگر، انقلاب اسلامی در مقایسه با انقلاب‌های دیگر نه تنها در داخل ایران بلکه در سطح جهانی هم تاثیرگذار بوده است. به‌ویژه در کشورهای اسلامی و حتی برخی کشورهای آمریکای لاتین و آفریقایی، پیام‌های ضد استعماری انقلاب اسلامی درخشیده است.فارس: پس، به نظر شما انقلاب اسلامی ایران در مقایسه با انقلاب‌های دیگر، چه دستاوردهایی داشت که توانسته تا امروز پایدار بماند؟تبریزی: یکی از مهم‌ترین دستاوردهای انقلاب اسلامی ایران این است که با وجود مشکلات اقتصادی و سیاسی که پیش رویش قرار داشت، توانسته است هویت اسلامی و فرهنگی خود را حفظ کند.
در حالی که انقلاب‌های دیگر به‌ویژه در روسیه و چین، پس از گذشت سال‌ها دچار انحرافاتی شدند و از اهداف اولیه خود فاصله گرفتند، انقلاب اسلامی ایران توانسته است در طول چهار دهه گذشته، بر مبانی اسلام و فرهنگ دینی خود تأکید کند. یکی دیگر از ویژگی‌های متمایزکننده انقلاب اسلامی ایران این است که این انقلاب به‌طور مستمر با استعمار و سلطه خارجی مخالفت کرده است و بر اصول استقلال و خودکفایی تأکید داشته است.فارس: شما اشاره کردید که انقلاب اسلامی در برابر سلطه و استعمار جهانی ایستاده است. به‌طور خاص، چه عواملی باعث شده که این انقلاب در مقابله با مشکلات داخلی و خارجی، مقاومت کند؟تبریزی: در این زمینه می‌توان به چند عامل اصلی اشاره کرد. اولاً، مردم ایران در مبارزه‌ای که برای انقلاب انجام دادند، فقط به اصول اسلامی و ملی پایبند بودند. دوم، اتحاد و وحدت میان مردم در تمام مراحل مبارزه بسیار مهم بود. سوم، اطاعت از رهبری و هدایت‌های امام خمینی در شرایط حساس انقلاب یکی دیگر از عوامل پیروزی بود. همچنین، اسلام به عنوان یک ایدئولوژی رهبری در حرکت‌های انقلابی نقش کلیدی داشت و این باعث شد که انقلاب اسلامی ایران از سایر انقلاب‌های دنیا متمایز شود.فارس: برای سوال آخر آیا انقلاب اسلامی ایران توانسته است در عرصه جهانی هم تأثیرگذار باشد؟تبریزی: بله، قطعاً. انقلاب اسلامی ایران نه تنها در داخل کشور، بلکه در سطح جهانی به‌ویژه در کشورهای اسلامی، توانسته است الگویی برای مبارزه با سلطه‌گری و استعمار جهانی باشد. در حقیقت، انقلاب اسلامی ایران به عنوان یک جریان ضد استعماری و ضد امپریالیستی در سراسر جهان شناخته شده و پیروان زیادی پیدا کرده است.
این انقلاب نشان داد که می‌توان بدون وابستگی به قدرت‌های بزرگ جهانی، مسیر خود را طی کرد و در عین حال، به اصول انسانی و اسلامی پایبند ماند.آخرین اخبار سیاسی را اینجا بخوانید.پایان پیام#قاسم_تبریزی #انقلاب_اسلامی #ایران #تاریخ_انقلاب
14:36 - 21 بهمن 1403
1 پاسخ