روایتی از آیین نخل گردانی عاشقان حسینی از ابیانه تا بادرود+ تصاویر و فیلم
نخل گردانی در شهر بادرود قدمت ۴۰۰ساله دارد و نخل بزرگ بادرود صبح عاشورا از حسینیه پا نخل با پای‌برهنه توسط پانخلی ها برداشته و مردم عزاداری می‌کنند.
به گزارش خبرگزاری فارس از نطنز، عزاداری برای مصائب ائمه‌اطهار ریشه در تاریخ شیعیان دارد. این سوگواری با رسم، فرهنگ و باورهای دینی هر منطقه عجین شده است و رنگ و لعابی خاص گرفته است. سنت سوگواری بر واقعه عاشورا و مصائب امام حسین (ع) در ماه محرم، بیشتر و گسترده‌تر از باقی ایام در میان مردم باقی‌مانده و در روز عاشورا به اوج خود می‌رسد.نخل گردانی از باشکوه‌ترین و معروف‌ترین مراسم‌های آیینی عاشورا است. این مراسم با حضور خیل عظیمی از شرکت‌کنندگان، هر ساله در دهه اول محرم برگزار می‌شود و اوج نخل گردانی یا به تعبیر مناطق مختلف نطنز به‌ویژه بادرود نخل برداری به روزهای تاسوعا و عاشورا مربوط می‌شود.
نخل گردانی در نطنز
نخل گردانی در اکثر حسینیه و تکایای نطنز انجام می‌شود، در حسینیه ارشاد علیا یکی از قدیمی‌ترین حسینیه‌های نطنز بدین صورت است که در شب عاشورا، عزاداران حسینی در نطنز خود را برای برگزاری باشکوه مراسم روز عاشورا آماده می‌کنند، عزاداران حسینیه ارشاد علیا نخل‌های بزرگ و کوچکی که در گوشه شبستان این حسینیه قرار دارد را با ذکر یا علی و یا حسین بلند می‌کنند و در میدانگاه می‌گردانند و در محوطه حسینیه بر زمین می‌گذارند، نخل‌های زیبای چوبی که لباسی سبز بر تن دارند و بر قاب‌های چوبی حاشیه آنها اشعار حماسی حک شده است.عده‌ای کیسه‌های بزرگی را به‌پای نخل‌ها می‌آورند واز درون آنها پارچه‌های بلند، زیبا و رنگارنگی را بیرون می‌آورند و باظرافت خاصی بر بدنه نخل‌ها آویزان می‌کنند. عده‌ای دیگر اطراف نخل‌ها نشسته‌اند و به یاد شب عاشورا، یاد مظلومیت امام حسین (ع) و دلدادگی یارانش، زیارت عاشورا می‌خوانند و با خدای خود رازونیاز می‌کنند، برخی هم گریه می‌کنند.بعد از اذان صبح حاضران نماز را می‌خوانند و پس از طلوع آفتاب هر دو نخل را بلند می‌کنند و به سمت حرم مطهر امامزاده عبدالله (ع) حرکت می‌کنند. اینان راهی بس طولانی در پیش دارند. جوانان و پیر غلامان با حمل علم، علامت و چهل چراغ‌ها، نخل‌ها را همراهی می‌کنند. فریاد یا حسین یا حسین عزاداران بر فضای مسیر عبور آنها طنین‌انداز می‌شود و پس از زیارت امامزاده به حسینیه برگشته و عزاداری تا ظهر عاشورا ادامه دارد.
نخل گردانی با پای برهنه در بادرود
نخل گردانی در بادرود نز قدمت ۴۰۰ساله دارد، حسینیه‌های مختلف برای خودشان نخل دارند، اما نخلی که در بادرود به‌صورت خاص و ویژه مورداحترام است به آن نخل بزرگ می‌گویند، این نخل در طول سال فقط از صبح تا ظهر عاشورا از محل خود حرکت داده می‌شود و در ایام دیگر سال در همان حسینیه پای نخل مستقر است و مردم برای عرض ارادت به آنجا می‌روند.نخل بزرگ بادرود ده پایه دارد که هر پایه متعلق به یک طایفه است، این طوایف در شب عاشورا نماینده انتخاب کرده و به حسینیه می‌روند، مطابق سنت قدیمی باید دو هیأت حسینیه مرکز شهر و حسینیه اعظم صبح عاشورا به استقبال نخل آمده و نخل را همراه خودشان می‌برند، دسته زنجیرزنی حسینیه مرکز شهر در پشت نخل و دسته زنجیرزنی حسینیه اعظم در جلوی نخل مستقر می‌شود.نکته جالب‌توجه در نخل گردانی بادرود این است که پا نخلی‌ها هیچ‌کدام کفش ندارند یعنی مردم بادرود به احترام آقا اباعبدالله الحسین (ع) نخل را با پای‌برهنه حمل می‌کنند و این عمل احترام به آقا اباعبدالله الحسین (ع) است، حتی در روزهای سرد و برفی و یا در روزهای گرم تابستان روی آسفالت داغ، کسی کفش به پا نمی‌کند و معتقدند حتماً باید با پای‌برهنه نخل را جابه‌جا کنند.همه بادرودی‌ها از سراسر کشور در روز عاشورا خودشان را به میدان امام حسین (ع) بادرود می‌رسانند، با ورود نخل به میدان، غوغایی برپا می‌شود، مادرانی که پارچه‌های نذری دارند آن را تحویل مسؤول نخل می‌دهند، مردم جلوی نخل دسته سینه‌زنی راه انداخته و در سوگ شهادت امام حسین (ع) بر سر و سینه می‌زنند
پا نخلی‌ها نوحه‌های قدیمی خود را دارند که می‌گویند: یا سید سجاد این نخل حسین است یا فاطمه فریاد این نخل حسین است زینب به فغان گفت این نخل حسین است یا اکبر ناشاد این نخل حسین است یا نوحه دیگر روز عاشوراست امروز کربلا غوغاست امروز روز عاشوراست امروز بی پسر زهراست امروز روز عاشوراست امروز حسینم یکه و تنهاست امروز و یا یک نوحه معروف دیگر یا زهرا حسینت وارد به قتلگاه شد یا زهرا حسینت سر از تنش جدا شد.
۱۲ MB
پیش نخل خوانی خالدآبادی‌ها
شهر خالدآباد در همسایگی بادرود هم از شهرهای مذهبی بشمار می‌رود، از جمله مراسم روز عاشورای این شهر مراسم طوق برداری و نخل برداری است، نخل و طوق را چند روز قبل از روز عاشورا به‌وسیله پارچه‌هایی که اغلب نذورات مردم است تزیین می‌کنند صبح عاشورا نخل توسط عزاداران از جایگاه خود به میدانی که باید در آن گردانده شود آورده می‌شود.هنگام بیرون آوردن نخل از جایگاهش اشعاری خوانده می‌شود که به این اشعار پیش نخلی می‌گفتند، خواندن پیش نخلی مختص به دو طایفه یکی طایفه مدرسی و دیگری طایفه‌ای از خادمین حسینیه خالدآباد است که دو نفر به نمایندگی از این دو طایفه آن را می‌خوانند و این امر به‌صورت موروثی از پدر به فرزند منتقل می‌شود. بعد از خواندن پیش نخلی، نخل توسط عزاداران از جایگاه خارج می‌شود و دور میدان گردانیده می‌شود و عزاداران دور این میدان به دنبال نخل شروع به نوحه‌سرایی و سینه‌زنی می‌کنند و نخل به گلزار شهدا حمل و بازگردانده می‌شود، البته درگذشته شخصی در قسمت بالای نخل می‌نشست و هنگام حرکت آن را هدایت می‌کرد که به این شخص بابا نخل می‌گفتند.
نخل گردانی در سرخ‌ترین روستای دنیا ابیانه
باشکوه‌ترین مراسم روز تاسوعا در ابیانه، نخل گردانی است که طی آن نخل را که نمادی از پیکر مطهر سیدالشهداست، به بالای کوهی با شیب تند می‌برند.در ابیانه دو نخل وجود دارد که یکی متعلق به اهالی محله «یسمان» و «پل» است و دیگری به اهالی محله «هرده» تعلق دارد که هرکدام به‌صورت جداگانه در محله خود، مراسم نخل گردانی را انجام می‌دهند. نخل در ابتدا هیچ تزییناتی ندارد و توسط مردم به میدان آورده می‌شود تا فردی با عنوان بابای نخل که زینت دهی نخل را بر عهده دارد، آن را بیاراید و آماده مراسم کند. در ابتدا پوششی سیاه به نخل پوشانده می‌شود و روی آن را با زیورآلات نقره و سنتی ابیانه مزین می‌کنند.به حرکت درآوردن نخل یکی از مشکل‌ترین کارها در این مراسم است؛ برای این کار عده‌ای از اهالی آن را بر دوش می‌گیرند و عده‌ای دیگر با کشیدن طناب‌های وصل شده به نخل سعی می‌کنند آن را کنترل نمایند تا مشکلی پیش نیاید.کوچه‌های ابیانه ساختار خاصی دارد و باریک و ناهموار است به همین دلیل یک نفر در طول مسیر نخل گردانی، بر روی نخل سوار می‌شود و افراد را هدایت می‌کند تا مبادا نخل به درودیوارهای روستا آسیب برساند. این فرد به‌صورت موروثی انتخاب می‌شود و حتی با برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، مشخص است که تا سی‌سال آینده چه کسی از چه طایفه‌ای این کار را انجام می‌دهد. شخص سوار بر نخل، اطعامی را برای عزاداران در ظهر یا غروب عاشورا تدارک می‌بیند، در مسیر گرداندن نخل، اگر نخل با منزلی برخورد داشته باشد، صاحب‌خانه باید گوسفندی را قربانی کند.
نخل در مسیرهای مخصوص و مشخص‌شده و با فریاد «یا حسین» به حرکت درمی‌آید تا در حوالی ظهر به محلی به نام چماچشمه برسد. در این مکان عزاداران به استراحت می‌پردازند، نماز به پا می‌دارند و نذری بسیار لذیذی را که اغلب قیمه است، نوش‌جان می‌کنند. جالب آنکه مسیر نخل‌ها در طول تاریخ هیچ تغییری نداشته است و سال‌هاست که این مراسم از همین مسیر صورت می‌گیرد.پس از مدتی، فریاد یا حسین بازهم در فضا می‌پیچد و نخل آماده حرکت می‌شود. این قسمت مشکل‌ترین و باشکوه‌ترین بخش مراسم به شمار می‌رود که شامل بالابردن نخل محله «هرده» از شیب تند کوه است. دسته عزاداران، نخل را به بالای کوه می‌رسانند و سپس آن را در همان‌جا می‌گذارند تا مراسم شادا که در ادامه به آن می‌پردازیم، پایان یابد و سپس آن را پایین می‌آورند. یکی از رسوم مردم ابیانه این است که پس از بردن نخل به بالای کوه، به زیارت امامزاده این روستا بروند.#محرم #عزاداری #عاشورا #نخل_گردانی #نطنز #بادرود #خالدآباد #ابیانه
16:59 - 24 تیر 1403
1 پاسخ