لیگ ۱۰هزار میلیاردی؛ هزینهها جهانی، نتایج محلی
بررسی عملکرد تیمهای پرهزینه لیگ برتر تا پایان هفته ششم
📝علی حتمیدر پایان هفته ششم لیگ برتر فوتبال ایران، پرسش اصلی کارشناسان و مردم این است که با وجود هزینههای میلیاردی و بودجههای بیسابقه، چرا کیفیت و نتیجهی فنی در سطح لیگ ایران اینقدر پایین است؟بر اساس دادههای مالی، هر تیم لیگ برتر با حدود ۳۰ بازیکن و اعضای کادر فنی و میانگین هزینهی ۲۰ میلیارد تومان برای هر نفر، رقمی نزدیک به ۶۰۰ میلیارد تومان در سال هزینه میکند.اگر این عدد را برای ۱۶ تیم لیگ در نظر بگیریم، بودجهی کل لیگ برتر ایران در فصل جاری به بیش از ۹۶۰۰ میلیارد تومان میرسد؛ یعنی چیزی حدود ۱۰ هزار میلیارد تومان تنها برای برگزاری یک فصل فوتبال داخلی. پول فراوان، خروجی اندکاما نتیجهی این هزینههای نجومی چیست؟با وجود بودجههای کلان، در جدول هفته ششم شاهد نتایجی هستیم که فاصلهی زیادی با سطح واقعی سرمایهگذاریها دارد. تیمهایی که صدها میلیارد تومان برای جذب بازیکنان و مربیان صرف کردهاند، در نیمه پایین جدول قرار دارند، گلهای اندکی زدهاند و تماشاگرانشان را ناامید کردهاند.در واقع، فوتبال ایران گرفتار همان چرخهی قدیمی است: پول خرج میشود، اما ساختار درست هزینه نمیشود. نبود نظام شفاف مالی، ضعف در استعدادیابی، قراردادهای غیرکارشناسی و وابستگی به بودجههای دولتی، فوتبال باشگاهی ایران را از مسیر پیشرفت باز داشته است. مقایسه با لیگهای موفق منطقهبرای درک بهتر وضعیت، کافی است نگاهی بیندازیم به همسایگان ایران:عربستان سعودی در پنج سال گذشته با جذب سرمایهگذار خصوصی و ورود باشگاهها به بورس، لیگ خود را تبدیل به یکی از ۵ لیگ مطرح آسیا کرده است.
جذب ستارگان جهانی چون رونالدو و بنزما، تنها بخشی از این پروژه است؛ مهمتر از آن، ساختار مالی شفاف و قراردادهای حرفهای است که بازیکن را پاسخگو میکند.قطر نیز با هزینهای کمتر از ایران، اما هدفمند و برنامهریزیشده، توانسته هم در سطح باشگاهی (مانند الدحیل و السد) و هم ملی (قهرمانی آسیا در ۲۰۱۹ و ۲۰۲۳) موفق شود. آنها بهجای قراردادهای نمایشی، بر توسعهی آکادمیها و زیرساخت آموزشی تمرکز کردند.امارات با پروژهی «پروفشنال لیگ» توانست در مدت کمتر از ده سال، سطح بازیکنان و مربیان خود را بالا ببرد و همزمان صادرات بازیکن به اروپا را آغاز کند.حتی ژاپن که در دههی ۹۰ میلادی تازه حرفهای شد، امروز با همان سیاست توسعهی پایه و ساختار باشگاهی، در جام جهانی ۲۰۲۲ توانست تیمهای بزرگ اروپا را شکست دهد.در همهی این کشورها، هزینه با هدف توسعه خرج شده، نه رضایت کوتاهمدت هواداران. فوتبال ایران؛ هزینه اروپایی با مدیریت داخلیدر ایران اما شرایط متفاوت است.باشگاهها بهدلیل وابستگی به منابع دولتی و شبهدولتی، کمتر پاسخگو هستند. بخش عمدهی بودجهها در مسیر قراردادهای بدون نظارت و نقلوانتقالات کوتاهمدت خرج میشود.نه آکادمیها تقویت میشوند، نه زیرساخت استادیومها نوسازی میگردند، و نه مربیان پایه آموزش نوین میبینند.در نتیجه، فوتبال ایران با وجود ۱۰ هزار میلیارد تومان هزینهی سالانه، هنوز درگیر مشکلاتی چون زمین تمرین نامناسب، کمبود تماشاگر، داوری ضعیف و بدهیهای سنگین باشگاههاست. اگر این پول در مسیر درستی خرج میشد...با رقم ۱۰ هزار میلیارد تومان میشد تصویر ورزش ایران را دگرگون کرد:
تیمهای ملی کشتی، والیبال، وزنهبرداری، تکواندو و تیراندازی را برای چند سال تقویت کرد و مدالهای جهانی و المپیکی بیشتری بهدست آورد.زیرساخت ورزشهای بانوان و پایه را توسعه داد و استعدادهای واقعی را به جای دلالی و قراردادسازی پرورش داد.حتی با بخشی از این بودجه میشد یک سیستم شفاف و حرفهای مدیریتی در فوتبال ایجاد کرد تا هزینهها منجر به نتیجه شوند. نتیجهگیری فوتبال ایران امروز در نقطهای ایستاده که باید میان تداوم هزینهتراشی بدون نتیجه و اصلاح ساختار مدیریتی و اقتصادی یکی را انتخاب کند.اگر اصلاحات انجام نشود، در پایان فصل، بار دیگر شاهد همان چرخهی تکراری خواهیم بود:میلیاردها تومان هزینه، چند برد پراکنده، و در نهایت ناامیدی هوادارانی که سالهاست منتظر فوتبال واقعی هستند.
19:49 - 16 مهر 1404