عراقچی: حاج قاسم معمار «محور مقاومت» در منطقه بود
وزیر امور خارجه امروز با بیان اینکه حاج قاسم معمار محور مقاومت در منطقه بود، گفت: او با نگاهی استراتژیک و فراملی، گفتمان مقاومت را از حصار مفاهیم نظری و شعاری خارج و آن را به یک قدرت ملموس، مؤثر و دگرگون کننده معادلات در جغرافیای حساس و پرالتهاب خاورمیانه تبدیل و ثابت کرد مقاومت، یک انتخاب استراتژیک و تنها راه ممکن برای ملتهایی است که کرامت خود را بر هر چیز دیگری ترجیح میدهند.
به گرارش خبرنگار گروه سیاست خارجی خبرگزاری فارس، سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه امروز (دوشنبه) هشتم دیماه در مراسم افتتاحیه کنفرانس دیپلماسی و مقاومت در مرکز مطالعات سباسب و بینالمللی وزارت امور خارجه حضور یافت و سخنرانی کرد.
* دیپلماسی بهتنهایی راه به جایی نمیبرد
وزیر امور خارجه بیان کرد: در سالگرد شهادت سردار بزرگ شهید سپهبد قاسم سلیمانی، اجازه دهید نه از خود او، که از «میراث او» برای سیاست خارجی سخن بگویم. حاج قاسم معمار «محور مقاومت» در منطقه بود، اما تأثیرات این معماری بسیار فراتر از سیاستهای جاری و رویکردهای اجرایی در سیاست خارجی خود را نشان داده است. به اعتقاد من، تفکر حاج قاسم که خود تجلی آرمانهای انقلاب اسلامی و اصول حاکم بر قانون اساسی جمهوری اسلامی است، منبعث از بنیان نظری و مبنای سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران است که نام آن را باید «دیپلماسی مقاومت محور» گذاشت.وی افزود: دیپلماسی موفق و کارآمد، ترکیب مناسبی از شجاعت و تدبیر در تعامل با دیگران است. بدون استفاده از فن دیپلماسی، نه ارتباطات نظم و نسق میگیرد و نه توازن قدرت در ابعاد مختلف به ثمر میرسد. مذاکره هنر دیپلماسی است و تقویت دیپلماسی به معنای کاستن از هزینهها، نهادینه کردن دستاوردها و پیروزی در صلح و جنگ است. اما دیپلماسی بهتنهایی راه به جایی نمیبرد. آنچه در دیپلماسی تعیینکننده است، «مؤلفههای قدرت ملی» هستند.
وزیر خارجه افزود: قدرت ملی یک واحد سیاسی، جایگاه آن واحد را در سیستم جهانی مشخص و محدوده رفتاری آن را تعیین میکند. بازیگری که توانمندیهای او در تراز منطقهای یا جهانی نیست، نمیتواند در جریان دیپلماسی به اهداف خود برسد. دیپلماسی نمیتواند از «هیچ» برای کشور منافع تولید کند، بلکه این توانمندیهای ملی هستند که منافع ملی را تولید، تکثیر و محافظت میکنند.وی ادامه داد: در نظام آشوب زده کنونی که بازیگران تلاش دارند در اشکال مختلف به کسب، حفظ، افزایش و نمایش قدرت در ابعاد مختلف بپردارند، نمیتوان نگرش یا نگاه تک بعدی به قدرت و مؤلفههای آن داشت. قدرت ملی در اشکال مختلفی بروز و ظهور می یابد، اما یک وجه قدرت وجود دارد که کمتر به آن پرداخته شده است: «قدرت معنایی»، که مهم ترین مولفه آن، توان گفتمان سازی است.
* گفتمان انقلاب اسلامی و گفتمان مقاومت
وزیر خارجه افزود: گفتمان عبارت از یک مجموعه فکری منسجم و منظم است که بر مبنای ارزشها، ادراکات، فرهنگ و اعتقادات یک جامعه ارائه میشود و آن را به ادبیات رایج جامعه و زندگی مردم وارد میکند. گفتمان غالب در هر جامعه با جهت دادن به نظامهای فکری و مدیریتی بر سرنوشت مردم و کشور تأثیر میگذارد. کشورهایی که در راستای اهداف خود گفتمان سازی مناسب انجام میدهند با سرعت بیشتری به اهداف خود نایل میشوند. عراقچی گفت: برخی کشورها قادرند در سطح منطقهای و یا حتی بینالمللی و جهانی گفتمان سازی کنند و در یک فرایند اقناع سازی منطقهای یا بینالمللی گفتمان مورد نظر خود را به گفتمان غالب تبدیل کرده و اهداف خود را در سطحی فراملی به پیش ببرند. «گفتمان انقلاب اسلامی» و «گفتمان مقاومت» از مهمترین گفتمان سازیهای جمهوری اسلامی ایران در سطوح ملی، منطقهای و فرامنطقهای بوده است.
* سردار سلیمانی، تجسم عینی و عملیاتی مقاومت بود
رئیس دستگاه دیپلماسی گفت: دیپلماسی مقاومت محور مبنای سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران را تشکیل میدهد و محور مقاومت یکی از ابعاد آن است. سردار سلیمانی، تجسم عینی و عملیاتی مقاومت بود و حضور استوار و حکیمانهاش در جبهههای دفاع از ایران و امت، بهتنهایی سنگری استوار در برابر امواج خروشان تهدیدات و توطئهها ایجاد کرد. او با بصیرتی عمیق دریافته بود که امنیت حقیقی و پایدار، تنها در پناه دیوارهای بلند و زرادخانههای تسلیحات به دست نمیآید، بلکه در ارادههای استواری ریشه دارد که در سایه ایمان و ایثار، در برابر هر تهدید و توطئهای تاب و توان ایستادگی دارند. این اراده و ایمان و اعتقاد به حق و عدالت است که افراد و ملتها را در برابر هر زورگویی و طراحی شوم، تاب آور نموده و توان ایستادگی میبخشد.وی افزود: از این منظر، میراث گرانسنگ سردار سلیمانی، منحصر به برنامهریزیهای دقیق عملیاتی و پیروزیهای میدانی نبود؛ او با نگاهی استراتژیک و فراملی، گفتمان مقاومت را از حصار مفاهیم نظری و شعاری خارج ساخت و آن را به یک قدرت ملموس، مؤثر و دگرگون کننده معادلات در جغرافیای حساس و پرالتهاب خاورمیانه تبدیل کرد. او ثابت کرد مقاومت، یک «انتخاب» استراتژیک و تنها راه ممکن برای ملتهایی است که کرامت خود را بر هر چیز دیگری مرجح میدانند.
* دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران
وزیر خارجه بیان کرد: دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران، به عنوان یک دیپلماسی مقاومت محور، همواره کوشیده است تا پیام عدالتخواهی، استکبارستیزی، دفاع از حقوق محرومان و ملتهای تحت ستم را که شالوده و جوهره گفتمان مقاومت است، با زبانی دقیق، مستدل، متقاعدکننده و در چارچوب اصول حقوق بینالملل به گوش جامعه جهانی برساند.عراقچی اضافه کرد: امروز در برههای حساس از تاریخ جهان، که نظم بینالمللی «قانون محور» به نظم بینالمللی «زور محور» تغییر شکل داده و تفکر «صلح از طریق زور» بر «صلح از طریق دیپلماسی» غلبه میکند و در یک کلام «قانون جنگل» مجدداً بر نظام بینالملل حاکم میشود، این ماهیت سلطه ستیزی و عدالتخواهانه سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، پابرجاتر و پرطنینتر از گذشته، همچنان در مقابل سلطه طلبان زورمحور ایستاده و ندای حق طلبی را زنده نگهداشته است.
* مقاومت در عرصه دیپلماسی
وی گفت: رمز بقا، تأثیرگذاری و موفقیت در این مسیر پرچالش و پرمانع، در یک مفهوم کلیدی و حیاتی نهفته است: مقاومت و تابآوری. بدون استقامت، هیچ آرمان بلند عدالتخواهانهای به مقصد نمیرسد و هیچ حرکتی در برابر استیلاطلبی قدرتهای زورگو دوام نمیآورد. به جرأت میتوان گفت که امروز مهمترین مسئله در سیاست داخلی و خارجی جمهوری اسلامی ایران، حفظ، تقویت و عمقبخشی به این تابآوری و استقامت همهجانبه است. اما مهم آن است که مفهوم مقاومت را نباید و نمیتوان تنها در وجه نظامی دید بلکه تجلیات متفاوت و متنوع آن در حوزههایی چون اقتصاد مقاومتی، دیپلماسی فعال و هوشمند، پایداری فرهنگی و هنری، پیشرفت علمی و فناوری، قدرت نرم و رسانهای، و دیگر حوزهها، باید با رویکردهایی خلاقانه و متناسب، مورد توجه قرار گیرد.وزیر خارجه بیان کرد: مقاومت اقتصادی به معنای کاهش وابستگی، تقویت تولید داخلی، توسعه روابط اقتصادی، متنوعسازی منابع و عبور از اقتصاد تکمحصولی است. مقاومت فرهنگی به معنای صیانت از هویت، مقابله با تهاجم نرم و تولید علم و اندیشه بومی است و مقاومت در عرصه دیپلماسی، به معنای عدم انحراف از منافع و اهداف ملی به رغم همه فشارها و مشکلات و هوشمندی در تعامل، تلاش برای شکستن انحصار ارتباطی و ارائه روایتی مستند و قانع کننده از مواضع حقمحورانه خود به جهانیان است. این نگاه جامع، مقاومت را از یک استراتژی صرفاً دفاعی به یک الگوی پیشرونده و سازنده برای توسعه ملی و تأثیرگذاری منطقهای ارتقا میدهد.
* مقاومت فلسطین بازیگری تعیینکننده در معادلات امنیتی و سیاسی منطقه
وی افزود: قلب تپنده، کانون اصلی و محور اخلاقی کل جریان مقاومت، بدون تردید، مقاومت در برابر اشغالگری تاریخی، توسعهطلبانه و نژادپرستانه رژیم صهیونیستی است. این مقاومت، پاسخی مشروع، قانونی و انسانی به دههها اشغال زمین، آوارگی ملت، نقض سیستماتیک و فاحش حقوق بشر، کشتار کودکان، تخریب خانهها و اعمال سیاستهای آشکار آپارتاید است. تجربه تاریخ معاصر به روشنی نشان داده که هیچ ابتکار و گزینهای، بدون وجود یک قدرت بازدارنده مردمی و میدانی، راه به جایی نبرده و نخواهد برد. وی گفت: امروز، مقاومت فلسطین، بهویژه با تکیه بر توان خود، از یک کنش محلی و انفرادی فراتر رفته و به یک بازیگری تعیینکننده، اثرگذار و تغییردهنده معادلات امنیتی و سیاسی در کل منطقه تبدیل شده و توهم شکستناپذیری رژیم صهیونیستی را برای همیشه باطل کرده است.
* به حمایت اخلاقی، سیاسی و قانونی خود از گفتمان مقاومت ادامه میدهیم
رئیس دستگاه دیپلماسی خاطرنشان کرد: جمهوری اسلامی ایران، به حمایت اخلاقی، سیاسی و قانونی خود از گفتمان مقاومت ادامه خواهد داد. برخلاف بسیاری از تصورات که آینده منطقه را با سلطه بی چون و چرای رژیم صهیونیستی ترسیم میکنند، واقعیات منطقه و جهان نشان می دهد که مقاومت به یک واقعیت ژئوپلیتیک انکارناپذیر و یکی از بازیگران اصلی و اثرگذار در شکلدهی به نظم آینده خاورمیانه تبدیل شده است؛ نظمی که باید مبتنی بر اراده آزاد مردم منطقه، احترام به حاکمیت ملی کشورها، عدالت و همکاریهای دوجانبه و چندجانبه، و نه بر اساس تحمیل، زورگویی و طراحی قدرتهای فرامنطقهای، باشد.وی گفت: در این مسیر طولانی و پرافتخار، راه شهید سلیمانی، راه عقلانیت، ایثار، تدبیر و مقاومت فعال و هوشمند، چراغ هدایت و نقشه راه ماست. ما با اقتدا به این اسوهها، با اعتماد به خدا و تکیه بر قدرت مردم، مسیر خود را ادامه خواهیم داد.
* دیپلماسی مقاومت
به گزارش فارس، سعید خطیبزاده معاون وزیر خارجه هم طی سخنانی در این نشست با بیان اینکه از سردار شهید سلیمانی در تعابیر مقام معظم رهبری و هر جا که سخن از ایشان است، به عنوان نماد و تبلور «مکتب مقاومت» یاد میشود، گفت: شهید سلیمانی این مکتب را در صحنه عمل به «محور مقاومت» تبدیل کرد و جریانی را در منطقه به وجود آورد که غیرقابل از بین رفتن است. خطیبزاده اضافه کرد: مکتب مقاومت یک آرمان، یک طرز تفکر و یک هدف مقدس است. چنین واقعیتی با بمباران نابود نمیشود و متکی به یک فرد هم نیست که با شهادت رهبرانش از هم بپاشد. مکتب و آرمان مقدس را نمیشود با گلوله از بین برد. اتفاقاً برعکس؛ مقاومت اگرچه سلاح دارد، اما سلاح اصلیاش خون شهدا است.رئیس مرکز مطالعات سیاسی و بینالمللی وزارت خارجه، دیپلماسی را بخشی جداییناپذیر از همین مکتب خواند و گفت: ما معتقدیم مفهومی به نام دیپلماسی مقاومت وجود دارد که در کنار میدان حرکت میکند. میدان و دیپلماسی همدیگر را تکمیل میکنند و هر دو در راستای یک هدف واحد، یعنی تامین منافع ملی و امنیت منطقه، هستند.
* شهید سلیمانی معمار نوعی از امنیت درونزا و شبکهای در غرب آسیا
خطیبزاده بیان کرد: در تجربیات اخیر، به ویژه در جنگ ۱۲ روزه که به تعبیر آقای عراقچی، مصداق دیپلماسی زیر آتش بود، شاهد بودیم که چگونه دستگاه دیپلماسی و نیروهای مسلح در یک جبهه واحد برای وادار کردن دشمن به پذیرش یک شکست ذلیلانه تلاش کردند. این به ما آموخت که جایی که زمان مذاکره است باید با کرامت مذاکره کرد و جایی که زمان جنگ است، باید با استواری ایستادگی کرد. وی اضافه کرد: شهید قاسم سلیمانی را نمیتوان صرفاً یک فرمانده نظامی دانست، او در معنای دقیق کلمه معمار نوعی از امنیت درونزا و شبکهای در غرب آسیا بود. امنیتی که نه کالایی وارداتی، بلکه محصول کنش جمعی بازیگران منطقه و در تضاد بنیادین با نظم امنیتی آمریکامحور قرار دارد. ترور ایشان توسط ایالات متحده، دقیقاً در همین چارچوب قابل فهم است. این اقدام نه نشانه اقتدار، بلکه نشانه ضعف ساختاری نظمی بود که ابزارهای مشروع خود را از دست داده و به تروریسم دولتی متوسل شده است. معاون وزیر خارجه گفت: در این بستر، شهید سلیمانی را میتوان کنشگر یک نظم پساغربی در حال تکوین دانست، نظمی که محصول برهمکنش بازیگران منطقهای و قدرتهای نوظهور است. پیوند بین مقاومت منطقهای و تحولات ساختاری نظام جهانی، نقطهای کلیدی در فهم میراث ایشان است. میراثی که در نهایت، صرفاً متعلق به میدان نبرد نیست، بلکه به حوزه دیپلماسی، نظمسازی و آینده سیاست خارجی ایران نیز تعلق دارد.
با دنبال کردن صفحه سیاست خارجی فارس در جریان آخرین تحولات حوزه سیاست خارجی قرار بگیرید. 10:33 - 8 دی 1404