اين خط به سرانجام نمی رسد چون آمریکا موافقت نمی کند همه مقدرات عراق دست امریکاست
خط ریل شلمچه-بصره کریدوری مهم با بازی ایران منتظر اقدام عراق
عراق با راه‌اندازی خط ریلی شلمچه-بصره به‌عنوان کوتاه‌ترین و کم‌هزینه‌ترین مسیر ارتباطی با ایران می‌تواند با صادرات فرآورده‌های نفتی خود از این طریق به افغانستان، ضمن تنوع‌بخشی به مشتریان نفتی خود از مزایای تجارت با این کشور نیز بهره‌مند شود.
گروه تحلیل بین‌الملل: عراق با تولید روزانه ۴ میلیون بشکه نفت در روز تا قبل از فوریه سال ۲۰۲۶ (اسفند 1404) جزو ۵ تولیدکننده بزرگ این محصول بود که از این مقدار تولید، بیش از ۳.۳ میلیون بشکه آن صادر می‌شد. این حجم صادرات بیش از ۸۸ تا ۹۰ میلیارد دلار در سال درآمد را برای عراق به ارمغان می‌آورد. این میزان بیش از ۸۵ درصد بودجه کشورش را تشکیل می‌داد.
تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران باعث شد که غرب آسیا با اتفاقات مهمی مواجه شود. یکی از مهم‌ترین آنان بسته‌شدن تنگه هرمز به‌وسیله ایران برای تأمین امنیت خود بود. این موضوع باعث شد عراق با چالش‌هایی در صادرات نفت و واردات نیازهای اساسی خود روبه‌رو شود.
مسئولان عراقی بر حل این مسئله تلاش کردند که مسیرهای جایگزینی را برای صادرات نفت پیدا کنند. در نتیجه انتقال نفت با خطوط لوله به مقاصدی از جمله ترکیه و سوریه و از آنجا به اروپا در دستور کار قرار گرفت که این موارد با چالش‌هایی روبه‌رو بود که عبارت‌اند از:1. عراق با ترکیه مشکلات مرزی و حتی هیدرو پولتیک دارد که این مسئله تعاملات تجاری را با چالش روبرو می‌کند. 2. سوریه نیز هنوز از امنیت پایداری برخوردار نیست. حاکمیت سوریه تحت اداره جولانی با مشکلاتی از جمله حملات رژیم صهیونیستی و وجود گروه‌های معارض او در داخل حکومت روبه‌رو است. از طرفی دیگر هزینه ساخت خطوط لوله در داخل سوریه به بیش از ۱۵ میلیارد دلار می‌رسد و به حدود ۴ سال زمان نیازمند دارد. علاوه‌برآن این خط لوله تنها ظرفیت صادرات ۲ میلیون بشکه در روز را دارا است.
در نتیجه مسئولان عراق باید به دنبال راه‌حل سریع و امن برای صادرات فراورده‌های نفتی خود باشند. در بین راه‌حل‌های موجود یکی از دسترس ترین گزینه‌های عراق اتصال خط ریلی شلمچه-بصره است. این خط ریلی تنها نیازمند ۳۳ کیلومتر ریل‌گذاری، استملاک اراضی، ۱۶ کیلومتر مین‌روبی و احداث پل بازشو ۸۰۰ متری بر روی شط‌العرب است. بااین‌حال باوجود انجام تعهدات طرف ایرانی از جمله مین‌روبی و احداث پل که پیشرفت ۶۰ درصدی داشته است؛ اما تعهدات طرف عراقی در حوزه ریل‌گذاری و استملاک اراضی به‌کندی انجام می‌شود.
این خط ریلی امکان آن را دارد که عراق را به بازاری جدید در آسیای میانه یعنی افغانستان متصل کند. افغانستان در سال ۲۰۲۵ چیزی حدود ۲.۵ میلیارد دلار فرآورده‌های نفتی وارد کرده است که این مسئله می‌تواند این کشور را به مشتری جدید فرآورده‌های نفتی عراق تبدیل کند. تجربه صادرات اولین محموله فراورده‌های نفتی عراق به افغانستان در ۱9 اوت ۲۰۲۶ (28 مرداد 1405) از طریق استان کرمانشاه ایران عزم دو طرف برای تجارت دوجانبه را نشان می‌دهد. درنتیجه این ظرفیت وجود دارد که با احداث خط ریلی شلمچه-بصره به‌عنوان کوتاه‌ترین و کم‌هزینه‌ترین مسیر ارتباطی با ایران که به منابع اصلی نفت عراق یعنی استان بصره نیز نزدیک است، فرصت تجارت پایدار با این کشور فراهم شود.
راه اندازی این خط ارتباطی، بخشی دیگر از پازل کریدور شرقی-غربی به محوریت ایران را تکمیل می‌کند. پازلی که جزو منافع راهبردی ایران و ابزاری برای بی‌اثر کردن تحریم‌ها، تلقی می‌شود.اگرچه این خط منتظر اقدام عراق است، اما مسئولان ایرانی می‌توانند در روابط دوجانبه، این روند را سرعت ببخشند.
با دنبال کردن صفحه تحلیل بین‌الملل، از به‌روزترین تحلیل‌ها در حوزه سیاست خارجی و روابط بین‌الملل، با خبر شوید.#عراق#راه_آهن#صادرات#کریدور
10:05 - 21 شهریور 1405