برق اروپاییها پرید!
گرمای بیسابقه در اروپا و خبر جانباختن دهها نفر بر اثر موج گرما، بار دیگر موضوع نبود کولر در بسیاری از خانههای اروپایی را بر سر زبانها انداخت. همین موضوع این پرسش را مطرح کرد که اگر خانوادهای در اروپا کولر نصب کند، آیا شبکه برق خانگی تحمل همزمان آن را دارد؟
گروه نوجوان: «مامان! لباسشویی را فعلاً روشن نکن، فر هم روشن است؛ برق میپرد!» شاید اگر این جمله را در یکخانه ایرانی بشنوید، تعجب کنید. در بسیاری از خانههای ایران، روشن بودن همزمان کولر، یخچال، تلویزیون و ماشین لباسشویی اتفاق عجیبی نیست. اما در بخشی از اروپا، ماجرا کمی متفاوت است.اتفاقی که شاید برای ایرانیها عجیب به نظر برسد، برای بعضی از خانوادههای اروپایی آنقدر عادی است که شرکتهای برق، در سایتهای رسمی خود درباره آن راهنما منتشر کردهاند.
برق هست اما کم است و گرانبرخلاف تصور، در بسیاری از این موارد مشکل از فرسوده بودن ساختمان یا خراب بودن سیمکشی نیست.در کشورهایی مانند ایتالیا، اسپانیا و فرانسه، مشترک هنگام خرید اشتراک برق، سقف مشخصی از توان مصرفی را انتخاب میکند. هرچه این سقف کمتر باشد، هزینه ثابت قبض برق هم کمتر میشود؛ اما اگر مصرف خانه از آن سقف بالاتر برود، کنتور هوشمند یا کلید حفاظتی، برق را به طور خودکار قطع میکند.
برای مثال، در ایتالیا هنوز میلیونها خانه با قرارداد ۳ کیلوواتی برق دریافت میکنند. حالا کافی است فر برقی، کولر، ماشین لباسشویی یا ظرفشویی همزمان روشن شوند؛ در این صورت مصرف از سقف قرارداد عبور میکند و برق خانه قطع میشود. به همین دلیل شرکتهای برق ایتالیا مانند Enel، ENGIE Italia و Vivi Energia به مشترکان توصیه میکنند در صورت استفاده همزمان از وسایل برقی، ظرفیت اشتراک خود را به ۴.۵ یا ۶ کیلووات افزایش دهند.
در اسپانیا نیز سیستمی با نام Potencia Contratada وجود دارد. شرکت برق Endesa توضیح میدهد اگر مجموع مصرف وسایل برقی از توان خریداریشده بیشتر شود، کنتور برق را قطع میکند و تنها راهحل، افزایش ظرفیت قرارداد است.
در فرانسه نیز وضعیت مشابهی وجود دارد و مشترکان باید توان اشتراک خود را بر اساس میزان مصرف انتخاب کنند.در آلمان و هلند، اگرچه سازوکار قراردادها متفاوت است، اما محدودیت ظرفیت مدارها و فیوزهای حفاظتی باعث میشود استفاده همزمان از چند وسیله پرمصرف روی یک مدار، برق را قطع کند.
روایتهایی از دل خانههای اروپاییاین موضوع فقط در جستوجو کردن سایت شرکتهای برق دیده نمیشود؛ کاربران ایرانی ساکن اروپا نیز بارها تجربههای مشابهی را در شبکههای اجتماعی منتشر کردهاند.یکی از کاربران ایرانی در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشته است: «توی خیلی شهرهای اروپایی -مخصوصاً محلههای خوب که توی بافت سنتی و قدیمی شهرن- کولر گازی هم بخرید سیستم الکتریکی خونه یا حتی محلهاتون نمیکشه و دم به دقیقه فیوز میپره. کولر آبی هم رو دمای مدیترانهای جواب نمیده.»«ما یک سال تو ونیز کولر گازی نصب کردیم، برق خونه هم نه، برق کل کوچه میپرید.»
کاربر دیگری که خود را ساکن میلان معرفی کرده، تجربهاش را اینگونه روایت میکند: «خانه قبلیام در میلان بعد از چند دقیقه استفاده از فر، برق ساختمان قطع میشد؛ درحالیکه ساختمان نوساز بود.»این تجربهها با توضیحات رسمی شرکتهای برق درباره محدودیت توان قراردادی و عملکرد کنتورهای هوشمند همخوانی دارد.
گرانترین قبض برقشاید تصور شود محدودیتهایی مانند قطعشدن برق هنگام استفاده همزمان از چند وسیله برقی، در ازای برق ارزان اعمال میشود؛ اما آمارها چیز دیگری میگویند.بر اساس تازهترین دادههای Eurostat و پایگاه EU Energy Prices، بسیاری از کشورهای اروپایی همچنان جزو گرانترین بازارهای برق خانگی جهان هستند. در میان ۴۰ کشور اروپایی، ایرلند با ۵۰.۷۶ سنت یورو بهازای هر کیلوواتساعت، گرانترین برق خانگی را دارد. پس از آن آلمان با ۴۳.۸۳ سنت، جمهوری چک با ۳۹.۲۱ سنت، بلژیک با ۳۸.۰۶ سنت، اتریش با ۳۶.۶۹ سنت، بریتانیا با ۳۶.۳۴ سنت، دانمارک با ۳۵.۷۸ سنت و... نیز در میان کشورهای دارای برق گران اروپا قرار دارند.
ایران کجای جدول است؟بر اساس دادههای Visual Capitalist ، ایران ارزانترین برق خانگی جهان را در اختیار مصرفکنندگان قرار میدهد؛ بهگونهای که متوسط قیمت برق خانگی در ایران حدود ۰٫۰۰۳ دلار بهازای هر کیلوواتساعت برآورد شده است. در همین رتبهبندی جهانی هم کشورهای اروپایی مانند ایرلند، ایتالیا، آلمان، بلژیک، سوئیس و دانمارک همگی در میان گرانترین بازارهای برق خانگی دنیا قرار دارند.
محدودیت مصرف در ایراندر ایران، میلیونها خانوار در تابستان به طور همزمان از وسایل برقی استفاده میکنند. هرچند ممکن است در روزهای اوج مصرف، شبکه برق کشور با کمبود تولید روبهرو شود یا خاموشیهای برنامهریزیشده اعمال شود، اما ساختار اشتراک برق خانگی در ایران معمولاً بهگونهای نیست که صرفاً با روشنشدن همزمان فر و کولر، کنتور خانه به دلیل محدودیت توان قراردادی برق را قطع کند.وزارت نیرو طی سالهای اخیر طرحهایی مانند «برق امید» و سپس پاداش مدیریت مصرف را اجرا کرده است. بر اساس این سیاستها، خانوارهایی که مصرف برق خود را پایین نگه دارند یا نسبت به دورههای قبل مصرفشان را کاهش دهند، از تخفیف در قبض برق و در برخی مناطق و دورهها حتی قبض رایگان بهرهمند میشوند. به بیان دیگر، در ایران انتخاب میزان مصرف بر عهده خود مشترک است.
به همین دلیل، اگر یک خانواده ایرانی تصمیم بگیرد در یک روز گرم تابستان کولر را همزمان با وسایل برقی دیگر روشن کند، معمولاً نگرانیاش، پریدن برق خانه بهخاطر سقف قرارداد نیست.
12:51 - 8 تیر 1405