کشاورزی، تنفس اقتصادی ایلام؛ هلیلان، نفسگیر در بیکاری
در شرایطی که کشاورزی برای ۲۵ درصد از شاغلان ایلام شغل فراهم کرده است، مدیریت ضعیف و هدفمندی ناکافی در برنامههای توسعهای موجب شده شهرستان هلیلان از این ظرفیت بینصیب بماند.
به گزارش خبرگزاری فارس از ایلام، استان ایلام با بیش از ۵۲ هزار بهرهبردار فعال در حوزههای زراعت، باغبانی، دامپروری و شیلات، جایگاه قابلتوجهی در تولید محصولات کشاورزی دارد. از مجموع مساحت استان، حدود ۳۳۶ هزار هکتار به اراضی زراعی و بیش از ۵۸۰۰ هکتار به باغات اختصاصیافته که این سطح از اراضی، در کنار تنوع اقلیمی، شرایط کمنظیری برای تولید محصولات متنوع گرمسیری و سردسیری فراهم کرده است.بخش کشاورزی در استان ایلام با سهم ۲۵ درصدی در اشتغال استان، موتور محرک اقتصاد بومی و معیشت روستاییان محسوب میشود، اما در شهرستان هلیلان با پتانسیل طبیعی بینظیر و شهرت بهعنوان قطب کشت هندوانه مرغوب سیاستگذاری ضعیف و کمتوجهی نهادی باعث شده این ظرفیت عظیم در ایجاد اشتغال و ارزشافزوده بلااستفاده بماند.اشتغال کشاورزی در ایلام: پتانسیل و چالشهااستان ایلام، استانی با اکثریت جمعیت روستایی و اقتصاد متکی به کشاورزی و دامداری است که کشاورزی سهم قابلتوجهی در تأمین شغل و معیشت دارد؛ بهطوریکه حدود ۲۵ درصد از اشتغال استان از طریق بخش کشاورزی شکل میگیرد و بیش از ۵۲ هزار بهرهبردار فعال در این حوزه گزارش شدهاند.این سهم، در مقایسه با کل کشور که حدود ۱۴.۳ درصد از نیروی کار در کشاورزی مشغولاند، نشان از اهمیت فوقالعاده این بخش در اقتصاد ایلام دارد.با این حال، این آمار نهتنها بازتابدهنده بهرهوری مطلوب نیست، بلکه نشان میدهد بخش کشاورزی در ایلام هنوز به شکل سنتی اداره میشود و بسیاری از ظرفیتهای واقعی از جمله کشت محصولات با ارزش افزوده بالا مغفول ماندهاند؛ موضوعی که جهاد کشاورزی و دیگر نهادهای مسئول بارها در تصمیمگیریهای توسعهای به آن توجه نکردهاند.شهرستان هلیلان، ظرفیت بیثمر
شهرستان هلیلان، با خاک حاصلخیز و آب و هوای مناسب، بهعنوان یکی از قطبهای تولید هندوانه مرغوب شناخته میشود؛ محصولی که میتواند ارزشافزوده و فرصت شغلی گسترده ایجاد کند. این ظرفیت طبیعی، اگر همراه با برنامهریزی صحیح، توسعه صنایع تبدیلی و بازاریابی مؤثر میبود، میتوانست نقش مهمی در کاهش بیکاری و مهاجرت نیروی کار ایلامی ایفا کند.اما بررسی میدانی نشان میدهد که فقدان حمایت نهادی و ضعف در برنامهریزی الگوی کشت باعث شده تا هلیلان نتواند از این مزیت طبیعی بهرهبرداری کامل کند؛ مسئلهای که موجب شده ظرفیتهای اشتغالزا در این شهرستان یا بهطور کامل نادیده گرفته شود یا بهصورت پراکنده و ناکارآمد به کار گرفته شوند.سعید یعقوبی، کارشناس ارشد کشاورزی و گیاه شناسی در پاسخ به اینکه وضعیت اشتغال کشاورزی در ایلام را چگونه ارزیابی میکنید و نقش هلیلان در این میان چیست؟ گفت: ایلام از نظر منابع طبیعی و اقلیمی شرایط بسیار مناسبی برای توسعه کشاورزی دارد و سهم ۲۵ درصدی اشتغال در بخش کشاورزی گواه این ظرفیت است، اما این وضعیت بیشتر ناشی از کشاورزی سنتی است تا توسعه متوازن. در شهرستانهایی مانند هلیلان که پتانسیل بالایی در تولید محصولات خاص مانند هندوانه مرغوب دارند، به دلیل نبود برنامهریزی دقیق، فناورانه و بازارمحور، نتوانستهایم از این ظرفیت برای ایجاد اشتغال پایدار بهره ببریم.
بهرام نظری کارشناس کشاورزی استان ایلام در گفتوگو با خبرنگار فارس در ایلام با بیان اینکه چه اقداماتی برای بهرهبرداری از ظرفیت کشاورزی هلیلان جهت اشتغالزایی انجام شده؟ گفت: برخی برنامههای حمایتی برای افزایش سطح زیر کشت و تجهیز مزارع در هلیلان پیشبینی شده، اما مؤثر نبودن ساختارهای حمایتی و ناکارآمدی در اجرای طرحهای توسعهای باعث شده تا این اقدامات نتواند با انتظارات کشاورزان و نیاز بازار همسو شود.از طرفی رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان ایلام نیز میگوید: بخش کشاورزی یکی از ستونهای اصلی اقتصاد استان ایلام به شمار میرود و امروز حدود ۲۵ درصد اشتغال استان بهصورت مستقیم و غیرمستقیم در این حوزه شکلگرفته است.جهاد کشاورزی بهعنوان متولی توسعه بخش کشاورزی در استان، بارها بهدلیل تمرکز بر الگوهای کشت سنتی و عدم تمرکز بر صنایع تبدیلی و توسعه بازار مورد نقد کارشناسان قرار گرفته است. بهجای بهرهگیری از ظرفیتهای خاص مناطق مانند هلیلان، سیاستها در سطح عمومی و بدون توجه به ویژگیهای بومی تدوین شدهاند.بهعنوان مثال، عدم حمایت از توسعه صنایع تبدیلی و فرآوری محصولات کشاورزی نهتنها ارزش افزوده را کاهش داده بلکه باعث مهاجرت نیروی کار از روستا به شهر نیز شده است؛ موضوعی که در استان محرومی مانند ایلام میتواند پیامدهای اجتماعی و اقتصادی پایداری به همراه داشته باشد.
اگرچه بخش کشاورزی در ایلام ظرفیت بالایی برای ایجاد اشتغال و توسعه اقتصادی دارد، بیتوجهی به الگوی کشت هدفمند، صنایع تبدیلی و بازارمحوری باعث شده تا شهرستانهایی مانند هلیلان که میتوانستند محور اشتغال منطقه باشند، از این ظرفیت بهرهمند نشوند. اصلاح سیاستهای جهاد کشاورزی با رویکرد توسعه منطقهای و پشتیبانی از محصولات خاص میتواند گام مهمی در تحقق اشتغال پایدار و بهرهوری اقتصادی در استان باشد.#کشاورزی#اشتغال#باغبانیاخبار دست اول استان ایلام را اینجا بخوانید. 10:56 - 5 دی 1404