فاصله واقعیت تا روایت
روز خبرنگار، یادآور نام شهید محمود صارمی است؛ روزی برای پاسداشت آنان که راوی حقیقتاند. اما شاید مهمترین پرسش این روز، این نباشد که «واقعیت چیست؟» بلکه این باشد که «واقعیت چگونه در ذهن جامعه روایت میشود؟»
هفدهم مرداد، یادآور شهادت شهید محمود صارمی است؛ خبرنگاری که جان خود را در راه روایت حقیقت فدا کرد. روز خبرنگار تنها بزرگداشت یک حرفه نیست؛ یادآوری این حقیقت است که کیفیت حکمرانی، تنها به تصمیمهای درست وابسته نیست، بلکه به روایت درست آن تصمیمها نیز پیوند خورده است.
امروز یکی از مسائل پنهان جامعه، فاصله میان «واقعیت» و «برداشت عمومی» است. رسانههای محلی و انسانرسانههای هر منطقه، به جای آنکه آینه مسائل و تجربههای روزمره مردم باشند، گاه بیشتر به بازنشر اخبار رسانههای ملی و بینالمللی میپردازند. در نتیجه، بسیاری از واقعیتهای محلی یا دیده نمیشوند یا دیر به گوش تصمیمگیران میرسند.
نمونهای ساده و ملموس، مسئله سگهای بلاصاحب است. شهروندی که هر روز با نگرانی از کنار سگهای رهاشده عبور میکند، احساس ناامنی را با تمام وجود تجربه میکند. از سوی دیگر، اگر همان شهروند دچار گزش شود، نظام سلامت با واکسن رایگان هاری و خدمات درمانی از او حمایت میکند. هر دو واقعیت درستاند؛ هم وجود یک خدمت ارزشمند و هم وجود یک مسئله آزاردهنده.
پس پرسش اینجاست: چرا گاهی خدمت انجام میشود، اما احساس رضایت شکل نمیگیرد؟پاسخ شاید این باشد که حکمرانی فقط تولید خدمت نیست؛ مدیریت تجربه مردم و گفتوگو با جامعه نیز هست. مردم تنها نتیجه نهایی را نمیبینند؛ آنچه را هر روز لمس میکنند، مبنای قضاوت خود قرار میدهند. اگر تجربه روزمره آنان شنیده و روایت نشود، حتی خدمات ارزشمند نیز ممکن است در ذهن جامعه اثر ماندگاری بر جای نگذارد.
یکی از خلأهای امروز، نبود شاخصهای منظم برای سنجش ادراک عمومی است. ما عملکرد دستگاهها را اندازه میگیریم، اما کمتر میسنجیم مردم همان عملکرد را چگونه تجربه و چگونه روایت میکنند. این همان حلقه مفقودهای است که میتواند فاصله میان واقعیت و احساس عمومی را افزایش دهد.
در چنین شرایطی، رسانههای محلی و خبرنگاران، فقط منتشرکننده خبر نیستند؛ آنان میتوانند سامانه زنده بازخورد اجتماعی باشند؛ روایتگر تجربه واقعی مردم و منتقلکننده آن به نظام تصمیمگیری. هرچه این ارتباط صادقانهتر و دقیقتر باشد، تصمیمها نیز به واقعیت زندگی مردم نزدیکتر خواهند شد.
00:35 - 17 مرداد 1405
1 پاسخ