الجزیره: غرب، ایران را تحریم کرده اما صدای خودش در اعتراضات از همه بلندتر است
شبکه خبری الجزیره در گزارشی از رفتار تناقضآمیز غرب در قبال ایران نوشت، غربیها خودشان مردم ایران را محاصره اقتصادی کرده و خودشان قبل از همه در صدر گفتمان اعتراض در ایران هستند.
گروه بینالملل خبرگزاری فارس - شبکه خبری الجزیره در گزارشی با عنوان «چگونه از خشم [معترضان] ایران سوءاستفاده میشود؟»، از رفتار «متناقض» و «گزینشی» آمریکا و دولتهای غربی در قبال ایران انتقاد و آن را دخالت در امور داخلی و حاکمیتی ایران توصیف کرد. الجزیره نوشت، موج اعتراضات در ایران در بستری پیچیده رخ میدهد، جاییکه مطالبات مردمی با فشارهای سیاسی و اقتصادی -چه داخلی چه خارجی- در هم تنیده شده. سالها تحریمهای گسترده غربی، باری سنگین بر دوش جامعه ایران تحمیل کرده و مستقیماً بر استانداردهای زندگی، فرصتهای شغلی و خدمات اساسی تأثیر گذاشته است. این امر، مردم ایران را به هرگونه سیاستی که بر زندگی روزمره و شأن اجتماعی آنها تأثیر بگذارد، حساستر کرده است.الجزیره افزود، در میانه این واقعیت سخت، اعتراضات به عنوان ابراز نگرانی اجتماعی مشروع و تمایل فزاینده به بهبود شرایط زندگی ظاهر میشود، اما در مقابل، صحنه ایران شاهد یک پارادوکس قابل توجه در رفتار غرب است. قدرتهای غربی که در تعمیق این محاصره اقتصادی نقش دارند، همانهایی هستند که اکنون در گفتمان همبستگی با معترضان صدایشان از همه بلندتر است و همینها، از نحوه برخورد مقامات [ایران] با اعتراضها انتقاد میکنند.این شبکه خبری قطری نوشت، این پارادوکس با اظهارات غربیها (از جمله تهدیدهای رئیس جمهور آمریکا) تقویت شده؛ از جمله اشاراتی از بالاترین سطوح سیاسی مبنی بر احتمال مداخله نظامی به بهانه محافظت از ایرانیان در برابر [آنچه] کشتار و نقض حقوق بشر [مینامند]. الجزیره تصریح کرد: بنابراین، اعتراضات در ایران صرفاً یک رویداد داخلی مجزا [از تحولات خارجی] به نظر نمیرسد، بلکه وضعیتی پیچیده است که نیازمند یک تحلیل حقوقی و اخلاقی آرام است.
این شبکه با اشاره به مواضع ترامپ نوشت، «گفتمان خارجی، اگر لحنی از قیمومیت، تهدید یا اعمال اقدامات قهری به خود بگیرد، به اندازهای که آنها [ایرانیها] را به نبردی برای [حفظ] حاکمیت بکشاند، مطالبات مردم را تقویت نمیکند»... بلکه آن را از موضوعی حقوقی به مسئله امنیت ملی تبدیل میکند... و در همین راستا حمایت علنی اسرائیل از اعتراضات در ایران، از دیدگاه مقامات، به عنوان امتداد طبیعی یک درگیری آشکار تلقی میشود که حساسیت آن را به هرگونه گفتمان خارجی، حتی اگر مبتنی بر حقوق بشر باشد، تقویت میکند و در آگاهی داخلی بین همبستگی و مداخله سردرگمی ایجاد میکند.الجزیره مواضع آمریکا در این خصوص را مخالف بند 2/7 منشور سازمان ملل در خصوص نقض حاکمیت داخلی کشورها، دانست و نوشت، هر چند حقوق بینالملل مانع نیست که کسی نقض حقوق بشر را محکوم کند یا از نقض آن ابراز نگرانی کند... اما مشکل وقتی شروع میشود که حمایت خارجی به مرز تهدید برسد. مسلح کردن یا حمایت مالی با هدف براندازی یک نظام یا تهدید به استفاده از گزینه نظامی حتی اگر اجرایی هم نشود، نقض صریح اصل عدم دخالت است و اعتراض را از یک مسئله حقوقی به یک پرونده کشمکش بینالمللی تبدیل میکند.الجزیره نوشت، «تجربه کودتا علیه دولت محمد مصدق در سال 1953 به عنوان یک دخالت خارجی که مسیر تحولات داخلی [ایران] را تغییر داد هنوز در اذهان زنده هست و همین سبب میشود خیلی زود گفتمان توطئه خارجی با افزایش فشارهای خارجی، پررنگ شود».
این شبکه در بخشی دیگر با ذکر وضعیت فلسطینیها، از رفتار گزینشی غرب در مسئله حقوق بشر انتقاد کرد و نوشت، «اما گزینشی عمل کردن در دفاع از حقوق، و تساهل در برابر قتل انسانها، مثلاً وقتی قربانی، فلسطینی است، بنیان اخلاقیای را که گفتمان غربی بر آن استوار است، تضعیف میکند و حقوق بشر را از یک ارزش جهانی به ابزاری سیاسی تبدیل میکند که وقتی در خدمت منافع باشد، به آن استناد میشود و وقتی با آنها در تضاد باشد، نادیده گرفته میشود».الجزیره در پایان نوشت، «هر رویکرد و سیاست دولتهای غربی که ادعای دفاع از حقوق ایرانیان را دارد، ناقص [و دروغین] به نظر میرسد، مگر اینکه غرب در استفاده از ابزارهای فشار [بر مردم ایران] بازنگری کند. تحریمهای جامع، بینالمللیسازی گزینشی مسائل حقوق بشر ایران و تهدید به اقدامات قهری ممکن است بیش از آنکه جامعه [و مردم] را حمایت کند، تضعیف میکند. برعکس، لغو تحریمها و مشارکت در یک فرآیند مذاکره متعادل که به حاکمیت [ایران] احترام میگذارد و منافع متقابل را در نظر میگیرد، میتواند رویکردی سازگارتر با ارزشهای حقوق بشر و با درسهای آموخته شده از تاریخ اخیر باشد که زخمهای آن هنوز التیام نیافته است».
10:26 - 25 ژانویه 2026