«ندای آخر» از زندان؛ فراخوان سیاستمداران زندانی برای وحدت اپوزیسیون تونس
انتشار نامهای از سوی ۱۱ سیاستمدار زندانی تونس با عنوان «ندای آخر» و دعوت به اتحاد جریانهای مخالف، بار دیگر موضوع انسجام اپوزیسیون این کشور را به صدر مباحث سیاسی بازگردانده است؛ ابتکاری که با وجود اهمیت نمادین، همچنان با موانع ایدئولوژیک، بیاعتمادی متقابل و نبود اجماع در میان مخالفان روبهرو است.
۱۱ تن از چهرههای سیاسی زندانی این کشور با انتشار نامهای مشترک، خواستار اتحاد جریانهای مختلف مخالف دولت شدند. این نامه که از آن بهعنوان «ندای آخر» یاد شده، واکنشهای متفاوتی را در فضای سیاسی تونس برانگیخته و پرسشهایی را درباره امکان شکلگیری جبههای واحد در برابر دولت قیس سعید مطرح کرده است.از جمله امضاکنندگان این نامه میتوان به راشد الغنوشی، رهبر جنبش النهضه، احمد نجیب الشابی، رئیس جبهه نجات ملی، غازی الشواشی، دبیرکل پیشین حزب جریان دموکراتیک و جوهر بن مبارک، از رهبران جبهه نجات ملی اشاره کرد.درخواستی کمسابقه برای پایان دادن به اختلافاتاین نامه در شرایطی منتشر شده که بسیاری از رهبران مخالف دولت تونس با احکام سنگین زندان در پروندههایی مانند «توطئه علیه امنیت کشور» و «اعزام نیرو به مناطق درگیری» مواجه هستند.مجدی الکرباعی، از رهبران حزب جریان دموکراتیک، این نامه را صرفاً یک بیانیه اعتراضی ندانست و آن را «سندی سیاسی از دل بحران» توصیف کرد.وی گفت گردهم آمدن اسلامگرایان، سکولارها، لیبرالها و سوسیالیستها در زیر یک بیانیه مشترک، اعترافی دیرهنگام اما مهم به این واقعیت است که شکافها و قطبیسازیهای سیاسی، خود از عوامل اصلی شکست تجربه دموکراسی در تونس بوده است.به گفته الکرباعی، انتشار این پیام از پشت میلههای زندان به آن اعتبار بیشتری بخشیده، زیرا امضاکنندگان آن هزینه شخصی سنگینی برای مواضع خود پرداختهاند.
اختلافات ایدئولوژیک؛ مانع اصلی وحدتبا وجود این، بسیاری از تحلیلگران معتقدند اختلافات عمیق میان جریانهای مخالف همچنان مانع شکلگیری یک جبهه واحد است. در سالهای گذشته، احزابی مانند «حزب دستوری آزاد» به رهبری عبیر موسی همواره هرگونه ائتلاف با اسلامگرایان را رد کردهاند.صهیب المزریقی، پژوهشگر مسائل سیاسی تونس، معتقد است این فراخوان تلاشی تازه برای گردهم آوردن جریانهایی با دیدگاههای کاملاً متفاوت است، اما تاکنون بازتاب قابل توجهی در میان دیگر گروههای مخالف نداشته است.وی تأکید کرد اپوزیسیون تونس همچنان درباره مسئولیت وضعیت کنونی کشور دچار اختلاف است و برخی جریانها، بخشی از مخالفان امروز را از عوامل اصلی بحران سیاسی پس از انقلاب ۲۰۱۱ میدانند؛ موضوعی که احتمال دستیابی به موضعی مشترک را کاهش میدهد.بیاعتمادی و نبود رهبری مشترکتحلیلگران بر این باورند که روابط میان گروههای مخالف هنوز تحت تأثیر سالها رقابت، اتهامزنی و بیاعتمادی متقابل قرار دارد. از سوی دیگر، اپوزیسیون تونس فاقد شخصیتی است که بتواند مورد پذیرش همه جریانهای سیاسی قرار گیرد.به گفته الکرباعی، بخشی از رهبران مخالف در داخل زندان و بخشی دیگر در خارج از کشور به سر میبرند؛ وضعیتی که موجب تفاوت در اولویتها و ارزیابی آنان از شرایط سیاسی شده است.
چالشهای داخلی و فشارهای خارجیکارشناسان همچنین معتقدند عوامل خارجی نیز بر آینده اپوزیسیون تونس تأثیرگذار است. حمایت برخی کشورهای عربی و اتحادیه اروپا از ثبات دولت تونس، بهویژه به دلیل نگرانی از گسترش مهاجرت غیرقانونی به اروپا، فضای مانور مخالفان را محدود کرده است.در کنار این عوامل، کاهش مشارکت سیاسی و خستگی عمومی جامعه از کشمکشهای سیاسی، از مهمترین موانع پیش روی اپوزیسیون به شمار میرود؛ موضوعی که باعث شده بسیاری از ناظران، شانس موفقیت فراخوان اخیر برای ایجاد وحدت میان مخالفان را در کوتاهمدت اندک ارزیابی کنند.
20:05 - 6 تیر 1405