تونس به دنبال احیای صنعت فسفات و بازگشت به بازارهای جهانی
دولت تونس با هدف تبدیل دوباره صنعت فسفات به یکی از موتورهای اصلی رشد اقتصادی و جذب ارز سخت، برنامهای جامع برای سرمایهگذاری بیش از ۹۰۰ میلیون دلار را به اجرا در میآورد. هدف نهایی این طرح، رسیدن به تولید سالانه ۹.۴ میلیون تن فسفات تجاری تا سال ۲۰۳۵ است.
این برنامه توسعه که توسط «شرکت فسفات قفصه» و «گروه شیمیایی تونس» پیشبرده میشود، در قالب چندین مرحله اجرایی برنامهریزی شده است. طبق این پیشبینیها، تولید این کشور در سال ۲۰۲۶ به ۴.۵ میلیون تن و در سال ۲۰۲۸ به ۵ میلیون تن خواهد رسید و روند صعودی آن تا پایان دهه آینده ادامه خواهد یافت. این اهداف در چارچوب یک برنامه اصلاحی گسترده با هماهنگی ریاست دولت تونس تدوین شده است تا این بخش که زمانی منبع اصلی ارزای خارجی کشور بود، دوباره فعال شود.چالشهای ساختاری؛ سدی در برابر رشدبا وجود اهداف بلندپروازانه، صنعت فسفات تونس با بحرانهای عمیقی دست و پنجه نرم میکند. از جمله مهمترین این چالشها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:- زیرساختهای فرسوده: ضعف شدید در شبکه ریلی و قدیمی بودن تجهیزات صنعتی که منجر به خرابیهای مکرر میشود.- کمبود منابع: کمبود آب صنعتی و دشواری در تأمین مواد اولیه ضروری مانند «نترات آمونیوم».- بحرانهای محیطزیستی و اجتماعی: اعتراضات محیطزیستی در مناطق استخراج و نیاز مبرم به بهروزرسانی منابع انسانی.- فشارهای مالی: محدودیتهای بودجهای که توان سرمایهگذاری شرکتها را کاهش داده است.استراتژیهای احیا و ارزشافزوده«گروه شیمیایی تونس» نقش محوری در تبدیل فسفات خام به محصولات با ارزش افزوده بالا مانند «اسید فسفریک» و «کودهای شیمیایی» دارد، اما این مجموعه نیز با هزینههای بالای عملیاتی و مشکلات تأمین مواد اولیه روبروست.
برای عبور از این بنبست، مجموعهای از اقدامات فوری پیشنهاد شده است که شامل موارد زیر میشود:۱. اصلاحات مالی: بازسازی بدهیها، باز کردن خطوط تأمین مالی جدید و تسریع در صادرات.۲. بهبود لجستیک: ارتقای حملونقل ریلی و استفاده از راهکارهای جایگزین مانند تقویت ترانزیت جادهای برای رفع گلوگاههای حملونقل.۳. پروژههای کلان: اجرای پروژه «Mdhilla 2» برای افزایش ظرفیت تبدیل صنعتی.۴. مدیریت منابع: بهرهبرداری از «فسفوژیپس» (محصول جانبی صنعت فسفات) و جایگزینی آبهای صنعتی با آبهای تصفیه شده برای مقابله با بحران کمآبی تونس.در پایان، پارلمان تونس بر لزوم حمایت مالی فوری از شرکتهای این حوزه و بازگرداندن اعتماد بانکها و شرکای تجاری تأکید کرد تا اطمینان حاصل شود که این برنامه احیا با موفقیت پیش میرود. امید است که این صنعت دوباره به محرک اصلی رشد اقتصادی، ایجاد اشتغال و تأمین ارز سخت برای تونس تبدیل شود.
17:24 - 21 ژوئن 2026