پارلمان تونس در مسیر تصویب صندوق حمایت از سالمندان
پارلمان تونس در حال بررسی طرحی برای تأسیس صندوق ویژه حمایت از سالمندان است؛ ابتکاری که با هدف تأمین منابع مالی پایدار برای ارائه خدمات اجتماعی، درمانی، رفاهی و حتی تسهیل مشارکت سیاسی افراد بالای ۶۵ سال ارائه شده و در پاسخ به روند رو به رشد سالمندی جمعیت این کشور شکل گرفته است.
برخی نمایندگان پارلمان تونس اخیراً طرح قانونی جدیدی را ارائه کردهاند که بر اساس آن «صندوق حمایت از سالمندان» زیر نظر وزارت خانواده، زنان و سالمندان تأسیس خواهد شد. هدف اصلی این صندوق، کاهش حاشیهنشینی و محرومیت اجتماعی سالمندان، بهویژه افراد کمدرآمد، و تضمین دسترسی آنان به خدمات مناسب است.بر اساس این طرح، منابع صندوق از بودجه دولت، بخشی از کسورات حقوق بازنشستگان و همچنین کمکها، هدایای مالی و وامهایی که در چارچوب مأموریتهای آن دریافت میشود، تأمین خواهد شد.توسعه خدمات رفاهی، درمانی و مشارکت اجتماعیاین ابتکار تنها به ارائه کمکهای مالی و خدمات درمانی محدود نمیشود. طراحان قانون خواستار تقویت زیرساختهای مراکز نگهداری سالمندان، حمایت از سرمایهگذاری در این حوزه و توسعه آموزشهای تخصصی در زمینه طب سالمندی و مراقبتهای ویژه شدهاند.همچنین در این طرح بر حمایت از پروژههای اقتصادی سالمندان، افزایش مشارکت آنان در فعالیتهای فرهنگی و تسهیل حضورشان در فرآیندهای سیاسی، از جمله نامزدی و رأیگیری در انتخابات، تأکید شده است.طبق آمار ارائهشده در متن توجیهی این طرح، سهم سالمندان از جمعیت تونس تا سال ۲۰۳۰ به حدود ۱۸ درصد خواهد رسید و این رقم تا سال ۲۰۳۴ به بیش از ۲۰.۹ درصد افزایش مییابد. در این قانون، افراد بالای ۶۵ سال در گروه سالمندان قرار میگیرند.نگرانی از روند سالمندی جمعیتیوسف طرشون، نماینده پارلمان تونس، با اشاره به تحولات جمعیتی کشور تأکید کرده است که قوانین فعلی پاسخگوی نیازهای رو به افزایش سالمندان نیست. او میگوید بخش قابل توجهی از این قشر از امنیت اجتماعی کافی برخوردار نیستند و به همین دلیل ایجاد سازوکارهای مالی جدید برای حمایت از آنان ضروری است.
به گفته وی، دولت و نهادهای عمومی باید از هماکنون خود را برای ارائه خدمات تخصصی به جمعیتی آماده کنند که در آینده نزدیک حدود یکپنجم شهروندان تونس را تشکیل خواهند داد.کاهش زاد و ولد و افزایش جمعیت سالمندانآمارهای رسمی نشان میدهد تونس با پدیده سالمندی جمعیت مواجه شده است. در حالی که جمعیت کشور در حدود ۱۱.۸ میلیون نفر ثابت مانده، تعداد سالمندان به شکل قابل توجهی افزایش یافته است. افراد بالای ۶۰ سال اکنون حدود ۱۵ درصد جمعیت تونس را تشکیل میدهند، در حالی که این رقم در سال ۱۹۵۶ تنها ۵ درصد بود.همزمان نرخ زاد و ولد نیز روندی نزولی داشته است. تعداد تولدهای سالانه از حدود ۲۲۰ هزار مورد در سال ۲۰۱۵ به ۱۳۵ هزار تولد در سال ۲۰۲۳ کاهش یافته که نشاندهنده افت چشمگیر رشد جمعیت است.چالشهای نظام مراقبت از سالمندانمنذر السوودی، پژوهشگر حوزه جمعیتشناسی، معتقد است نشانههای سالمندی جمعیت تونس از بیش از یک دهه پیش آشکار شده بود. به گفته او، پیشبینیها نشان میدهد سهم سالمندان از جمعیت کشور تا سال ۲۰۴۱ به حدود ۲۲.۶ درصد خواهد رسید؛ رقمی که نسبت به سال ۲۰۱۴ بیش از ۹۳ درصد رشد را نشان میدهد.وی کاهش نرخ باروری، که اکنون به حدود ۱.۷ فرزند برای هر زن رسیده است، را مهمترین عامل این تحول میداند. این نرخ پایینتر از سطح لازم برای جایگزینی نسلهاست و پیامد آن افزایش جمعیت سالمند و فشار بیشتر بر نظام سلامت خواهد بود.
در حال حاضر، خدمات تخصصی مراقبت از سالمندان در تونس متناسب با این تغییرات جمعیتی توسعه نیافته است. بسیاری از خانوادهها برای نگهداری از سالمندان خود ناچار به استفاده از خدمات کمکپرستاران یا نیروهای خانگی هستند؛ بخشی که همچنان از پوشش اجتماعی و نظارت کافی برخوردار نیست و میتواند سالمندان را در معرض مخاطرات جسمی و روانی قرار دهد.طرح جدید پارلمان تونس در چنین شرایطی تلاشی برای آمادهسازی کشور در برابر تحولات جمعیتی آینده و ارتقای کیفیت زندگی سالمندان ارزیابی میشود.
20:42 - 29 خرداد 1405