«شهرهای اسفنجی»؛ راهکار تونس برای مقابله با سیلاب
تونس طی روزهای اخیر شاهد بارش‌های سنگین و سیلاب‌های گسترده بود که پنج کشته و خسارات فراوان برجای گذاشت. این رویداد بار دیگر ضرورت بازنگری در سیاست‌های مدیریت آب و شهری و جستجوی راهکارهای نوین، از جمله اجرای «شهرهای اسفنجی»، را برجسته کرد.
ساحل شرقی تونس و بخش‌هایی از مناطق کلان‌شهری این کشور طی هفته اخیر با بارش‌های شدید و سیلاب‌های ویرانگر مواجه شدند. سیلاب‌ها پنج کشته در شهر مکنین از استان منستیر برجای گذاشت و بسیاری از شهرها و محله‌ها را از دسترسی خارج کرد، مدارس در ۱۵ استان تعطیل شد و حمل و نقل عمومی به مدت دو روز فلج شد.مشکل اصلی، نبود شبکه‌های مؤثر برای هدایت آب‌های سطحی و توسعه شهری نامناسب است که مناطق پرجمعیت، به‌ویژه محله‌های کم‌برخوردار، را در معرض آسیب شدید قرار می‌دهد. این وضعیت بار دیگر نشان داد که سیاست‌های شهری پس از استقلال، قادر به مقابله با تغییرات شدید اقلیمی نیستند.کارشناسان اقلیم هشدار می‌دهند که افزایش دمای دریای مدیترانه، که ۲۰ درصد سریع‌تر از میانگین جهانی گرم می‌شود، موجب تبخیر بیشتر و ایجاد انرژی برای شکل‌گیری طوفان‌های شدید می‌شود. این روند در آینده نزدیک احتمال وقوع بارش‌های سیلابی مشابه یا شدیدتر را در تونس افزایش می‌دهد.در مواجهه با این بحران، متخصصان پیشنهاد می‌کنند تونس سیاست‌های نوین مدیریت آب را در پیش گیرد، از جمله بهره‌برداری از آب باران از طریق ذخیره‌سازی زیرسطحی، ایجاد کانال‌های هدایت آب در مناطق شهری و تغییر نقشه سدها و تأسیسات آبی مطابق با الگوی جدید بارش‌ها. این اقدامات می‌تواند به ذخیره‌سازی هر قطره آب و کاهش فشار بر منابع آب موجود کمک کند.
یکی از رویکردهای پیشنهادی، «شهرهای اسفنجی» است؛ شهرهایی با فضاهای سبز گسترده، پارک‌ها، دریاچه‌ها و طراحی شهری نفوذپذیر که آب باران را جذب کرده، تصفیه می‌کنند و به لایه‌های زیرزمینی بازمی‌گردانند. این روش نه تنها از اثرات مخرب سیلاب می‌کاهد، بلکه می‌تواند بخشی از نیازهای آب شرب را نیز تأمین کند و فشار بر شبکه‌های فاضلاب و سدها را کاهش دهد.اجرای چنین طرح‌هایی نیازمند سرمایه‌گذاری قابل توجه، برنامه‌ریزی جامع و هماهنگی بین نهادهای دولتی است. کارشناسان معتقدند بازسازی تنها کانال‌ها و اصلاح جزئی رودخانه‌ها کافی نیست؛ بلکه باید به طراحی شهری پایدار و مدیریت منابع طبیعی به‌عنوان بخشی از راهکار مقابله با تغییرات اقلیمی توجه شود.تجارب تاریخی تونس نیز نشان می‌دهد که این کشور بارها از سیلاب‌های مخرب رنج برده است؛ از جمله سیلاب سال ۱۹۶۹ با بیش از ۵۴۰ قربانی و سیلاب سال ۱۹۷۳ که جان صدها نفر را گرفت و خسارات گسترده به خانه‌ها و زمین‌های کشاورزی وارد کرد. این پیشینه، ضرورت اتخاذ سیاست‌های نوآورانه و پایدار برای حفاظت از جان و سرمایه شهروندان را دوچندان می‌کند.کارشناسان تأکید دارند که ایجاد شهرهای اسفنجی و مدیریت جامع آب باران می‌تواند تونس را برای مقابله با بحران‌های آب و سیلاب‌های آینده آماده کند و علاوه بر کاهش خسارات انسانی و اقتصادی، الگویی پایدار و هوشمند برای توسعه شهری ارائه دهد.
20:52 - 8 بهمن 1404
106٫6 هزار بازدید