عشق و علاقه به زبان و ادبیات فارسی از زبان وزیر تونسی
«علی الشابی»، وزیر پیشین امور دینی و رئیس اسبق دانشگاه الزیتونه، از شکوه زبان و ادبیات فارسی در تونس و نفوذ آن در این کشور میگوید.
«علی الشابی»، وزیر پیشین امور دینی و رئیس اسبق دانشگاه الزیتونه تونس، نخستین کسی است که در سال ۱۹۶۸ در زمان صدارت دانشگاه الزیتونه، آموزش زبان فارسی را وارد مواد درسی این دانشگاه کرد و خود نیز به تدریس آن همت گماشت.وی که در آستانه نودسالگی است، زبان و ادب فارسی را نزد اساتید برجستهای مانند دکتر «یحیی خشاب» و دکتر «صادق نشأت» در دانشگاه الأزهر مصر فراگرفته و رساله دکترایش «ادبیات فارسی در عصر غزنوی» است.علی الشابی سال گذشته نیز کتابی در تشریح آراء ابوریحان بیرونی در علم الأجتماع یا همان جامعه شناسی به نام «ابوریحان بیرونی، المفکر الأکبر» (ابو ریحان بیرونی، اندیشمند بزرگ) به رشته تحریر درآورده است.وی درباره زبان فارسی میگوید، عشق و علاقهام به ادبیات فارسی باعث شد تا به یادگیری زبان فارسی روی آورم. از کودکی به شعر و شاعری عشق میورزیدم و در کتابخانه پدرم که آکنده از کتابهای متنوع از جمله ترجمه عربی ادبیات فارسی بود با شعر و ادبیات فارسی آشنا شدم.وی میافزاید: در آن زمان با اشعار عمر خیام، جلال الدین رومی، حافظ شیرازی و سعدی شیرازی آشنا شدم. اشعار این شاعران بزرگ ایران مرا بیشتر به مطالعه ادبیات فارسی علاقمند کردند و مرا مصمم نمودند که زبان فارسی را یاد بگیرم تا بتوانم از اشعار و ادبیات و زیباییهای این زبان لذت ببرم.این وزیر اسبق تونسی میافزاید: ابتدا در زادگاهم در توزر با زبان و ادبیات فارسی آشنا شدم و برای ادامه تحصیل به دانشگاه الزیتونه رفتم؛ سپس راهی مصر شدم تا در دانشکده ادبیات دانشگاه قاهره در رشته زبان فارسی ادامه تحصیل دهم؛ عشق و علاقهام به زبان فارسی مرا به آشنایی هرچه بیشتر با این زبان و مطالعه در آن وامیداشت.
الشابی ادامه داد: ابتدا صنایع ادبی و صور خیال ادبیات فارسی مرا شیفته خود کرد، در ادامه آشنایی با آواها مرا بیش از بیش عاشق این زبان کرد. در مطالعات زبانشناسی درباره زبان فارسی خواندهام که زبان آریایی با زبان سامی درآمیخته شده است و به نظر من این آمیزش، باعث شده زبانی بسیار زیبا و باشکوه خلق به نام زبان فارسی خلق شود؛ این موضوعی است که «آتور جان آربری» خاورشناس انگلیسی نیز به آن اشاره کرده است و میگوید که زبان فارسی باشکوهترین زبان در شرق به شمار میآید. این گفته یک واقعیت است.تسلط به زبان فارسی و راه یافتن به دنیای شعر و ادب فارسیالشابی اظهارات خود درباره زبان و ادبیات فارسی را اینگونه ادامه میدهد: ما در دانشکده ادبیات رشته مطالعات شرق گرایش مطالعات اسلامی، زبان فارسی را به صورت عمیق مورد مطالعه قرار میدهیم. ما این زبان را از طریق متون جلال الدین رومی، عطار، رودکی، جامی، سعدی، حافظ و انوری فرا میگیریم.وی در مورد نقاط قوت و غنای ادبیات فارسی، خاطرنشان کرد: ادبیات فارسی شعری غنایی است که از جان برمیخیزد و به آن بازمیگردد. همچنین در ادبیات فارسی، غزل را در هر دو بعد مادی و معنوی آن میتوانی بیابی. عروج حاصل از خواندن اشعار و ادبیات فارسی، یک عروج و پرواز به سوی تصاویر بدیع است. این صور خیال و این آواهای زیباست که خواننده و شنونده را مجذوب خود میکند. بدون شک زبان فارسی، زبانی شیرین است.
قیروان؛ معرب کاروان فارسیاین وزیر اسبق تونسی درباره تاثیر زبان فارسی در تونس گفت که واژههای فارسی متعددی به زبان عربی تونسی راه یافته است، به عنوان مثال واژه «قیروان» که یک واژه فارسی است. زمانی که فاتحان مسلمان از جمله نیروهای خراسانی وارد این منطقه شدند، اردوگاه خود را قیروان نامیدند. اصل این کلمه از واژه کاروان گرفته شده است. در واقع قیروان معرب کاروان است.شهر قیروان از شهرهای مهم و تاریخی کشور تونس است. این شهر مرکز استان قیروان در تونس می باشد و نخستین شهری است که مسلمانان در سال ۶۷۰ میلادی در تونس بنا نهادند.شخصیتهای تونسی متأثر از اندیشه فارسیعلی الشابی گفت: در آغاز شکلگیری فرهنگ تونس، در قرن دوم هجری، گروهی از دانشمندان اهل قیروان را میبینیم که اصالتی ایرانی داشتند. آنان نوادگان همان ایرانیانی بودند که به قیروان آمده بودند و در آنجا ساکن شده بودند، از میان این افراد میتوان به «عبدالله بن فروخ فارسی» اشاره کرد. "فروخ" همان «فرخ» به معنای خوشبخت است. او از عالمان بزرگ در قیروان بود. او نزد مالک و نیز نزد ابوحنیفه تحصیل کرد، و از مجتهدان بزرگ شد؛ آنچنانکه وقتی موردی درباره قیروان پیش میآمد، مالک با عبدالله بن فروخ مشورت میکرد، زیرا وی در آن زمان از فقیهان و مجتهدان بزرگ آفریقا محسوب میشد.وی افزود: «خالد بن یزید فارسی» نیز از دیگر فقهای قیروان بود. همچنین باید از «اسد بن فرات» یاد کرد که اصالتاً خراسانی بود. اسد بن فرات، دانشمندی بزرگ، فقیه، قاضی و نیز فرمانده نظامی بود.
16:06 - 30 دی 1404