عطر کلانه در غروبهای «ایران کوچک»
بانوی کُردی که حالا به دور از محل زندگیاش کلانه میپزد میگوید: روزه فقط گرسنگی نیست؛ صبر است، مهربانی است. وقتی برای افطار کلانه میپزم، حس میکنم دارم بخشی از هویتم را با خانوادهام قسمت میکنم.
خبرگزاری فارس_البرز: جایی که به «ایران کوچک» معروف است؛ شهری در دل استان البرز که اقوام مختلف را در کنار هم جای داده و سالهاست صدای لهجهها و فرهنگهای گوناگون در کوچههایش پیچیده است. در یکی از همین محلههای قدیمی کرج، عطر نان محلی کُردی، «کلانه»، با نسیم غروب در هم میآمیزد؛ آن هم در روزهای معنوی ماه مبارک رمضان.«نسرین مرادی» بانویی کُرد است که سالها پیش از کردستان به البرز مهاجرت کرده؛ اما میگوید: ما هرجا باشیم، رسم و عطر نانهامان با ماست.چند ساعت مانده به اذان مغرب، خمیرهای کوچک و سفید روی سفره پارچهای صف کشیدهاند. نسرین با دستانی که تجربه سالها پخت نان را در خود دارد، خمیر را نازک باز میکند. سبزی تازه را که ترکیبی از پیازچه و سبزیهای محلی است، با حوصله روی آن میپاشد و نان را تا میکند.ساج که داغ میشود، صدای جلز و ولز خمیر در سکوت خانه میپیچد؛ صدایی که برای او یادآور روستاهای سرسبز استان کردستان و روزهای کودکی است.او میگوید: ماه رمضان که میشود، دلم بیشتر هوای خانه پدری را میکند. آنجا، قبل از اذان، مادرم کلانه میپخت. بویش که بلند میشد، میفهمیدیم وقت افطار نزدیک است.در استان البرز، جایی که به «ایران کوچک» شهرت دارد، کلانه فقط یک نان ساده نیست؛ پلی است میان گذشته و حال، میان زادگاه و شهری که حالا خانه دوم شده است.نسرین ادامه میدهد: همسایههایمان از شهرهای مختلف ایراناند. بعضیهایشان اولینبار است کلانه میخورند. وقتی سر سفره افطار مینشینیم و نان گرم را با ماست یا دوغ میخورند، میگویند طعمش فرق دارد؛ طعم صفا میدهد.
لحظاتی مانده به اذان، سفره افطار پهن شده است؛ خرما، پنیر، سبزی، چای داغ و چند قرص کلانه طلاییرنگ که رویشان با کره محلی برق میزند. صدای اذان که در فضا میپیچد، نسرین زیر لب دعا میخواند.او میگوید: روزه فقط گرسنگی نیست؛ صبر است، مهربانی است. وقتی برای افطار کلانه میپزم، حس میکنم دارم بخشی از هویتم را با خانوادهام قسمت میکنم.در «ایران کوچک»، هر خانه بویی دارد؛ بوی قورمهسبزی، آش، سمبوسه یا نانهای محلی اقوام مختلف. اما در این خانه، غروبهای رمضان با عطر کلانه معنا میشود؛ نانی ساده که روایتگر فرهنگ، ایمان و پیوند دلهاست.ماه مبارک رمضان در البرز، فقط یک ماه عبادی نیست؛ فرصتی است برای زنده نگه داشتن سنتها، برای نزدیکتر شدن دلها و برای آنکه در کنار هم، طعم مهربانی را بچشیم؛ طعمی شبیه نان داغی که درست لحظه اذان، از روی ساج برداشته میشود.
22:00 - 4 اسفند 1404