فانی، مصداق عشق به خدمت

مرحوم فانی از جمله مدیرانی بود که خدمت را بر قدرت ترجیح داد و حتی بیرون از مسئولیت‌های دولتی نیز دغدغه اعتلای آموزش‌وپرورش را رها نکرد. محمود مهرمحمدی
محمود مهرمحمدیاحسب‌الناس ان یترکوا ان یقول آمنا و هم لا یفتنون(آیه ۲ سوره عنکبوت)این بیان شهید بهشتی که «ما عاشق خدمتیم و نه تشنه قدرت» قرار بود مبنای پذیرش مسئولیت و روح حاکم بر مسندنشینی در جمهوری اسلامی ایران باشد. قاعده یا مانیفست حکمرانی در نظام سیاسی اجتماعی مبتنی بر جهان‌بینی دینی.اما واقعا این گزاره به یک قاعده تبدیل شد؟ به‌گمان من کثیری از مدیران در عین‌حالی که مدعی پایبندی و التزام به این اصل و قاعده بودند در عمل کار دیگری کردند و در آزمون الهی نمره قبولی نگرفتند. به‌قول حافظ در واقع «چون به‌خلوت می‌رفتند آن کار دیگر می‌کردند.» ناگفته پیداست که این وضعیت متاسفانه سبب تحلیل رفتن سرمایه‌ اجتماعی حکومت شد و شکاف میان مردم و دولت را بیشتر و بیشتر کرد.در این میان مدیران قلیلی از جنس عشق به خدمت می‌توان یافت. در میان این اقلیت، فانی قطعا حضور شاخص و شایانی دارد. او از این آزمون سربلند بیرون آمد. برای خدمت رنج‌ها و خطرات را به‌جان خرید و برای اعلای آموزش‌وپرورش از هیچ کوششی سر برنگرداند. حتی اگر برخی با بی‌مهری اراده کردند او را از فضای خدمت دور کنند.
برای او اصل مسلم، اهتمام به بحران‌زدایی از آموزش‌وپرورش بود. برایش ماندن بر این عهد مستلزم ماندن بر مسند قدرت نبود. او از سرمایه‌ای به‌نام اقتدار و مقبولیت اجتماعی برخوردار بود. اقتدار مثل قدرت نیست که ستاندنی باشد. اعتباری نیست که دیگران به تو عطا کرده باشند و در نتیجه قابل ستاندن باشد. برخلاف عمر کوتاه قدرت، اقتدار ظرفیتی است پایدار و ماندنی. جزئی از توست و فانی نیست. فانی در میان اصحاب فرهنگ و تعلیم‌وتربیت صاحب چنین اقتداری بود و از این سرمایه در بازه‌ای که مسئولیت یا قدرت دولتی هم نداشت به‌نیکویی بهره می‌جست. سودای خدمت در او در اين مقاطع هم دست از سر او بر نمی‌داشت.موسسه مردم یکی از نمادهای متقدم این سودا با تکیه بر اقتدار بود. اندیشکده‌ی دانا نیز یکی از نمادهای متاخر آن. من و جمعی از غمخواران تعلیم‌وتربیت در دومی افتخار مجالست و مصاحبت با او را پیدا کرده‌ بودیم. فقدانش برای هر دو نهاد مدنی هم ضایعه‌ای است که مگر با دعای خیرش از عالم ملکوت قابل جبران باشد.
فانی؛ معلم ترین وزیر آموزش و پرورشجلوه‌ای دیگر از معلمی فانی در مسند وزارت آموزش‌وپرورش به اهتمام او برای مستند‌سازی تجربیاتش باز می‌گردد. هیچ وزیر آموزش‌وپرورشی را نمی‌شناسم اینچنین همت بلندی را برای ثبت ایده‌ها و دستاوردها و همچنین شکست‌ها و موفقیت‌ها به‌کار بسته باشد. با یک طراحی کاملا ابتکاری و فراتر از تجربه‌نگاری انفرادی صرف، یک دوره هفت جلدی را از خود به‌یادگار گذاشت و نام «اشاره» را برای آن برگزید. او به‌این ترتیب گامی دیگر در جهت توسعه آموزش‌وپرورش برداشت. چون به‌سهم خود به اصل مهم انتقال ذخیره‌ی دانایی پایبند بود. این اثر برای مدیران دستگاه تعلیم‌وتربیت یک موهبت است. چون با ارجاع به‌آن، از نوع نفی یا اثبات، پارامتری از پارامترهای اتخاذ تصمیم‌ بخردانه در دسترس‌شان قرار گرفته‌ است. می‌توان گفت با خلق این‌ اثر او مرزهای آموزگاری را از هم‌نسلان خود فراتر برده و برای نسل‌های بعدی هم اندوخته‌ی ارزشمندی را به‌یادگار گذاشته است.خوبست سایر مدیران عالی در دستگاه‌های مختلف این اقدام فانی را به‌چشم منبعی الهام‌بخش بنگرند و از برداشتن این گام توسعه‌ای غفلت نورزند.انتهای پیام/از شما صاحبنظر گرامی در حوزه تعلیم و تربیت هم دعوت می کنیم، از نویسندگان، ممیزان و اعضای هیئت تحریریه پنجره تربیت باشید. برای ارسال مطالب و عضویت در هیئت تحریریه، از طریق ارسال پیام به تحریریه پنجره در بخش پیامهای محیط فارس، یا ایمیل FarsPanjarehTarbiat@gmail.com مکاتبه فرمائید.#فانی، #عشق_به_خدمت، #آموزش‌وپرورش، #مدیریت_آموزشی، #اقتدار_اجتماعی، #سرمایه_اجتماعی، #مستندسازی_تجربیات_مدیریتی، #مجموعه_اشاره
21:58 - 18 آبان 1405

0 بازدید