ضرورت‌ها و فرصت‌های تربیت اوان کودکی
نادیده‌گرفتن اهمیت دوره پیش‌دبستانی در نظام آموزشی ایران، نه‌تنها موجب هدررفت منابع مالی می‌شود، بلکه پایه‌های اساسی شخصیت و هویت کودکان را متزلزل می‌کند. با وجود تجربه موفق کشورهای پیشرو در پوشش کامل این دوره، سیاست‌گذاری‌های داخلی همچنان از تربیت اوان کودکی غافل مانده‌اند. مجتبی همتی‌فر
مجتبی همتی‌فرراهبرد کلان ۱۰ سند تحول، آغاز مأموریت آموزش و پرورش را از پیش‌دبستانی می‌داند و این آشکارا با بند ۲ سیاست‌های کلی تحول آموزش و پرورش در تضاد است. در بین این دو، مشخصاً سیاست کلی به دلیل ابلاغ مقام معظم رهبری جایگاه بالادستی را دارد و باید طبق آن عمل شود. در حالیکه با چند سال گذشت از ابلاغ سند، این مهم مغفول مانده بود؛ نهایتاً در آذر ۹۹ بالأخره شورای انقلاب فرهنگی، شکل‌گیری سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک را تصویب کرد.در حال حاضر، در کشور ما با توجه به اینکه به آموزش و پرورش به عنوان ابزاری برای نیروی کار نگریسته می‌شود، اصالت با آموزش عالی است و بقیه مقاطع به نوعی طفیلیِ دانشگاه در نظر گرفته می‌شوند -تا جایی که در سال ۷۸ پایه پیش‌دانشگاهی وارد نظام آموزشی شد- پیش‌دبستانی و قبل آن نیز اساساً طفیلیِ طفیلی‌اند، در حالیکه این دوره، اصل و اساس و بنیاد شخصیت بچه را شکل می‌دهد و حائز اهمیت بسیاری است.در سند تغییر بنیادین که اولین سند تحولی آپ است (۱۳۷۶) اولین جایی بود که توجه به سمت این دوره مغفول جلب شد و سه مقطع اساس و ارکان و ارشاد تعریف شد؛ اساس یعنی فوندانسیون و پیِ هویت شخص که مقطع پیش از ابتدایی است و برای دو سال تعریف شده بود، در این نظام دوره‌های فراگیر بعدی اهمیت کمتری داشتند و در حکم اسکلت‌بندی، نما و نازک کاری ساختمانی بودند که اساسش در ابتدا پی‌ریزی شده بود؛ اما از سال ۶۸ و از زمان دوران سازندگی، این طرح کنار گذاشته شد و به سمت تحول نظام متوسطه رفتیم تا نیروی کار تربیت کنیم.
یکی از مسائلی که باعث می‌شود دولت به پیش‌دبستانی و اوان کودکی بی‌توجه باشد، بحث هزینه‌هاست؛ در حالیکه این هزینه را در جای دیگر و با زیان بیشتر می‌پردازد؛ نرخ متوسط مردودی کلاس اول در کشور 3 درصد است که با توجه به تعداد ۱.۵ میلیونی دانش‌آموزان این پایه، در حدود ۵۰ هزار نفر می‌شود و علت آن هم اغلب دوزبانه‌بودن و پیش‌دبستانی نرفتن است؛ سرانه متوسط هزینه هر دانش‌آموز در سال-بدون در نظر گرفتن هزینه پنهان- ۲۰ میلیون تومان است، یعنی به عبارتی سالانه حداقل یک همت از این طریق هدر می‌رود؛ اما دولت حاضر نیست همین پول را در پیش‌دبستانی هزینه کند تا ورودی مدارس را ارتقا ببخشد و از این آسیب جلوگیری کند.
تحلیلی که در آزمون تیمز ۲۰۱۹ انجام شد، نشان می‌دهد که بین نمره دانش‌آموزان و میزانی که از دوره‌های پیش‌دبستانی(۱-۲-۳ساله) بهره‌مند بوده‌اند، رابطه مستقیم وجود دارد؛ در بسیاری از کشورهایی که نمره بالایی در تیمز کسب کرده‌اند مثل فرانسه و کاناد، پوشش ۱۰۰ درصدی پیش‌دبستانی ۳ ساله وجود دارد. این پوشش لزوماً به شکل معلم دولتی نیست و در بسیاری موارد کمک‌هزینه برای امور تربیتی کودک است که به خانوار پرداخت می‌شود. در ایران پوشش پیش‌دبستانی در حدود ۵۰ درصد است و ۴۰ درصد نیز هیچ خدماتی دریافت نمی‌کنند.
برای تربیت اوان کودکی در ایران نیز نیاز نیست تا دوره پیش‌دبستانی یا پیش از آن اجباری شود، بلکه می‌توان مجموعه‌ای اقداماتی مانند ارائه الگوی به‌روز دایگی، ایجاد کلونی‌های مادر و کودک و همچنین شکل‌دادن هسته‌های اجتماعی فعال را انجام داد و در کنار آن به حمایت و تنظیم‌گری (تسهیل‌گری) افراد مستعد در حوزه تعلیم وتربیت کودک پرداخت، چنانچه اگر صلاحیت فردی احراز شد، تأمین مالی کار و ایده او با دولت باشد.
انتهای پیام/از شما صاحبنظر گرامی در حوزه تعلیم و تربیت هم دعوت می کنیم، از نویسندگان، ممیزان و اعضای هیئت تحریریه پنجره تربیت باشید. برای ارسال مطالب و عضویت در هیئت تحریریه، از طریق ارسال پیام به تحریریه پنجره در بخش پیامهای محیط فارس، یا ایمیل FarsPanjarehTarbiat@gmail.com مکاتبه فرمائید.#اوان_کودکی، #سند_تحول_بنیادین، #دوره_پیش‌دبستانی، #سیاست‌های_کلی_تحول، #تربیت_اوان_کودکی، #نرخ_مردودی_کلاس_اول، #آزمون_تیمز، #کلونی‌های_مادر_و_کودک
21:08 - 3 بهمن 1403
2761 بازدید
1 پاسخ