حنظله بزرگ شده است ...
«حنظله»، کودک آواره و نماد کاریکاتورهای ناجی العلی، سالهاست با نگاه خیرهاش به جهان، قصه تلخ مبارزه و آرمان فلسطین برای آزادی و عدالت را روایت میکند؛ یادگاری از هنرمندی که حتی گلولهها هم نتوانستند صدای اعتراضش را خاموش کنند. مجتبی همتی فر
مجتبی همتی فرسال ۱۳۸۸ که میانه دوره کارشناسی ارشد بودم، یکی از دوستان مسئولیت تهیه پروندهای موضوعی برای ماهنامه «امتداد» را پیشنهاد داد؛ با موضوع «کاریکاتور مقاومت». موضوع جالبی بود و وقتم هم آزاد. کار را شروع کردم و دو سه ماه وقت برد تا آنچه که انتظارش را داشتم، آماده شود. چند ماه بعد هم چاپ شد. این ایام به یاد آن پرونده افتادم و مطالبش را مرور میکردم. از جمله بخش «معرفی ناجی العلی» پرونده برایم هنوز هم انگیزهبخش است.«ناجی العلی» را در نوجوانی شناختم. اهل تلویزیون بودم و فیلم جذاب سینمایی بیوگرافی او جذاب بود. اینکه با قلمش اسرائیلیها را مستأصل کرده بود و آخرش هم که فشارهایشان او را متوقف نکرد، به گلوله متوسل شدند. گرچه ناجی علی امروز نیست، اما «حنظله» به عنوان شخصیت ثابت کاریکاتورهای تند و تیز او هنوز هم نماد اعتراض و مبارزه است.
او از حدود سالهای ۱۹۷۵ تا ۱۹۸۷ کاریکاتورهایی را خلق کرد که پیچیدگیهای گرفتاری آوارگان فلسطینی را نشان می داد. این کاریکاتورها امروز هم مناسب و قابل طرح هستند. حنظله، کودکی ده ساله آوارهای که در تمامی کاریکاتورهای او حضور دارد، نماد قدرتمند کشمکش مردم فلسطین برای عدالت و خودمختاری باقی مانده است.ناجی العلی درباره حنظله چنین میگوید: «حنظلهی کودک، امضای من است. هر جا که میروم همه از من درباره او میپرسند. من این کودک را در خلیج [فارس] متولد کردم و او را به مردم نشان دادم. نام او حنظله است و او به مردم تعهد داده است که با خودش صادق باقی میماند. من او را به شکل بچهای میکشم که زیبا نیست، موهای سر او مانند موهای جوجه تیغیای است که از تیغهایش به عنوان سلاح استفاده میکند. حنظله چاق نیست، راحت نیست، شاد نیست، بچهی نازپرودهای نیست. حنظله کودکی پابرهنه است، مانند تمامی کودکان آواره درون اردوگاه، و او تصویری است که مرا از خطا کردن حفظ مینماید. هر چند او زمخت است، بوی عنبر می دهد... حنظله هميشه يك جوجه تيغي بیكفش خواهد ماند. تنها وقتي كه او به فلسطين بازگردد میتواند بزرگتر شود و ۱۰ سالگی را پشت سر بگذارد».
17:48 - 20 آبان 1403