تصمیم در وضعیت استثنایی است؛ سلامت مردم و بقای دولت
✍️ محسن سلگیسیاست به معنای واقعی، وقتی به اوج خود می‌رسد که با وضعیت استثنایی روبه‌رو باشد. در این شرایط، قواعد معمول و تصمیم‌های روزمره کافی نیستند؛ سیاستمدار یا دولت باید تصمیمی استثنایی اتخاذ کند، تصمیمی که ممکن است از نظر قوانین رسمی یا معیارهای عادی، غیرمنتظره یا حتی زیان‌آور به نظر برسد.پس از فعال شدن مکانیزم ماشه و تشدید تحریم‌ها، مردم ایران با نگرانی‌های جدی درباره دسترسی به کالاهای اساسی، دارو و مواد غذایی حیاتی مواجه شده‌اند. این نگرانی‌ها نه تنها سطح اقتصادی زندگی روزمره را تهدید می‌کند، بلکه اعتماد عمومی به دولت و احساس امنیت اجتماعی را نیز کاهش می‌دهد. در چنین شرایطی، سلامت و بقای دولت مستقیم به سلامت مردم وابسته است؛ هر ضعف در زندگی روزمره مردم، هر کمبود در غذا و دارو، هر اضطراب معیشتی، دیر یا زود مشروعیت و پایداری دولت را تهدید می‌کند.اینجا هنر سیاست متجلی می‌شود که همانا توانایی خلق اثر نو در بحران است. دولت باید اقداماتی فوری و حتی فداکارانه در حوزه مواد غذایی و دارویی انجام دهد؛ اقداماتی که ممکن است در کوتاه‌مدت به سود آن نباشد، اما سلامت مردم و مشروعیت بلندمدت دولت را تضمین می‌کند. همان‌گونه که می‌توان بی‌حسی موقت مردم را با رودخانه‌ای زیر یخ زمستانی مقایسه کرد، جریان اعتراض و نارضایتی بالقوه زیر سطح زندگی روزمره وجود دارد؛ سیاست هنرمندانه، جریان این رودخانه را مدیریت می‌کند تا بحران بزرگ‌تر رخ ندهد و اثر نو خلق شود.
توصیه سیاستی عملی ۵ مرحله‌ای:1. پایش فوری و شفاف کمبودها ایجاد شبکه نظارتی ملی و انتشار اطلاعات روزانه درباره موجودی و دسترسی به کالاها و داروها.2. کنترل و تثبیت قیمت کالاهای حیاتی تعیین سقف قیمتی اضطراری و جلوگیری از احتکار یا افزایش ناگهانی قیمت‌ها.3. حمایت مستقیم از گروه‌های آسیب‌پذیر توزیع سبد غذایی و دارویی و یارانه هدفمند برای کاهش فشار مالی بر اقشار کم‌درآمد و بیماران.4. تضمین عرضه پایدار و همکاری با بخش خصوصی تشویق تولیدکنندگان و کشاورزان، تقویت زنجیره تأمین و جلوگیری از انحصار یا کمبود.5. ارتباط مستمر و اعتمادسازی با مردم اطلاع‌رسانی شفاف از اقدامات دولت و پاسخگویی به نگرانی‌های عمومی برای حفظ اعتماد و مشروعیت.این پنج مرحله، ترکیبی از اقدام فوری و برنامه‌ریزی بلندمدت است. حتی اگر این اقدامات در کوتاه‌مدت زیان‌آور به نظر برسد، سرمایه‌ای برای خلق اثر نو، حفظ سلامت مردم و بقای دولت در بلندمدت خواهد بود. در این وضعیت استثنایی، هنر سیاست یعنی توانایی تصمیم‌گیری خلاقانه و عملیاتی که پایه‌های قدرت و مشروعیت را تثبیت کند، حتی در سخت‌ترین بحران‌ها.در نهایت، سبد غذایی مردم بیش از یک شاخص اقتصادی است؛ یک میدان واقعی قدرت و مشروعیت. بی‌توجهی به آن، خطر بی‌اعتمادی و انفجار اجتماعی را افزایش می‌دهد. دولت، نه صرفاً یک نهاد اداری، بلکه حافظ شبکه حیاتی زندگی مردم است و امروز، تصمیم استثنایی و اقدام فداکارانه، شرط لازم برای سلامت و بقای هر دو یعنی مردم و دولت است.
10:08 - 15 مهر 1404