تکنیک برقآسای خلبانان ایرانی
در نبرد هوایی، گاهی چند ثانیه و یک مانور حسابشده کافی است تا جنگندهای که در آستانه شکار قرار گرفته، ورق را برگرداند؛ «Break Turn» یکی از تکنیکهایی است که مهارت خلبان در اجرای آن میتواند معادله نبرد را تغییر دهد.
به گزارش خبرنگار سیاسی خبرگزاری فارس، در نبرد هوایی، گاهی فاصله میان شکارچی و شکار تنها چند ثانیه است؛ چند ثانیهای که در آن سرعت تصمیمگیری خلبان، شناخت او از هواپیما و توان تحمل فشار شدید میتواند نتیجه نبرد را تغییر دهد.یکی از مانورهایی که در چنین لحظاتی اهمیت پیدا میکند، «Break Turn» است؛ گردش شدید و سریعی که میتواند هندسه حمله مهاجم را برهم بزند و فرصت شلیک را از او بگیرد.خلبانان ایرانی نیز در سالهای جنگ تحمیلی، در کنار استفاده از قابلیتهای جنگندههایی چون F-4، F-5 و F-14، ناچار بودند مجموعهای از تاکتیکهای نبرد هوایی را در شرایط واقعی جنگ به کار بگیرند؛ تاکتیکهایی که موفقیت آنها فقط به توان جنگنده وابسته نبود و مهارت خلبان بخش تعیینکننده ماجرا بود. چند ثانیه برای فرار از مرگفرض کنید جنگنده دشمن موفق شده خود را به پشت هواپیمای مدافع برساند. این یکی از خطرناکترین موقعیتها در یک نبرد نزدیک هوایی است؛ زیرا مهاجم در تلاش است دماغه جنگنده خود را به نقطهای برساند که امکان استفاده از توپ یا موشک کوتاهبرد فراهم شود.اینجاست که Break Turn اهمیت پیدا میکند.خلبان با یک گردش شدید تلاش میکند نرخ تغییر موقعیت را آنقدر افزایش دهد که مهاجم نتواند هندسه مناسب شلیک را حفظ کند. این مانور البته رایگان نیست؛ جنگنده انرژی از دست میدهد و خلبان تحت فشار G بالایی قرار میگیرد. بنابراین؛ زمان اجرای مانور، جهت گردش، سرعت اولیه و شناخت موقعیت مهاجم اهمیت زیادی دارد.یک Break اشتباه حتی میتواند شرایط را بدتر کند. اما اجرای درست آن ممکن است مهاجم را مجبور به عبور از موقعیت مطلوب حمله کند؛ لحظهای که معادله نبرد میتواند تغییر کند.
وقتی شکارچی از مقابل خلبان عبور میکندجذابترین بخش ماجرا همینجاست. هدف یک مانور دفاعی الزاماً سرنگونی دشمن نیست؛ نخستین هدف، زنده ماندن و شکستن موقعیت شلیک مهاجم است. اما اگر مهاجم نتواند انرژی و موقعیت خود را مدیریت کند، ممکن است برتری اولیهاش را از دست بدهد.در چنین شرایطی نبرد وارد مرحله دیگری میشود؛ جایی که دیگر صرفاً مشخصات روی کاغذ جنگندهها تعیینکننده نیست.سرعت تصمیمگیری، آگاهی موقعیتی، مدیریت انرژی و شناخت خلبان از محدودیتهای هواپیمای خود و دشمن اهمیت پیدا میکند.همین مسئله یکی از دلایلی است که نبرد نزدیک هوایی همواره یکی از سختترین آزمونهای یک خلبان جنگنده محسوب شده است.
میراثی که در کابین باقی میماندتجربه جنگ برای یک نیروی هوایی فقط تعداد مأموریتها یا هواپیماهای ساقطشده نیست. بخش مهمتر، دانشی است که از صدها رویارویی واقعی استخراج و به نسل بعد منتقل میشود.خلبانی که در شرایط واقعی با تهدید موشک، توپ، رهگیر دشمن و پدافند مواجه شده، مجموعهای از تجربیات را به سازمان منتقل میکند که نمیتوان همه آنها را صرفاً با مطالعه کتابهای پرواز به دست آورد.
تکنیک Break Turn تنها یک نمونه از این دانش است.پشت یک گردش چندثانیهای، سالها آموزش، شناخت آیرودینامیک جنگنده، تمرین نبرد هوایی و تجربه قرار دارد؛ مهارتی که در لحظه نبرد باید تقریباً غریزی اجرا شود.به همین دلیل در جنگ هوایی، همیشه جنگندهای که روی کاغذ قدرتمندتر است الزاماً برنده نیست؛ گاهی چند ثانیه تصمیم درست در کابین میتواند شکارچی را وادار کند از موقعیت شلیک خارج شود و معادله نبرد را از نو بنویسد.
06:43 - 2 شهریور 1405