پشتیبان آمریکا در غرب آسیا زیر آتش موشک و پهپاد ایران
پایگاه هوایی «ملک فیصل» اردن بهعنوان یکی از مراکز مهم عملیاتی نیروی هوایی این کشور، جایگاه قابل توجهی دارد در پشتیبانی از عملیاتهای نیروی هوایی آمریکا و سنتکام دارد.
به گزارش خبرنگار سیاسی خبرگزاری فارس، پس از نقض آتشبس از سوی آمریکا و تداوم حملات علیه مواضع مختلف در ایران، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در اقدامی تلافیجویانه، پایگاههای نظامی آمریکا و مراکز پشتیبان حضور این کشور در منطقه را هدف قرار دادند.در میان این اهداف، پایگاه هوایی «ملک فیصل» اردن بهعنوان یکی از مراکز مهم عملیاتی نیروی هوایی سلطنتی این کشور، جایگاه قابل توجهی دارد.پایگاهی که در چارچوب همکاریهای امنیتی اردن و واشنگتن و ارتباطات نظامی با فرماندهی مرکزی آمریکا (CENTCOM)، بخشی از معماری هوایی مورد حمایت آمریکا در منطقه محسوب میشود و برخورداری آن از باند پروازی بلند، زیرساختهای نگهداری هواگرد و موقعیت جغرافیایی ویژه، اهمیت آن را افزایش داده است.
پایگاه هوایی ملک فیصل؛ حلقه پشتیبان نیروی هوایی اردن در جنوبدر نگاه نخست، پایگاه هوایی ملک فیصل (King Faisal Air Base) در جنوب اردن، در مقایسه با پایگاههایی مانند موفق السلطي (Muwaffaq Salti Air Base) یا شاهزاده حسن (Prince Hassan Air Base)، کمتر مورد توجه رسانهها قرار گرفته است؛ اما بررسی موقعیت جغرافیایی، زیرساختهای عملیاتی، سوابق همکاری با ارتش آمریکا و نقش آن در رزمایشها و برنامههای آموزشی مشترک نشان میدهد این پایگاه یکی از مراکز مهم پشتیبانی نیروی هوایی سلطنتی اردن و بخشی از شبکه همکاری امنیتی امان با فرماندهی مرکزی آمریکا (United States Central Command - CENTCOM) است.قرار گرفتن این پایگاه در منطقه الجفر (Al Jafr) در جنوب اردن، به آن موقعیتی ویژه برای پشتیبانی از عملیاتهای هوایی در بخشهایی از غرب آسیا داده است؛ منطقهای کمجمعیت و بیابانی که امکان توسعه زیرساختهای نظامی و کاهش آسیبپذیری در برابر تهدیدات احتمالی را فراهم میکند.
شکلگیری پایگاه در راهبرد دفاعی اردنپس از تجربه جنگهای اعراب و رژیم صهیونیستی و با توجه به افزایش برد جنگندهها، سامانههای موشکی و تغییر ماهیت تهدیدات منطقهای، اردن توسعه پایگاههای هوایی دور از مراکز شهری را برای افزایش بقاپذیری توان هوایی خود در دستور کار قرار داد.در همین چارچوب، پایگاه هوایی ملک فیصل (King Faisal Air Base - KFAB) در منطقه الجفر (Al Jafr) استان معان (Ma'an Governorate) در جنوب اردن احداث شد.عملیات ساخت این پایگاه در میانه دهه ۱۹۷۰ میلادی آغاز و در اوایل دهه ۱۹۸۰ وارد چرخه عملیاتی شد. هدف اصلی از ایجاد این مرکز، فراهم کردن یک پایگاه عملیاتی با قابلیت پذیرش جنگندهها، هواپیماهای ترابری و هواگردهای پشتیبانی بود تا در شرایط بحران یا در صورت آسیب دیدن سایر پایگاههای هوایی، بخشی از توان نیروی هوایی سلطنتی اردن (Royal Jordanian Air Force - RJAF) همچنان حفظ شود.موقعیت ملک فیصل در یکی از کمجمعیتترین مناطق اردن، فاصله مناسب از مراکز شهری و صنعتی و قرار گرفتن در عمق جغرافیایی کشور، علاوه بر کاهش آسیبپذیری در برابر تهدیدات کوتاهبرد، امکان اجرای پروازهای آموزشی، رزمایشهای نظامی و پشتیبانی از مأموریتهای مشترک با شرکای خارجی را فراهم کرده است.
موقعیت جغرافیایی؛ چرا الجفر اهمیت دارد؟یکی از مهمترین ویژگیهای پایگاه هوایی ملک فیصل (King Faisal Air Base)، موقعیت جغرافیایی آن است. این پایگاه در نزدیکی شهر الجفر (Al Jafr) در استان معان (Ma'an Governorate) جنوب اردن و در یکی از خلوتترین و کمجمعیتترین مناطق این کشور ساخته شده است. قرارگیری پایگاه در چنین منطقهای، از نظر راهبردی چند مزیت مهم ایجاد میکند؛ از جمله فاصله مناسب از مراکز پرجمعیت و صنعتی اردن، امکان اجرای پروازهای آموزشی و رزمی بدون محدودیتهای ناشی از تراکم شهری، دسترسی مناسب به محورهای جنوب و شرق کشور و قابلیت پشتیبانی از مأموریتهای هوایی در امتداد مناطق مرزی عربستان سعودی و عراق.
همچنین؛ قرار گرفتن ملک فیصل در عمق راهبردی اردن، احتمال آسیبپذیری آن در برابر تهدیدات کوتاهبرد مانند حملات راکتی و توپخانهای را کاهش میدهد؛ زیرا برخلاف برخی پایگاههای شمالی اردن که در نزدیکی مرز سوریه قرار دارند، این پایگاه از مناطق پرتنش مرزی فاصله بیشتری دارد.با این حال، این موقعیت به معنای مصونیت کامل پایگاه نیست و ملک فیصل همچنان در برابر تهدیدات دوربرد مانند موشکهای بالستیک و موشکهای کروز آسیبپذیر خواهد بود.
یک پایگاه عملیاتی فراتر از یک باند پروازیملک فیصل صرفاً یک فرودگاه نظامی نیست، بلکه یک مجموعه عملیاتی و پشتیبانی کامل محسوب میشود که دارای باند پروازی آسفالتی با طول تقریبی ۳۶۰۰ متر، مسیرهای ارتباطی باند (Taxiway)، سکوهای توقف و آمادهسازی هواپیما (Apron)، آشیانههای نگهداری و تعمیر هواگردها (Aircraft Hangar)، سازههای مشابه آشیانههای مستحکم هواپیما (Hardened Aircraft Shelter - HAS)، تأسیسات سوخترسانی، انبارهای لجستیکی، مراکز تعمیر و نگهداری، سامانههای ارتباطی و ناوبری هوایی و ساختمانهای فرماندهی و کنترل است.باندی با توان پذیرش هواگردهای متنوعطول باند این پایگاه امکان پذیرش طیف گستردهای از هواگردهای نظامی، از جنگندههایی مانند اف-۱۶ فایتینگ فالکن (F-16 Fighting Falcon) تا هواپیماهای ترابری تاکتیکی مانند سی-۱۳۰ هرکولس (C-130 Hercules)، هواگردهای آموزشی و هواپیماهای پشتیبانی را فراهم میکند. همین ظرفیت باعث شده است ملک فیصل در رزمایشهای مشترک و برنامههای همکاری نظامی، توان میزبانی از هواگردهای کشورهای شریک را نیز داشته باشد.
جایگاه ملک فیصل در شبکه دفاعی اردندر معماری دفاعی اردن، پایگاه هوایی ملک فیصل بیشتر نقش یک مرکز پشتیبان و افزایشدهنده انعطافپذیری عملیاتی را ایفا میکند؛ پایگاهی که با برخورداری از موقعیت جغرافیایی ویژه، زیرساختهای مناسب و قابلیت پذیرش انواع هواگردها، به حفظ تداوم عملیاتهای هوایی نیروی هوایی سلطنتی اردن در شرایط عادی و بحرانی کمک میکند.ناوگان اردنی ملک فیصل؛ از جنگندههای قدیمی تا پایگاه پشتیبان امروزپایگاه هوایی ملک فیصل در دهههای گذشته بخشی از شبکه عملیاتی نیروی هوایی سلطنتی اردن بوده و در دورههای مختلف میزبان هواگردهای نظامی این کشور، از جمله جنگندههای اف-۵ تایگر (F-5 Tiger)، میراژ اف-۱ (Mirage F1) و هواپیماهای آموزشی و پشتیبانی بوده است.با آغاز نوسازی نیروی هوایی اردن و ورود جنگندههای اف-۱۶ (F-16 Fighting Falcon) از اواخر دهه ۱۹۹۰، این هواپیماها به ستون فقرات توان رزمی اردن تبدیل شدند. با این حال، برخلاف پایگاه موفق السلطي (Muwaffaq Salti Air Base) که مرکز اصلی عملیات اف-۱۶ اردن محسوب میشود، شواهد عمومی از استقرار دائمی یک اسکادران رزمی در ملک فیصل وجود ندارد.
امروز نقش این پایگاه بیشتر بهعنوان یک مرکز پشتیبان، آموزشی و عملیاتی تعریف میشود؛ پایگاهی که میتواند برای استقرار موقت جنگندهها، تمرینهای پروازی، تعمیر و نگهداری هواگردها و افزایش پراکندگی توان هوایی اردن مورد استفاده قرار گیرد.به این ترتیب، اهمیت ملک فیصل نه در میزبانی یک یگان رزمی مشخص، بلکه در جایگاه آن بهعنوان یکی از حلقههای پشتیبان شبکه هوایی اردن و عامل افزایش انعطافپذیری و تداوم عملیات نیروی هوایی این کشور است.قلب یک شبکه هوایی، نه صرفاً یک فرودگاه نظامیبررسی تصاویر ماهوارهای نشان میدهد پایگاه هوایی ملک فیصل (King Faisal Air Base) تنها یک باند پروازی ساده نیست، بلکه مجموعهای از زیرساختهای عملیاتی، لجستیکی و پشتیبانی را در خود جای داده است.اصلیترین بخش این پایگاه، باند پروازی آسفالتی آن با طول تقریبی ۳۶۰۰ متر است که امکان نشست و برخاست طیف گستردهای از هواگردها، از جنگندههای مدرن تا هواپیماهای ترابری سنگین و هواپیماهای سوخترسان را فراهم میکند.
در دو سوی این باند، شبکهای از مسیرهای ارتباطی باند (Taxiway) ایجاد شده است که امکان جابهجایی سریع هواپیماها میان باند اصلی، رمپها و مناطق نگهداری را فراهم میکند. همچنین وجود سکوهای توقف هواپیما (Apron) در بخشهای مختلف پایگاه، این امکان را ایجاد کرده است که چندین هواگرد بهصورت همزمان برای سوختگیری، بارگیری مهمات، انجام تعمیرات یا آمادهسازی پیش از پرواز مستقر شوند.نیروی هوایی اردن برای مأموریتهای جابهجایی نیرو، انتقال تجهیزات، عملیات امدادی و پشتیبانی لجستیکی، ناوگان ترابری در اختیار دارد که مهمترین بخش آن را هواپیماهای سی-۱۳۰ هرکولس (C-130 Hercules) تشکیل میدهند. همچنین اردن از هواپیماهای ترابری سبکتر مانند سی-۲۹۵ (C-295) و سی-۱۴۵ (C-145) نیز استفاده میکند.این هواگردها عمدتاً در یگان ترابری نیروی هوایی اردن سازماندهی شدهاند، اما به دلیل برخورداری پایگاه ملک فیصل از باند پروازی بلند حدود ۳۶۰۰ متری و زیرساختهای مناسب، این مرکز قابلیت پذیرش و پشتیبانی موقت از هواپیماهای ترابری را دارد.
از دیگر زیرساختهای مهم پایگاه ملک فیصل میتوان به آشیانههای نگهداری هواپیما (Aircraft Hangar)، آشیانههای مستحکم هواپیما (Hardened Aircraft Shelter - HAS) در برخی بخشها، تأسیسات سوخترسانی، انبارهای لجستیکی، مراکز تعمیر و نگهداری، ساختمانهای فرماندهی و کنترل و محوطههای آموزشی و پشتیبانی اشاره کرد.ترکیب این زیرساختها نشان میدهد پایگاه ملک فیصل صرفاً برای انجام پروازهای روزمره طراحی نشده، بلکه یک مجموعه پشتیبانی هوایی با قابلیت میزبانی، نگهداری و آمادهسازی انواع هواگردها و پشتیبانی از مأموریتهای هوایی در مقیاس گستردهتر به شمار میرود.
همکاری نظامی اردن و آمریکا؛ پیوندی فراتر از آموزشهمکاری نظامی اردن و آمریکا سابقهای بیش از هفت دهه دارد و از دهه ۱۹۵۰ میلادی به یکی از پایدارترین روابط دفاعی واشنگتن در غرب آسیا تبدیل شده است. این همکاری پس از جنگ خلیج فارس، حملات ۱۱ سپتامبر و عملیاتهای آمریکا در افغانستان و عراق، ابعاد گستردهتری پیدا کرد.نیروی هوایی سلطنتی اردن یکی از مهمترین حوزههای این همکاری بوده است. انتقال و پشتیبانی جنگندههای اف-۱۶، آموزش خلبانان، توسعه سامانههای فرماندهی و کنترل، ارتقای ارتباطات نظامی و برگزاری رزمایشهای مشترک، بخش مهمی از همکاریهای دو کشور را تشکیل میدهد.
فرماندهی مرکزی آمریکا (United States Central Command - CENTCOM) اردن را یکی از شرکای مهم امنیتی خود در منطقه میداند و این کشور طی سالهای گذشته میزبان رزمایشها و برنامههای آموزشی مشترک بوده است. رزمایش شیر مشتاق (Eager Lion) نمونه شاخص این همکاری است که در آن عملیات هوایی مشترک، دفاع هوایی، عملیات ویژه، پشتیبانی لجستیکی و فرماندهی و کنترل تمرین میشود.با این حال، این همکاری به معنای تبدیل شدن پایگاههای اردن به پایگاههای آمریکایی نیست؛ مالکیت و مدیریت زیرساختهای نظامی اردن در اختیار این کشور است، اما شبکهای از آموزش، دسترسی، همکاری عملیاتی و قابلیت استفاده متقابل از ظرفیتها میان دو طرف شکل گرفته است.
چرا آمریکا به چنین پایگاهی نیاز دارد؟در معماری عملیاتی فرماندهی مرکزی آمریکا (United States Central Command - CENTCOM)، همه پایگاهها نقش یکسانی ندارند.برخی مانند العدید (Al Udeid Air Base) در قطر، مرکز فرماندهی و هدایت عملیات هستند؛ برخی مانند علی السالم (Ali Al Salem Air Base) در کویت نقش پشتیبانی هوایی و ترابری را بر عهده دارند؛ و برخی دیگر بهعنوان پایگاههای شریک برای آموزش، رزمایش، افزایش قابلیت همکاری و ایجاد انعطاف عملیاتی استفاده میشوند.پایگاه ملک فیصل در دسته سوم قرار میگیرد. تا امروز هیچ سند رسمی منتشرشدهای از سوی آمریکا این پایگاه را بهعنوان مقر دائمی نیروهای آمریکایی یا مرکز فرماندهی سنتکام معرفی نکرده است، اما اسناد رسمی نشان میدهد که اردن یکی از شرکای کلیدی سنتکام است و از پایگاههای هوایی این کشور در چارچوب رزمایشها، آموزشها و همکاریهای نظامی استفاده میشود.
جایگاه پایگاه ملک فیصل در معماری عملیاتی سنتکامدر شبکه پایگاههای نظامی مورد استفاده آمریکا در منطقه، هر مرکز مأموریت مشخصی بر عهده دارد؛ بهعنوان نمونه، پایگاه العدید (Al Udeid Air Base) در قطر مرکز فرماندهی هوایی و کنترل عملیات، الظفره (Al Dhafra Air Base) در امارات متحده عربی یکی از مراکز مهم استقرار جنگندهها، هواپیماهای اطلاعاتی و سوخترسان، علی السالم (Ali Al Salem Air Base) در کویت محور پشتیبانی هوایی و ترابری و عینالاسد (Al Asad Air Base) در عراق از مراکز پشتیبانی عملیات زمینی و هوایی محسوب میشوند.در این میان، پایگاه هوایی ملک فیصل (King Faisal Air Base) بیشتر در چارچوب مفاهیمی مانند انعطافپذیری عملیاتی (Operational Flexibility) و پراکندگی نیروها (Force Dispersion) اهمیت پیدا میکند.
در دکترین نظامی آمریکا، اتکا به تعداد محدودی پایگاه اصلی در زمان بحران میتواند آسیبپذیری ایجاد کند؛ به همین دلیل سنتکام (CENTCOM) بر ایجاد شبکهای از پایگاههای شریک تأکید دارد که در شرایط عادی ممکن است فعالیت محدودی داشته باشند، اما در زمان نیاز توان پذیرش سریع نیرو، تجهیزات و هواگردهای اضافی را داشته باشند.این رویکرد که در نیروی هوایی آمریکا با مفهوم اشتغال چابک رزمی (Agile Combat Employment - ACE) شناخته میشود، بر افزایش بقاپذیری نیروهای هوایی از طریق توزیع آنها در چندین پایگاه و کاهش وابستگی به مراکز ثابت تأکید دارد. اگرچه منابع رسمی تاکنون بهطور مشخص ملک فیصل را بهعنوان پایگاه اجرای این دکترین معرفی نکردهاند، اما موقعیت جغرافیایی، زیرساختهای پروازی و ظرفیت عملیاتی آن با چنین الگوی پراکندگی و پشتیبانی هوایی همخوانی دارد.
ناوگان آمریکایی در ملک فیصلبرخلاف برخی پایگاههای بزرگ آمریکا در غرب آسیا، پایگاه هوایی ملک فیصل اردن محل استقرار دائمی یگانهای پروازی ایالات متحده محسوب نمیشود و اطلاعات رسمی درباره حضور ثابت جنگندهها یا هواپیماهای رزمی آمریکایی در این پایگاه منتشر نشده است. با این حال، این پایگاه در چارچوب همکاریهای نظامی گسترده میان اردن و آمریکا، در دورههای مختلف میزبان فعالیتهای آموزشی، رزمایشی و پشتیبانی نیروهای آمریکایی و متحدان این کشور بوده است.
حضور آمریکا در ملک فیصل بیشتر در قالب رزمایشهای مشترک، استقرار موقت هواگردها، جابهجایی نیرو و تجهیزات و تمرین افزایش هماهنگی عملیاتی میان نیروهای دو کشور انجام میشود.در چنین مأموریتهایی، هواگردهایی از ارتش آمریکا یا نیروهای ائتلاف ممکن است برای دورههای محدود در این پایگاه یا دیگر فرودگاههای نظامی اردن مستقر شوند؛ از جمله هواپیماهای ترابری تاکتیکی سی-۱۳۰ هرکولس (C-130 Hercules) برای انتقال نیرو، تجهیزات و پشتیبانی لجستیکی، هواپیماهای سوخترسان کیسی-۱۳۵ استراتوتانکر (KC-135 Stratotanker) یا سامانههای مشابه برای پشتیبانی از عملیاتهای هوایی، هواپیماهای ترابری سنگین سی-۱۷ گلوبمستر ۳ (C-17 Globemaster III) برای انتقال محمولههای حجیم و تجهیزات نظامی و همچنین بالگردهای ترابری یا رزمی آمریکایی در جریان تمرینهای مشترک.
در رزمایشهای چندملیتی مانند «شیر مشتاق» (Eager Lion) نیز که یکی از مهمترین تمرینهای نظامی مشترک آمریکا و اردن در منطقه به شمار میرود، هواگردهای آمریکایی از زیرساختهای هوایی اردن برای اجرای سناریوهای آموزشی، عملیات پشتیبانی هوایی، جابهجایی نیرو و تمرین همکاری میان نیروهای مختلف استفاده کردهاند.بر این اساس، نقش پایگاه هوایی ملک فیصل برای آمریکا بیشتر بهعنوان یک زیرساخت پشتیبان، نقطه افزایش انعطاف عملیاتی و محلی برای اجرای رزمایشها و مأموریتهای دورهای تعریف میشود، نه یک پایگاه دائمی برای استقرار ناوگان هوایی آمریکا؛ تفاوتی که این پایگاه را از مراکزی مانند العدید قطر، الظفره امارات یا العینالاسد عراق که میزبان حضور مستمرتر نیروها و تجهیزات آمریکایی هستند، متمایز میکند.
تصاویر ماهوارهای درباره ملک فیصل چه میگویندتحلیل تصاویر ماهوارهای تجاری نشان میدهد پایگاه هوایی ملک فیصل (King Faisal Air Base) از نظر طراحی و جانمایی زیرساختها، شباهت زیادی به الگوهای رایج در پایگاههای استاندارد نیروی هوایی آمریکا و کشورهای عضو ناتو دارد.در این تصاویر، اجزای اصلی پایگاه شامل باند پروازی اصلی با طول تقریبی ۳۶۰۰ متر، مسیرهای ارتباطی باند (Taxiway) برای انتقال سریع هواگردها به بخشهای مختلف، سکوهای توقف و آمادهسازی هواپیما (Apron) در دو سوی باند، آشیانههای نگهداری هواپیما (Aircraft Hangar)، ساختمانهای فرماندهی، محوطههای پشتیبانی فنی، تأسیسات لجستیکی و انبارهای تجهیزات قابل مشاهده است.
برخی تحلیلها همچنین به وجود سازههایی با ویژگیهای مشابه آشیانههای مقاوم در برابر ترکش و انفجار (Hardened Aircraft Shelter - HAS) در بخشهایی از پایگاه اشاره کردهاند؛ هرچند تعداد دقیق این سازهها و میزان مقاومت حفاظتی آنها تنها بر اساس تصاویر ماهوارهای قابل تعیین قطعی نیست و نیازمند اطلاعات فنی رسمی است.یکی از ویژگیهای قابل توجه در طراحی پایگاه ملک فیصل، فاصله نسبتاً زیاد میان بخشهای مختلف عملیاتی، نگهداری و پشتیبانی است. این نوع جانمایی در بسیاری از پایگاههای نظامی مدرن با هدف کاهش آسیبپذیری در برابر حملات هوایی، محدود کردن اثر انفجارهای ثانویه و افزایش امکان تداوم عملیات پس از یک حمله احتمالی مورد استفاده قرار میگیرد.
ملک فیصل؛ مهره عمق راهبردی اردن در شبکه هوایی سنتکامدر میان شبکه گسترده پایگاههای نظامی آمریکا و متحدانش در غرب آسیا، برخی مراکز مانند العدید (Al Udeid Air Base) در قطر، الظفره (Al Dhafra Air Base) در امارات، علیالسالم (Ali Al Salem Air Base) در کویت و بحرین (Naval Support Activity Bahrain) به دلیل نقش مستقیم در فرماندهی، عملیات هوایی و پشتیبانی نیروهای آمریکایی، شناختهشدهتر هستند. در کنار این پایگاهها، مجموعهای از پایگاههای شریک نیز وجود دارند که شاید در شرایط عادی نقش محدودتری داشته باشند، اما در زمان بحران میتوانند به افزایش انعطاف عملیاتی و کاهش وابستگی به مراکز اصلی کمک کنند.پایگاه هوایی ملک فیصل (King Faisal Air Base) در جنوب اردن یکی از این مراکز است. این پایگاه یک پایگاه آمریکایی به معنای حقوقی و سازمانی نیست و مالکیت و مدیریت آن در اختیار نیروی هوایی سلطنتی اردن (Royal Jordanian Air Force - RJAF) قرار دارد؛ اما قرار گرفتن اردن در چارچوب همکاریهای امنیتی آمریکا و حضور مستمر نیروهای آمریکایی در رزمایشها و برنامههای آموزشی این کشور، باعث شده زیرساختهای هوایی اردن در محاسبات عملیاتی فرماندهی مرکزی آمریکا (United States Central Command - CENTCOM) اهمیت داشته باشد.
ساختار فنی؛ پایگاهی که برای تداوم عملیات طراحی شده استآنچه پایگاه هوایی ملک فیصل (King Faisal Air Base) را از بسیاری از فرودگاههای نظامی کوچک منطقه متمایز میکند، صرفاً طول باند یا وسعت محوطه آن نیست؛ بلکه نحوه طراحی زیرساختهاست. بررسی تصاویر ماهوارهای و الگوی ساخت این پایگاه نشان میدهد که از ابتدا با هدف پشتیبانی از عملیات نظامی در شرایط بحران و جنگ طراحی شده است.یکی از اصول مهم در طراحی پایگاههای هوایی مدرن، کاهش آسیبپذیری در برابر حملات هوایی است. به همین دلیل، ساختمانهای عملیاتی، انبارها، آشیانهها و رمپهای پارک هواپیما در یک نقطه متمرکز نشدهاند و با فاصله از یکدیگر ساخته شدهاند تا در صورت اصابت مهمات به بخشی از پایگاه، سایر قسمتها همچنان قابلیت ادامه فعالیت داشته باشند.این الگو در بسیاری از پایگاههای استاندارد اعضای ناتو نیز مشاهده میشود و به افزایش بقاپذیری عملیاتی (Operational Survivability) کمک میکند.
ملک فیصل؛ نقطه شرارت آمریکا علیه ایرانپایگاه هوایی «ملک فیصل» در جنوب اردن، اگرچه بهعنوان یک پایگاه رسمی آمریکا شناخته نمیشود، اما قرار گرفتن آن در چارچوب همکاریهای نظامی اردن و واشنگتن، آن را به یکی از زیرساختهای مورد توجه در شبکه امنیتی آمریکا در منطقه تبدیل کرده است.
پس از آنکه ایران اعلام کرد آمریکا با نقض آتشبس، حملات علیه مواضع کشورمان را ادامه داده است، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در پاسخ، مراکز نظامی مرتبط با حضور آمریکا و متحدانش در منطقه را هدف حملات تلافیجویانه موشکی و پهپادی قرار دادند.
در این میان، توجهها به پایگاههایی مانند ملک فیصل جلب شد؛ مرکزی که در ساختار هوایی اردن قرار دارد و در چارچوب همکاریهای دفاعی این کشور با آمریکا و فرماندهی مرکزی ایالات متحده (CENTCOM)، بخشی از معماری نظامی واشنگتن در غرب آسیا محسوب میشود.
محل استقرار نیروهای آمریکایی در ملک فیصل هدف موشکهای ایراندر جریان تشدید تنشهای اخیر میان ایران و آمریکا، جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد که در پاسخ به اقدامات نظامی واشنگتن، برخی مراکز مرتبط با حضور آمریکا در منطقه را با استفاده از توان موشکی و پهپادی هدف قرار داده است. در میان اهداف اعلامشده، نام پایگاههایی در کشورهای منطقه از جمله اردن مطرح شد.بر اساس اعلام منابع ایرانی، پایگاه هوایی «ملک فیصل» در اردن نیز در فهرست اهداف قرار داشته و حملات تلافیجویانه علیه بخشهایی از این زیرساخت نظامی انجام شده است. این پایگاه به دلیل ارتباطات دفاعی نزدیک میان اردن و آمریکا و نقش آن در چارچوب همکاریهای نظامی دو کشور، از جمله مراکزی است که در معادلات امنیتی منطقه مورد توجه قرار دارد.
بررسی موقعیت جغرافیایی و چیدمان این پایگاه نشان میدهد که بخشهای مختلف آن شامل باند پروازی، سکوهای توقف هواگرد، آشیانهها و مناطق پشتیبانی، اجزای اصلی چرخه عملیاتی پایگاه را تشکیل میدهند. در چنین مراکزی، هرگونه آسیب به بخشهای پشتیبانی، محل استقرار نیروها یا زیرساختهای پروازی میتواند بر روند فعالیتهای عملیاتی تأثیرگذار باشد.تصاویر و نقشههای منتشرشده از این پایگاه، ساختار کلی آن و بخشهای اصلی زیرساختی را نشان میدهد؛ پایگاهی که هرچند مقر اصلی فرماندهی آمریکا در منطقه نیست، اما در چارچوب شبکه همکاریهای نظامی واشنگتن با متحدانش در غرب آسیا، دارای اهمیت راهبردی است.
17:20 - 3 مرداد 1405