ایران چگونه چشم اسرائیل را کور کرد؛ «هرمس ۴۵۰» چیست و چه کاربردی دارد؟
نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران توانستند در جنگ تحمیلی سوم پرندههای مختلفی از دشمن را شکار کنند که یکی از آنها هرمس ۴۵۰ است.
به گزارش خبرنگار سیاسی خبرگزاری فارس، عملکرد شبکه پدافند هوایی جمهوری اسلامی ایران در مقابله با پهپادهایی نظیر هرمس ۴۵۰ نشان داد که برخلاف ادعاهای مطرحشده، نهتنها ساختار دفاعی کشور فرو نپاشیده، بلکه با اتکا به یک معماری یکپارچه و چندلایه، توانسته تهدیدات پیچیده را مدیریت و خنثی کند. در چنین شرایطی، ساقط شدن هر هرمس ۴۵۰ به معنای از کار افتادن بخشی از «سیستم فرماندهی و کنترل دشمن» است، نه صرفاً حذف یک ابزار پروازی.
هرمس ۴۵۰، بازیگر راهبردی دشمن در آسمان پهپاد هرمس ۴۵۰ که توسط شرکت البیت سیستم توسعه یافته، از اوایل دهه ۲۰۰۰ وارد خدمت شد و به یکی از ستونهای اصلی توان ISR در ارتش اسرائیل تبدیل شد.این سامانه در قالب یک سیستم کامل عملیاتی شامل پرنده، ایستگاه کنترل زمینی، لینکهای ارتباطی و محمولههای مأموریتی عمل میکند و در چارچوب جنگ شبکهمحور، نقش «گره دادهای» را ایفا میکند.
پهپاد هرمس ۴۵۰ بهعنوان یکی از مهمترین سامانههای بدون سرنشین شناسایی و تهاجمی رژیم صهیونیستی، طی دو دهه اخیر به ستون فقرات عملیاتهای اطلاعاتی، مراقبتی و هدفگذاری این رژیم در محیطهای پیرامونی تبدیل شده است؛ پرندهای که نقش آن از جمعآوری دادههای میدانی فراتر رفته و بهطور مستقیم در چرخه کشف، ردگیری و هدایت آتش در میدان نبرد تعریف شده است.
طراحی بدنه و موتورهرمس ۴۵۰ با طراحی دم دوقلو (Twin-boom) و بال مستقیم با نسبت منظری بالا (High Aspect Ratio)، بهگونهای ساخته شده که بیشترین پایداری و مداومت پروازی را فراهم کند.استفاده از موتور پیستونی سبک (معمولاً در کلاس ۵۰ اسب بخار) با ملخ عقبران (pusher) موجب کاهش نویز و افزایش بهرهوری سوخت شده است. این پهپاد از باندهای کوتاه و نیمهآماده نیز قادر به برخاست و فرود است که انعطاف عملیاتی آن را افزایش میدهد.
مشخصات فنیهرمس ۴۵۰ دارای طولی در حدود ۶.۱ متر و دهانه بالی برابر با ۱۰.۵ متر است. وزن خالی آن حدود ۳۰۰ کیلوگرم و حداکثر وزن برخاست (MTOW) در حدود ۵۵۰ کیلوگرم برآورد میشود. این پهپاد قادر است بین ۱۵۰ تا ۱۸۰ کیلوگرم محموله مفید حمل کند.مداومت پروازی آن بسته به نوع مأموریت بین ۱۷ تا ۲۰ ساعت است و سقف پرواز آن به حدود ۵۰۰۰ تا ۵۵۰۰ متر (معادل ۱۶ تا ۱۸ هزار پا) میرسد. سرعت آن حدود ۱۰۰ تا ۱۳۰ کیلومتر بر ساعت و حداکثر سرعت آن در برخی منابع تا ۱۷۰ کیلومتر بر ساعت ذکر شده است.برد عملیاتی در حالت لینک مستقیم (LOS) معمولاً در حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ کیلومتر است که با استفاده از رله یا شبکهسازی میتواند افزایش پیدا کند.
معماری سامانههرمس ۴۵۰ در قالب یک معماری شبکهای عمل میکند.پرنده، دادههای تصویری و سیگنالی را جمعآوری کرده و از طریق لینکهای ارتباطی دیجیتال به ایستگاه کنترل زمینی منتقل میکند.این ایستگاه معمولاً شامل چند کنسول عملیاتی است که اپراتورها بهصورت همزمان کنترل پرواز، مدیریت سنسورها و تحلیل اطلاعات را انجام میدهند.تأخیر انتقال داده در این سامانه بهگونهای طراحی شده که تقریباً در حد بلادرنگ (Real-Time) باشد و همین موضوع نقش آن را در تصمیمگیری سریع تقویت میکند.
هرمس ۴۵۰ کدام تجهیزات اطلاعاتی را حمل میکندهرمس ۴۵۰ توان حمل محمولههایی در حدود ۱۵۰ کیلوگرم را دارد که شامل مجموعهای از سنسورهای پیشرفته است. سامانههای EO/IR نصبشده روی آن قادر به تصویربرداری با دقت بالا (HD) و شناسایی اهداف در فاصله چندین کیلومتری هستند.
در برخی پیکربندیها، این پهپاد به سامانههای SIGINT و COMINT مجهز میشود که توانایی کشف و تحلیل سیگنالهای رادیویی در باندهای مختلف را دارند.همچنین؛ وجود لیزر دیزایناتور با برد چند کیلومتری امکان نشانهگذاری دقیق اهداف را برای مهمات هدایت لیزری فراهم میکند.این پهپاد همچنین میتواند بهعنوان رله ارتباطی عمل کرده و برد شبکههای ارتباطی را بهصورت قابلتوجهی افزایش دهد.
تسلیحات قابل استفاده روی هرمس ۴۵۰ پهپاد هرمس ۴۵۰ بهصورت پایه یک پلتفرم شناسایی (ISR) محسوب میشود، اما در برخی پیکربندیها قابلیت حمل تسلیحات سبک هدایتشونده را نیز دارد. این پهپاد دارای ۲ تا ۴ نقطه آویز (Hardpoints) در زیر بالهای خود است که امکان نصب محمولههای مختلف را فراهم میکند.در حوزه تسلیحاتی، گزارشهای منابع باز و بعضاً اسرائیلی نشان میدهند که هرمس ۴۵۰ میتواند به مهمات سبک هدایت لیزری مجهز شود. این مهمات معمولاً در کلاس ۱۰ تا ۲۰ کیلوگرمی قرار دارند و برای هدفگیری دقیق اهداف نقطهای مانند خودروها، مواضع سبک یا نفرات استفاده میشوند.
برخلاف پهپادهای سنگینتر، این پرنده برای حمل موشکهای بزرگ یا بمبهای سنگین طراحی نشده و نقش تهاجمی آن محدود، دقیق و تاکتیکی است.نکته مهم این است که در بسیاری از مأموریتها، هرمس ۴۵۰ خود مستقیماً شلیک نمیکند، بلکه با استفاده از لیزر، اهداف را برای سایر سامانههای تهاجمی مانند جنگندهها، بالگردها یا حتی توپخانههای هدایتشونده، نشانهگذاری میکند. به همین دلیل، حتی در حالت غیرمسلح نیز نقش آن در عملیات تهاجمی بسیار حیاتی باقی میماند.در برخی پیکربندیها نیز بهجای تسلیحات، زیر بالها یا بدنه این پهپاد به پادهای الکترونیکی، سامانههای شنود (SIGINT) یا تجهیزات رله ارتباطی مجهز میشود که ارزش عملیاتی آن را در حوزه جنگ الکترونیک و فرماندهی افزایش میدهد.در جمعبندی، باید تأکید کرد که هرمس ۴۵۰ یک «شکارچی اطلاعاتی» است که در صورت نیاز میتواند «ضربه محدود و دقیق» نیز وارد کند؛ اما قدرت واقعی آن نه در حجم آتش، بلکه در هدایت آتش دیگران و تکمیل زنجیره عملیات است.
هرمس ۴۵۰؛ پرندهای با توان مخابره لحظهای اطلاعاتدر حوزه عملیاتی، هرمس ۴۵۰ بهطور گسترده در مأموریتهای شناسایی مداوم، پایش تحرکات میدانی، تعیین مختصات اهداف و هدایت آتش مورد استفاده قرار گرفته است.این پهپاد در عملیاتهای مختلف رژیم صهیونیستی در نوار غزه، جنوب لبنان و برخی مناطق پیرامونی، بهعنوان یکی از ابزارهای کلیدی در چرخه «کشف تا درگیری» ایفای نقش کرده و با فراهمسازی دادههای بلادرنگ، امکان تصمیمگیری سریع و اجرای دقیق حملات را برای یگانهای عملیاتی فراهم کرده است.
چرخه عملیاتی (Kill Chain Integration)هرمس ۴۵۰ نقش فعالی در چرخه عملیاتی دارد.این پهپاد میتواند در مدت پرواز طولانی خود، منطقهای به وسعت دهها کیلومتر مربع را بهطور مستمر پایش کند و اهداف را در مراحل مختلف از کشف تا ارزیابی خسارت دنبال کند.کاهش زمان چرخه «کشف تا انهدام» از چند ۱۰ دقیقه به چند دقیقه، یکی از مهمترین دستاوردهای استفاده از این پهپاد در عملیاتهای مدرن است.
اهداف (CONOPS) استفاده از هرمس ۴۵۰ این پهپاد معمولاً برای ایجاد پوشش اطلاعاتی مداوم در عمق میدان نبرد بهکار گرفته میشود. توانایی پرواز طولانی باعث میشود یک منطقه عملیاتی برای ساعتها تحت نظارت باشد. همچنین در عملیاتهای ترکیبی، این پهپاد بهعنوان حلقه اتصال میان واحدهای مختلف عمل کرده و تصویر مشترکی از میدان نبرد ایجاد میکند.
نقاط قوت کلیدیمهمترین مزیت هرمس ۴۵۰ در مداومت پروازی بالا (تا ۲۰ ساعت) و توانایی پوشش مستمر است. همچنین هزینه عملیاتی آن نسبت به هواگردهای سرنشیندار بهمراتب کمتر بوده و امکان انجام مأموریتهای طولانی بدون خستگی انسانی را فراهم میکند. انعطاف در حمل محموله و توانایی شبکهسازی نیز از دیگر نقاط قوت آن است.
محدودیتهای هرمس ۴۵۰با وجود قابلیتهای بالا، این پهپاد دارای محدودیتهایی نیز هست. وابستگی به لینک ارتباطی در برد حدود ۲۰۰ کیلومتر باعث میشود در صورت اختلال، کارایی آن کاهش پیدا کند. سرعت نسبتاً پایین (حدود ۱۲۰ km/h) نیز آن را در برابر تهدیدات پدافندی آسیبپذیرتر میکند.علاوه بر این، توان حمل تسلیحات آن محدود بوده و سطح مقطع راداری آن هرچند پایین است، اما کاملاً پنهانکار محسوب نمیشود.
کاربران و سابقه عملیاتیهرمس ۴۵۰ علاوه بر اسرائیل، در کشورهای متعددی مورد استفاده قرار گرفته و هزاران ساعت پرواز عملیاتی را ثبت کرده است.این پهپاد در مأموریتهای مختلفی از جمله نظارت مرزی، عملیات ضدشورش و جنگهای منطقهای بهکار گرفته شده و یکی از پراستفادهترین پهپادهای تاکتیکی در جهان محسوب میشود.پهپاد هرمس ۴۵۰ تاکنون در اختیار مجموعهای از کشورها از جمله رژیم صهیونیستی، بریتانیا، برزیل، کلمبیا، سنگاپور و چند کشور دیگر قرار گرفته و عمدتاً در مأموریتهای شناسایی، مراقبت و جمعآوری اطلاعات بهکار گرفته شده است.
نسخهها و ارتقاهادر طول زمان، این سامانه با ارتقاهای مختلفی همراه بوده که شامل بهبود سنسورها، افزایش کیفیت لینکهای داده، و ارتقای نرمافزارهای پردازش اطلاعات است. این ارتقاها باعث شدهاند دقت شناسایی و کارایی عملیاتی آن بهطور قابلتوجهی افزایش یابد.
مقایسه جایگاه هرمس ۴۵۰ هرمس ۴۵۰ در مقایسه با پهپادهای سنگینتر، تمرکز بیشتری بر مأموریتهای شناسایی و اطلاعاتی دارد. در حالی که پهپادهای بزرگتر ممکن است چند صد کیلوگرم سلاح حمل کنند، این پهپاد با تمرکز بر جمعآوری داده، نقش کلیدی در هدایت سایر سامانههای تهاجمی ایفا میکند.
ارزش راهبردی انهدام توسط ایرانانهدام هرمس ۴۵۰ توسط پدافند هوایی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران به معنای حذف یک گره حیاتی از شبکه اطلاعاتی دشمن است. با از بین رفتن این پهپاد، پوشش اطلاعاتی یک منطقه مختل شده و زمان واکنش دشمن افزایش پیدا میکند.همچنین؛ هزینه جایگزینی این سامانه که چندین میلیون دلار برآورد میشود، فشار اقتصادی و عملیاتی ایجاد میکند. در سطحی بالاتر، این اقدام نشاندهنده توانایی مقابله با سامانههای پیشرفته و تضعیف برتری اطلاعاتی دشمن است.پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران در جریان جنگ تحمیلی سوم توانست تعدادی از این نوع پهپاد را شکار کند.✅ انهدام پهپاد هرمس ۴۵۰ توسط پدافند هوایی ارتش
۲ MB
هرمس ۴۵۰ چند دلار ارزش دارد؟برآوردهای صنعتی نشان میدهد هر فروند پهپاد هرمس ۴۵۰ بهتنهایی حدود ۲ میلیون دلار قیمت دارد و با احتساب تجهیزات مأموریتی، ایستگاه کنترل زمینی و زیرساختهای عملیاتی، هزینه هر سامانه عملیاتی میتواند به چند میلیون دلار افزایش پیدا کند.این موضوع باعث میشود انهدام هر فروند از این پهپادها علاوه بر اثر عملیاتی، دارای تبعات اقتصادی قابل توجهی نیز باشد.
هرمس ۴۵۰ کرکس اسرائیلی که توسط عقاب ایرانی شکار شددر مجموع، هرمس ۴۵۰ را میتوان یکی از ارکان اصلی توان پهپادی رژیم صهیونیستی در سطح تاکتیکی و عملیاتی دانست؛ سامانهای که با ترکیب مداومت پروازی بالا، قابلیتهای پیشرفته شناسایی و امکان بهکارگیری تسلیحات دقیق، نقش مهمی در تثبیت برتری اطلاعاتی این رژیم در میدان نبرد ایفا کرده است. با این حال، وابستگی این پهپاد به لینکهای ارتباطی و آسیبپذیری در برابر جنگ الکترونیک، از جمله نقاط ضعفی است که در صورت بهرهگیری مؤثر، میتواند کارایی آن را بهطور قابل توجهی کاهش دهد.
پایان پیام/
19:19 - 26 فروردین 1405
0 بازدید