اگر آمریکا حمله زمینی کند، ارتش ایران چه میکند؟
با وجود برتری هوایی آمریکا، هر تهاجم زمینی به ایران با واکنش سریع، اشراف اطلاعاتی و آتش موشکی و پهپادی نیروی زمینی، به نبردی پرهزینه و فرسایشی تبدیل میشود.
به گزارش خبرنگار سیاسی خبرگزاری فارس، با توجه به تحولات اخیر در محیط امنیتی منطقه و افزایش تهدیدات از سوی بازیگران فرامنطقهای، این پرسش جدی است که آیا نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران توان مقابله با یک تهاجم زمینی گسترده را دارد یا خیر؛ بهویژه در شرایطی که دشمنی مانند ایالات متحده آمریکا از برتری هوایی و شبکهای از پایگاههای نظامی در اطراف ایران برخوردار است و رژیم صهیونیستی نیز در قالب عملیاتهای ترکیبی، تجربه قابل توجهی در جنگهای چندبعدی دارد.امیر سرلشکر حاتمی، فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران، امروز (پنجشنبه، ۱۳ فروردین) در ارتباط برخط با فرماندهان نیروهای زمینی، پدافند هوایی، هوایی و دریایی کشور در قرارگاه ذوالفقار ارتش تأکید کرد که ارتش در حوزههای آفندی و پدافندی آماده مقابله با هرگونه شرارت دشمن است و تحرکات دشمن باید لحظه به لحظه رصد شود.
وی خطاب به فرماندهان گفت: «در صورت اقدام دشمن به اجرای عملیات زمینی، یک نفر هم نباید جان سالم به در ببرد.»این ترکیب نشان میدهد که نیروی زمینی ایران، با اتکا به یگانهای واکنش سریع، توان زرهی، سامانههای موشکی بالستیک و ضدزره و پهپادهای انتحاری، آمادگی لازم برای مقابله با هرگونه تهدید زمینی را دارد و زمین را به محیطی پرهزینه و فرسایشی برای مهاجم تبدیل خواهد کرد.
واقعیت آن است که ماهیت جنگهای مدرن، دیگر صرفاً در آسمان و دریا تعیین تکلیف نمیشود و در نهایت، این «زمین» است که نتیجه نهایی هر نبرد را تثبیت میکند.از همین رو، نیروی زمینی بهعنوان ستون فقرات هر ارتش، نقش تعیینکنندهای در بازدارندگی و دفاع ایفا میکند.
گذار به نیروی تهاجممحور؛ تغییر در دکترین عملیاتینیروی زمینی ارتش طی سالهای اخیر، یک تحول بنیادین را تجربه کرده و از یک نیروی عمدتاً دفاعی و ایستا، به سمت یک نیروی متحرک، واکنشسریع و تهاجممحور حرکت کرده است.این تغییر دکترین، صرفاً در سطح شعار باقی نمانده و در ساختار یگانها، نوع تجهیزات، الگوی استقرار و آموزش نیروها نمود پیدا کرده است.در این چارچوب، تیپهای واکنش سریع ۲۵، ۳۵، ۴۵، ۵۵ و ۶۵ نیروی مخصوص بهعنوان یگانهای پیشرو در عملیاتهای سریع و ضربتی سازماندهی شدهاند.
در کنار این تیپها، لشکر ۲۳ نیروهای ویژه هوابرد با قابلیت جابهجایی هوایی و اجرای عملیات در عمق، و لشکر ۵۸ تکاور ذوالفقار با تخصص در نبردهای ویژه و محیطهای پیچیده، هسته اصلی توان تهاجمی نیروی زمینی را تشکیل میدهند.این یگانها اکنون قادر هستند در کوتاهترین زمان، در نقاط حساس کشور مستقر شده و به تهدیدات پاسخ دهند؛ قابلیتی که در جنگهای مدرن، تعیینکننده است.
اشراف اطلاعاتی؛ پایه تصمیمگیری در میدان نبردیکی از مهمترین مؤلفههای موفقیت در نبردهای زمینی، «دانستن» پیش از «اقدام کردن» است. نیروی زمینی ارتش با توسعه یگانهای اطلاعاتی تخصصی و سامانههای ارتباطی امن، توانسته سطح قابل توجهی از اشراف اطلاعاتی را در میدان نبرد ایجاد کند.این اشراف اطلاعاتی به فرماندهان اجازه میدهد تا در لحظه، تصویر دقیقی از وضعیت دشمن، موقعیت نیروهای خودی و شرایط محیطی داشته باشند.
در نتیجه، تصمیمگیریها نه بر اساس حدس، بلکه بر پایه دادههای واقعی و تحلیلشده انجام میشود.ترکیب این اشراف اطلاعاتی با یگانهای واکنش سریع، باعث شده چرخه «کشف، تصمیم و اقدام» در نیروی زمینی بهشدت کوتاه شود؛ عاملی که در مقابله با نفوذهای ناگهانی یا عملیاتهای ترکیبی دشمن، حیاتی است.
تحرک راهبردی؛ پاسخ به جغرافیای پیچیده ایرانایران کشوری با وسعت زیاد و تنوع جغرافیایی قابل توجه است؛ از مناطق کوهستانی و صعبالعبور تا دشتهای وسیع و سواحل طولانی. چنین جغرافیایی، هم یک فرصت و هم یک چالش برای دفاع زمینی محسوب میشود.نیروی زمینی ارتش با توسعه شبکهای از پادگانهای جدید و بازسازی زیرساختهای موجود، توانسته است امکان جابهجایی سریع یگانها را در سراسر کشور فراهم کند.
این قابلیت به نیروها اجازه میدهد که در صورت بروز تهدید، در کمترین زمان ممکن از یک منطقه به منطقه دیگر منتقل شوند.توان انتقال یگانهای زرهی، مکانیزه و واکنش سریع از جنوب و غرب کشور به شمال و شرق، نشاندهنده سطح بالای آمادگی در حوزه تحرک راهبردی است. این ویژگی، عملاً امکان غافلگیری را از دشمن سلب میکند.
زرهی و مکانیزه؛ ستون سخت دفاع و تهاجم زمینیدر کنار تحرک راهبردی، آنچه به نیروی زمینی قدرت ضربه نهایی میبخشد، یگانهای زرهی و مکانیزه است.این یگانها با بهرهگیری از تانکها، نفربرهای زرهی و ادوات سنگین، نقش اصلی را در متوقفسازی پیشروی دشمن و اجرای ضدحملههای سریع بر عهده دارند.
در واقع، نیروهای واکنش سریع و ویژه میتوانند خط تماس را تثبیت و دشمن را مهار کنند، اما این یگانهای زرهی هستند که با قدرت آتش و تحرک بالا، آرایش دشمن را درهم شکسته و موازنه میدان را تغییر میدهند. توان جابهجایی سریع این یگانها در سطح کشور، به نیروی زمینی این امکان را داده است که در هر نقطه از جغرافیای ایران، ظرف مدت کوتاهی یک قدرت زرهی مؤثر را وارد صحنه نبرد کند.
سلاحهای ضدزره؛ سد پیشروی نیروهای مکانیزه دشمندر کنار توان زرهی، نیروی زمینی ارتش به مجموعهای از سامانههای پیشرفته ضدزره نیز مجهز است که نقش کلیدی در متوقفسازی پیشروی دشمن ایفا میکنند.موشکهای ضدزرهی مانند «دهلاویه» و «الماس» با قابلیت هدفگیری دقیق، امکان انهدام تانکها و نفربرهای زرهی را در فواصل مختلف فراهم کردهاند.
این سامانهها که عمدتاً توسط تیمهای کوچک و متحرک عملیاتی بهکار گرفته میشوند، میتوانند در زمینهای ناهموار و حتی درگیریهای نزدیک، ضربات سنگینی به ستونهای زرهی وارد کنند. در واقع، ترکیب این توان ضدزره با جغرافیای متنوع ایران، هرگونه پیشروی زمینی دشمن را با ریسک بالا و تلفات قابل توجه مواجه خواهد کرد.
لجستیک و پشتیبانی؛ تضمین تداوم عملیاتهیچ عملیات زمینی بدون پشتیبانی مؤثر، دوام نخواهد داشت. نیروی زمینی ارتش با تمرکز ویژه بر حوزه لجستیک، توانسته است زیرساختهای لازم برای پشتیبانی از عملیاتهای گسترده را فراهم کند.استفاده از کشندههای سنگین و پرسرعت، آموزش تخصصی رانندگان نظامی و ایجاد شبکههای تعمیر و نگهداری در مسیر، باعث شده است که ستونکشی یگانها با سرعت و ایمنی بالا انجام شود.
در این میان، مراکز آموزش پشتیبانی نقش مهمی در تربیت نیروهای متخصص ایفا میکنند؛ نیروهایی که قادرند حتی در میدان نبرد، تعمیرات پیچیده تجهیزات زرهی و توپخانهای را انجام دهند. این توان، وابستگی یگانها به عقب را کاهش داده و پایداری عملیاتی را افزایش میدهد.
همافزایی یگانهای ویژه؛ از زمین تا دریایکی از ویژگیهای مهم ساختار جدید نیروی زمینی، ایجاد همافزایی میان یگانهای مختلف است. تیپهای واکنش سریع ۲۵، ۳۵، ۴۵، ۵۵ و ۶۵ در کنار لشکر ۲۳ نیروهای ویژه هوابرد و لشکر ۵۸ تکاور ذوالفقار، بهگونهای سازماندهی شدهاند که بتوانند در عملیاتهای مشترک با نیروهای ویژه سپاه و تکاوران دریایی عمل کنند.
این ترکیب، امکان اجرای عملیاتهای چندبعدی را فراهم میکند؛ از مقابله با نفوذ زمینی در مرزها تا عملیات در سواحل و حتی در عمق مناطق عملیاتی. چنین هماهنگیای، قدرت مانور دشمن را محدود کرده و زمان واکنش او را کاهش میدهد.
نقش هوانیروز در تقویت توان تهاجمی و پشتیبانی زمینیهوانیروز ارتش با دارا بودن بالگردهای سبک و رزمی مانند ۲۰۶ و ۲۰۵، بالگردهای کبری رزمی، ۲۱۴ و شینوکهای سنگین، نقش تعیینکنندهای در جابهجایی سریع نیروهای واکنش سریع، پشتیبانی آتش زمینی و تقویت یگانهای زرهی و مکانیزه ایفا میکند. این بالگردها امکان انتقال فوری نیروها به نقاط حساس، حمایت مستقیم از عملیات تیپهای ۲۵، ۳۵، ۴۵، ۵۵ و ۶۵، لشکر ۲۳ هوابرد و لشکر ۵۸ تکاور ذوالفقار و پوشش هوایی یگانهای زمینی را فراهم میآورند.
علاوه بر این، هوانیروز در هماهنگی با سامانههای پدافند کوتاهبرد و پهپادهای تهاجمی و انتحاری، میتواند مسیرهای پیشروی دشمن را هدف قرار داده و هرگونه نفوذ زمینی را پرهزینه و خطرناک کند.
توان پهپادی؛ افزایش برد و دقت ضربه به دشمننیروی زمینی ارتش با بهرهگیری از پهپادهای انتحاری آرش و آرش ۲ و پهپادهای تهاجمی و مراقبتی مانند مهاجر ۶، توانایی حمله دقیق به ستونها و مراکز تجمع نیروهای مهاجم را دارد.
این پهپادها بهصورت هماهنگ با یگانهای زرهی، واکنش سریع و تکاوران ویژه عمل کرده و ضمن کاهش آسیبپذیری نیروهای خودی، زمین را به محیطی پرهزینه و فرسایشی برای دشمن تبدیل میکنند.
استفاده همزمان از این پهپادها با سامانههای پدافند کوتاهبرد و موشکهای بالستیک، یک شبکه لایهای از دفاع و ضربه را ایجاد کرده و قابلیت بازدارندگی و واکنش سریع نیروی زمینی را بهشدت افزایش میدهد.
پدافند کوتاهبرد؛ پاسخ به تهدید برتری هوایی دشمنیکی از مهمترین چالشهای نیروی زمینی ارتش در برابر دشمنی مانند ایالات متحده آمریکا، برتری هوایی است. هواگردهای پیشرفته، پهپادها و موشکهای هدایتشونده، تهدید جدی برای ستونهای متحرک زمینی محسوب میشوند.برای مقابله با این تهدید، نیروی زمینی ارتش به توسعه سامانههای پدافند کوتاهبرد همراه اقدام کرده است. این سامانهها بهصورت ارگانیک با یگانها حرکت میکنند و وظیفه دارند در حین جابهجایی و استقرار، از نیروها در برابر تهدیدات هوایی محافظت کنند.هرچند این سامانهها نمیتوانند بهتنهایی برتری هوایی دشمن را خنثی کنند، اما میتوانند هزینه حملات هوایی را افزایش داده و آزادی عمل دشمن را محدود کنند؛ بهویژه زمانی که با پوشش پدافند هوایی سراسری کشور ترکیب شوند.
آتش دورایستا؛ پاسخ نیروی زمینی به تهدیدات فرامنطقهایدر کنار توان پدافندی، نیروی زمینی ارتش به یک مؤلفه مهم دیگر نیز مجهز شده و آن، قدرت آتش دورایستا است. بهرهگیری از موشکهای زمینپایه از جمله خانواده موشکی «فتح» مانند فتح ۳۶۰ و فتح ۴۵۰، این امکان را فراهم کرده است که اهداف دشمن در فواصل قابل توجه، پیش از ورود به صحنه درگیری زمینی، مورد اصابت قرار گیرند.
این توان، بهویژه در برابر دشمنی که به شبکهای از پایگاههای منطقهای متکی است، اهمیت دوچندان پیدا میکند؛ چرا که میتواند مراکز تجمع، خطوط پشتیبانی و عقبه عملیاتی دشمن را هدف قرار داده و روند تهاجم را مختل کند. در واقع، نیروی زمینی با این قابلیت، از یک نیروی صرفاً درگیر در خط مقدم، به نیرویی با توان اثرگذاری در عمق میدان نبرد تبدیل شده است.
خودکفایی دفاعی؛ پشتوانه استمرار نبردیکی دیگر از نقاط قوت نیروی زمینی، حرکت به سمت خودکفایی در تولید تجهیزات و سامانههای مورد نیاز است. همکاری میان دانشگاهها، مراکز تحقیقاتی و شرکتهای دانشبنیان، امکان تولید تجهیزات متناسب با نیازهای بومی را فراهم کرده است.این خودکفایی، بهویژه در شرایط تحریم، اهمیت دوچندان دارد؛ چرا که تداوم عملیات و جایگزینی تجهیزات آسیبدیده را تضمین میکند. همچنین، امکان بهروزرسانی سریع تجهیزات بر اساس تجربیات میدانی را فراهم میکند.
آمادگی بالا در زمین، وابستگی نسبی به آسمانبررسی مجموع مؤلفههای دکترین، ساختار، تحرک، لجستیک، اشراف اطلاعاتی و یگانهای عملیاتی نشان میدهد که نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران به سطح قابل توجهی از آمادگی برای مقابله با تهاجم زمینی دست یافته است.یگانهای واکنش سریع، نیروهای ویژه، شبکه پشتیبانی کارآمد و توسعه پدافند کوتاهبرد، این امکان را فراهم کردهاند که هرگونه نفوذ یا حمله زمینی، با واکنش سریع و مؤثر مواجه شود.
با این حال، یک واقعیت مهم همچنان باقی است؛ در برابر دشمنی با برتری هوایی گسترده، موفقیت کامل در زمین، تا حد زیادی به میزان کنترل و مهار تهدیدات هوایی وابسته است. بنابراین، هماهنگی نزدیک میان نیروی زمینی، پدافند هوایی و سایر نیروهای مسلح، شرط اصلی تحقق بازدارندگی کامل خواهد بود.در مجموع، میتوان گفت که نیروی زمینی ارتش ایران امروز، نهتنها یک نیروی دفاعی، بلکه یک نیروی تهاجمی، متحرک و آماده برای مقابله با پیچیدهترین سناریوهای نبرد زمینی است؛ نیرویی که میتواند هزینه هرگونه ماجراجویی زمینی علیه کشور را بهطور قابل توجهی افزایش دهد.
12:26 - 13 فروردین 1405