بازنگری در آیین‌نامه نامگذاری روزها و مناسبت‌ها
با ابلاغ رئیس‌جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی، «آیین‌نامه نحوه نامگذاری روزها و مناسبت‌های خاص» پس از ۱۶ سال، مورد بازنگری کلی قرار گرفت و علاوه بر تغییر در فرایندهای ثبت مناسبت‌های عمومی، برای نخستین بار، تقویمی مجزا برای اصناف، حرفه‌ها و مشاغل کشور، زیر نظر شورای فرهنگ عمومی، تدوین و منتشر خواهد شد.
به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری فارس، «آیین نامه نحوه نامگذاری روزها و مناسبت‌های خاص» که در جلسه ۹۲۰ تاریخ ۴ شهریورماه ۱۴۰۴ شورای عالی انقلاب فرهنگی و بر اساس مصوبه جلسه ۵۳۹ شورای معین این شورا (بنا به پیشنهاد جلسه ۸۳۲ تاریخ ۱۴ شهریورماه ۱۴۰۳ شورای فرهنگ عمومی کشور) به تصویب رسیده است؛ به شرح ذیل برای اجرا ابلاغ می‌گردد:مقدمهبه‌منظور تقویت آرمان‌ها، ارزش‌ها، هنجارها و فرهنگ ایرانی و اسلامی، زنده نگه‌داشتن وقایع تاریخی، مذهبی، سیاسی، هویتی و تمدنی ایران اسلامی، تعمیق حافظه جمعی و انسجام اجتماعی و عدالت فرهنگی و شکوفایی ظرفیت‌های زیست‌بوم‌ها، و در جهت تحقق اهداف مندرج در ماده یک؛ نحوه نامگذاری روزها و مناسبت‌های خاص برای درج در متن و ضمیمه تقویم رسمی کشور و تقویم اصناف، حرفه‌ها و مشاغل کشور به شرح مواد آتی، تعیین می‌شود:ماده ۱ ـ اهدافتقویت، همگرایی و ترویج مؤلفه‌های هویت ایرانی و اسلامی، انقلابی، مذهبی و آیینیبزرگداشت مشاهیر، مفاخر، قهرمانان، شخصیت‌ها و فرزانگانتحکیم پیوندهای دینی، تمدنی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و علمی در جامعهماده ۲ ـ روزها و مناسبت‌های خاصالف) روزها و مناسبت‌های مندرج در «متن تقویم»ب) روزها و مناسبت‌های مندرج در «ضمیمه تقویم»ج) روزها و مناسبت‌های مندرج در «تقویم اصناف، حرفه‌ها و مشاغل کشور»الف) روزها و مناسبت‌های مندرج در متن تقویم
ماده ۳ ـ روزها و مناسبت‌های مندرج در متن تقویم، به مناسبت‌هایی اطلاق می‌شود که دارای ویژگی‌های زیر باشند:برای قشرهای مختلف جامعه مهم، تأثیرگذار، ارزشمند و معتبر باشند.اهمیت آن منحصر به یک منطقه جغرافیایی خاص نباشد.تقویت‌کننده حداقل یکی از مؤلفه‌های هویت ملی، تمدنی، دینی یا انقلابی ایرانیان باشد.زمینه‌ساز اجرای برنامه‌های فرهنگی، هنری، ورزشی، سیاسی، اجتماعی، مذهبی و... مبتنی بر نامگذاری باشد.ب) روزها و مناسبت‌های مندرج در ضمیمه تقویمماده ۴ ـ روزها و مناسبت‌هایی که فاقد تمامی ویژگی‌های مطروحه در ماده ۳ هستند، اما دارای برجستگی خاص حداقل در یکی از ویژگی‌های فوق باشند، به‌منظور ترویج و اطلاع‌رسانی، در ضمیمه تقویم آورده می‌شوند و شامل روزها و مناسبت‌های استانی (منطقه‌ای و شهرستانی)، جهانی و مناسبت‌های مربوط به خودکفایی در محصولات کشاورزی، صنعتی، فناوری، علمی و... می‌باشند.
ماده ۵ ـ روزها و مناسبت‌های استانی (منطقه‌ای و شهرستانی)، به مناسبت‌هایی اطلاق می‌شود که حداقل چند ویژگی از ویژگی‌های زیر را دارا باشند:در جهت معرفی ظرفیت‌ها و توانمندی‌ها، میراث فرهنگی و تمدنی و تعظیم و تکریم مشاهیر، مفاخر، فرزانگان و قهرمانان استان در گستره استانی (منطقه‌ای و شهرستانی) باشد؛زمینه مشارکت مردم در برنامه‌های فرهنگی، اجتماعی یا اقتصادی را ایجاد و تقویت نماید؛ضمن برخورداری از مفهومی گویا و متقن، تقویت‌کننده هویت قومی در راستای انسجام ملی باشد؛در راستای اصالت‌بخشی به فرهنگ و هویت اقوام و زیست‌بوم استان باشد.تبصره ـ عناوین و نام‌های پیشنهادی نامگذاری روزها و مناسبت‌های «استانی (منطقه‌ای و شهرستانی)» توسط اشخاص حقیقی یا حقوقی که به تأیید دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی استان رسیده باشند، برای بررسی و تأیید نهایی به شورای فرهنگ عمومی کشور ارائه می‌شود.ماده ۶ ـ روزها و مناسبت‌های جهانی، به مناسبت‌هایی اطلاق می‌شود که توسط نهادها و سازمان‌های بین‌المللی ثبت شده‌اند و مورد تأیید جمهوری اسلامی ایران قرار می‌گیرند.
ماده ۷ ـ روزها و مناسبت‌های مربوط به خودکفایی در محصولات کشاورزی، صنعتی، علمی و... به مناسبت‌هایی اطلاق می‌شود که حداقل از چند ویژگی به شرح ذیل برخوردار باشند:افزایش نشاط اجتماعی و جلب مشارکت بیشتر مردمتوجه به سهم تولید و صادرات محصولات و خدمات دانش‌بنیانتوجه به جایگاه معنوی و ارزشی محصول در فرهنگ بومی مناطق مرتبطشناسایی و معرفی ظرفیت‌های علمی، فناوری، صنعتی و کشاورزیاستحکام و بالندگی هویت محلی و احیای سنت‌ها و بازآفرینی آیین‌های بومیتوجه به کارآفرینی و اشتغال مولد و تولید ملی به‌عنوان حلقه اساسی پیشرفت اقتصادیتوجه به ملاحظات زیست‌محیطی، اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسیتوجه به سابقه آیینی و سنتی در زمان کاشت یا برداشت محصول در فرهنگ‌های محلی.تبصره ـ روزهای مربوط به خودکفایی در محصولات کشاورزی، صنعتی، علمی، فناوری و...، توسط اشخاص حقیقی یا حقوقی پیشنهاد و پس از تأیید کارگروه موضوع ماده ۱۱، برای بررسی و تصویب به شورای فرهنگ عمومی کشور ارائه می‌شود.
ماده ۸ ـ پیشنهاد نامگذاری روزها و مناسبت‌ها برای درج در متن و ضمیمه تقویم رسمی کشور، از سوی اشخاص حقیقی یا حقوقی (بالاترین مقام ذی‌ربط در وزارتخانه، سازمان، نهاد و...) به شورای فرهنگ عمومی کشور ارائه و پس از کارشناسی و بررسی در کارگروه نامگذاری روزها و مناسبت‌های خاص (کمیسیون تقویم) مطابق ماده ۱۲ و تأیید آن شورا، برای تصویب به شورای عالی انقلاب فرهنگی پیشنهاد می‌شود.ماده ۹ ـ رعایت اصل تعادل در پیشنهاد درج مناسبت‌ها، مراسم و جشن‌های ملی و دینی در تقویم رسمی کشور، از سوی شورای فرهنگ عمومی ضروری است.ج) روزها و مناسبت‌های مندرج در تقویم اصناف، حرفه‌ها و مشاغل کشورماده ۱۰ ـ روزها و مناسبت‌های اصناف، حرفه‌ها و مشاغل کشور، به مناسبت‌هایی اطلاق می‌شود که در جهت تقویت ارزش‌های جامعه و مرتبط با وظایف یک سازمان، نهاد، صنف، اتحادیه یا تشکل خاص در جامعه بوده باشد.تبصره ۱ ـ پیشنهادهای سازمان‌ها و نهادها برای ثبت در تقویم اصناف، حرفه‌ها و مشاغل کشور، توسط بالاترین مقام سازمان یا نهاد صنفی، در مرحله اول در کارگروه موضوع ماده ۱۲ بررسی و در صورت تأیید، برای بررسی و تصویب به شورای فرهنگ عمومی کشور ارائه می‌شود.تبصره ۲ ـ تقویم اصناف، حرفه‌ها و مشاغل کشور به‌صورت مجزا، در کنار تقویم رسمی کشور، در سطح ملی و با کاربرد تخصصی منتشر شده و در دسترس عموم مردم و رسانه‌ها قرار خواهد گرفت.
ماده ۱۱ ـ کاهش، افزایش یا هرگونه تغییر و اصلاح روزها و مناسبت‌های خاص، پس از بررسی و تأیید شورای فرهنگ عمومی کشور، به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسیده و به‌عنوان روز و مناسبت مصوب خاص، حسب مورد در متن یا ضمیمه تقویم درج می‌شود.تبصره ـ روز اصناف، حرفه‌ها و مشاغل کشور، پس از تصویب شورای فرهنگ عمومی کشور، در تقویم اصناف، حرفه‌ها و مشاغل کشور درج می‌شود.
ماده ۱۲ ـ به‌منظور کارشناسی و بررسی پیشنهادهای واصله، کارگروه نامگذاری روزها و مناسبت‌های خاص (کمیسیون تقویم) با ترکیب ذیل، زیر نظر شورای فرهنگ عمومی کشور تشکیل می‌شود:دبیر شورای فرهنگ عمومی کشور (رئیس کارگروه)مدیرکل دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی کشور (دبیر کارگروه)نماینده وزارت آموزش و پرورشنماینده وزارت علوم، تحقیقات و فناورینماینده وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستینماینده سازمان صدا و سیمانماینده سازمان تبلیغات اسلامینماینده انجمن آثار و مفاخر فرهنگینماینده مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه کشورنماینده بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس و مقاومتنماینده بنیاد شهید و امور ایثارگراننماینده فرهنگستان زبان و ادب فارسینماینده فرهنگستان علومنماینده فرهنگستان علوم پزشکینماینده فرهنگستان هنرنماینده معاونت رئیس‌جمهور در امور زنان و خانوادهدو نفر از اعضای حقیقی عضو شورای فرهنگ عمومی کشور به انتخاب این شورا.تبصره ۱ ـ اعضای کارگروه، به‌عنوان نماینده تام‌الاختیار دستگاه مربوطه تلقی شده و احکام اعضا توسط وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و رئیس شورای فرهنگ عمومی کشور صادر می‌شود.تبصره ۲ ـ مطابق دستور جلسه و تشخیص رئیس کارگروه، نمایندگان سازمان‌ها، نهادها، اصناف و استان‌های پیشنهاددهنده، بدون حق رأی به جلسه دعوت می‌شوند.تبصره ۳ ـ پیشنهاد باید در قالب کاربرگ پیوست مصوب شورای فرهنگ عمومی کشور ارائه شود.
تبصره ۴ ـ شیوه بررسی و تصمیم‌گیری در کارگروه، مطابق با شیوه‌نامه اجرایی مصوب شورای فرهنگ عمومی کشور خواهد بود.تبصره ۵ ـ روزها و مناسبت‌هایی که در کارگروه مورد بررسی قرار گرفته و تأیید نشده‌اند، پس از دو سال، با ارائه پیشنهاد مجدد می‌توانند در کارگروه مطرح شوند.
ماده ۱۳ ـ شورای فرهنگ عمومی کشور در تصویب روزها و مناسبت‌های خاص، با توجه به عملکرد ترویجی و رویدادهای مرتبط، باید دوره اعتبار روز مصوب، اعم از موقت (یک یا چند ساله) یا دائمی را تعیین و در مصوبه خود لحاظ نماید.ماده ۱۴ ـ شورای فرهنگ عمومی کشور موظف است روزها و مناسبت‌های پیشنهادی جدید را حداکثر تا پایان مردادماه هر سال، برای تصویب به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه نماید.ماده ۱۵ ـ دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی کشور موظف است روزها و مناسبت‌هایی را که تا پایان مهرماه هر سال در شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب شده‌اند، برای درج در تقویم سال آینده و بهره‌برداری مراکز ذی‌ربط، رسماً ابلاغ و اطلاع‌رسانی نماید.ماده ۱۶ ـ دستگاه‌های اجرایی، نهادها، اصناف و استان‌ها موظف هستند زمینه مناسب اطلاع‌رسانی و معرفی روز نام‌گذاری‌شده و حُسن بهره‌برداری از آن را با همکاری سازمان صدا و سیما و رسانه‌های گروهی فراهم آورند. همچنین گزارش عملکرد و برنامه‌های انجام‌شده در ارتباط با مناسبت خاص را هر ساله به دبیرخانه ارائه نمایند. دبیرخانه، ضمن بررسی، در صورتی که گزارش‌ها را متناسب با اهداف اعلام‌شده نداند، ابتدا از طریق تذکر کتبی، موضوع را به دستگاه موردنظر اعلام و چنانچه پاسخ مناسب و متناسب با اهداف مشخص‌شده با روز نام‌گذاری‌شده دریافت نشود، برای تجدیدنظر در نامگذاری آن روز، به کارگروه ارجاع خواهد داد تا کارگروه نسبت به تصمیم‌گیری در مورد ارائه پیشنهاد تلفیق یا حذف روز مصوب، به شورای فرهنگ عمومی کشور اقدام نماید.
ماده ۱۷ ـ دستگاه‌های اجرایی، نهادها، اصناف و استان‌ها مجاز به اطلاع‌رسانی، بهره‌برداری، تبلیغ و معرفی روزهای غیرمصوب نیستند.ماده ۱۸ ـ درج روزها و مناسبت‌های مندرج در متن و ضمیمه تقویم رسمی کشور برای تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی که به‌صورت چاپی یا مجازی تقویم منتشر می‌کنند، الزامی است.تبصره ـ انتشار تقویم اصناف، حرفه‌ها و مشاغل کشور، متناسب با وظایف اصلی دستگاه‌ها، سازمان‌ها، نهادها، اتحادیه‌ها و انجمن‌ها و مطابق با مصوبه شورای فرهنگ عمومی کشور، بلامانع است.
ماده ۱۹ ـ دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی کشور، گزارش نظارتی حسن اجرای این آیین‌نامه را به‌طور سالانه، به دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی ارسال می‌کند.ماده ۲۰ ـ این آیین‌نامه مشتمل بر ۲۰ ماده و ۱۱ تبصره، در جلسه ۹۲۰ مورخ ۱۴۰۴/۰۶/۰۴ شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید و از تاریخ ابلاغ، جایگزین «آیین‌نامه نحوه نامگذاری روزها و مناسبت‌های خاص» مصوب جلسه ۶۴۸ مورخ ۱۳۸۸/۰۶/۲۴ و ماده‌واحده «تقویم اصناف، حرفه‌ها و مشاغل کشور» مصوب جلسه ۸۸۱ مورخ ۱۴۰۲/۰۲/۱۲ شورای عالی انقلاب فرهنگی می‌شود.
پایان پیام/
17:48 - 26 شهریور 1404
1 بازنشر
4996 بازدید