نجات با ICU مجهز در کف بازار!
تا یکی دو سال گذشته آمبولانسها برای تردد در اماکن شلوغی مانند بازار عاجز بودند اما امروز دوندههای اورژانس با تجهیزات یک ICU بالای سر بیمار میروند.
خبرگزاری فارس _ گروه سلامت: تا حالا شده در میان جمعیت از اینکه خفه شوید یا حالتان بد شود، بترسید؟ یا به این فکر کنید که در چنین شرایطی چه کسی میتواند به داد شما برسد؟بازار تهران یکی از اماکن بسیار شلوغ است که حداقل روزانه ۳ میلیون نفر در آن تردد میکنند و در خوشبینانهترین حالت نیم ساعت طول میکشد تا کارشناسان اورژانس با آمبولانس به کمک بیمار بیایند؛ در حالی که برای نجات فردی که دچار سکته قلبی شده است زیر ۳ ساعت زمان داریم.در ۲ سال گذشته اورژانس تهران سعی کرده است تا با استفاده از جدیدترین روشها میزان و سرعت دسترسی مردم به خدمات اورژانسی در اماکن شلوغ را به بالاترین حد خود برساند؛ به طوری که امروز کارشناسان اورژانس زیر ۱۲ دقیقه با تجهیزات یک ICU کامل به بالین بیمار میرسند.سید حمیدرضا حسینی رئیس مرکز موتورلانس اورژانس تهران در گفت و گو با فارس میگوید که طرحهای اورژانس دونده، اورژانس اسکوتر و استفاده از موتورلانسها در بازار تهران از جمله روشهای موفق ما بوده و کارشناسان ما تمام تجهیزات به صورت پیاده به بالین بیمار میرسند. در ادامه مشروح این گفتوگو مفصل را میخوانید:
چرا در بازار تهران اورژانس دونده مستقر شد؟
در برخی از کلانشهرها از جمله تهران، در برخی ساعتها، روزها و حتی مکانها، تراکم جمعیت و ترافیک به قدری زیاد است که نهتنها آمبولانس، بلکه موتورلانس نیز نمیتواند حرکت کند و به موقع به بیمار برسد.بهعنوان مثال، در برخی محیطها مانند بازار تهران، حتی موتورلانسها نیز به دلیل تراکم جمعیت قادر نیستند به بیمار دسترسی پیدا کنند؛ بنابراین، برای چنین مکانهایی از شهریورماه سال ۱۴۰۳ طرح «اورژانس دونده» را اجرایی کردهایم.
چرا از میان مکانهای شلوغ پایتخت، بازار تهران برای استقرار اورژانس دونده انتخاب شده است؟
در طول روز ۳ میلیون نفر در بازار تهران رفت و آمد دارند. در گذشته و قبل از زمانی که کارشناسان دونده در بازار تهران مستقر شوند، ۲ دستگاه موتورلانس و ۴ دستگاه چهارچرخ در بازار فعال بودند؛ اما براساس بررسیها متوجه شدیم که با این حجم از جمعیت نه موتور و نه چهارچرخها نمیتوانند حرکت کنند و رسیدن به بیمار زمانبر خواهد بود.
قبل از حضور نیروهای دونده در بازار میانگین زمان رسیدن بر بالین بیماران چقدر بود؟
در گذشته میانگین زمانی رسیدن بر بالین بیماران در بازار «از تماس مددجویان حاضر در بازار با ۱۱۵ تا رسیدن کارشناسان اورژانس بر بالین بیماران» حدود ۲۷ دقیقه بود. اما با اجرای طرح اورژانس دونده زمان رسیدن بر بالین بیماران در بازار از ۲۷ دقیقه به زیر ۱۳ دقیقه کاهش پیدا کرده است.
این کارشناسان در کدام نقاط بازار تهران استقرار دارند؟
ما برای اجرای این طرح، چند نقطه در بازار را که نقاط پُرتراکم جمعیتی هستند، در نظر گرفته و کارشناسان دونده اورژانس را در آنجا مستقر کردهایم. بهعنوان مثال، پاساژ دلگشا در خیابان سبزهمیدان ده طبقه است و نزدیک به پنجهزار واحد صنفی فعال دارد. ما در این پاساژ، کارشناس اورژانس را همراه با تجهیزات موردنیاز مستقر کردهایم.در حال حاضر، در بازار تهران چهار نیروی دونده و دو پایگاه فعال داریم و کارشناسان اورژانس در هفت نقطه مختلف مستقر هستند.
کارشناسان دونده چه روزهایی فعالیت میکنند؟
در حال حاضر، نیروهای دونده ما مناسبتی در بازار فعال هستند؛ به عنوان مثال شب عید، روزهای نزدیک شب چله و... زیرا این ایام در اماکنی مانند بازار پیک جمعیت است. در حال حاضر، کل کشور از این طرح ما الگو گرفته و آن را اجرایی میکند؛ زیرا بسیاری از استانها دارای بازارهای محلی هستند. همچنین در ایام اربعین، نیروهای اورژانس دونده در مرزهای ایران مستقر میشوند.
نیروی دونده چه تجهیزاتی برای نجات جان بیمار دارد؟
نیروی دونده، تجهیزات لازم برای نجات بیمار را در اختیار دارد. کارشناسان دونده اقدامات اولیه را انجام میدهند تا سایر نیروهای ما به بالین بیمار برسند. همچنین در میان نیروهای مستقر، نفر میانی مجهز به دستگاه AED یا همان دستگاه شوک خودکار خارجی است. این فرد بهعنوان هد گروه عمل کرده و در صورت نیاز، دستگاه شوک را به کارشناسان مستقر میرساند تا عملیات احیای بیمار انجام شود. از شهریورماه سال ۱۴۰۳ تاکنون بیش از ۴۸۰۰۰ مأموریت توسط نیروهای اورژانس دونده ما انجام شده است.
این نیروها در نقاط استقرار خود جایگاه مشخصی دارند؟
ما در بازار با محدودیت مکانی مواجه هستیم؛ زیرا در آنجا هرکسی نمیتواند به ما فضا بدهد تا پایگاه احداث کنیم. حتی اگر بتوانیم پایگاه هم ایجاد کنیم، آمبولانس در میان آنهمه جمعیت قادر به فعالیت مؤثر نخواهد بود.
موتورلانسها در چه اماکن و مأموریتهایی فعالیت میکنند؟
موتورلانسها در سراسر استان تهران و در برخی از کلانشهرهای کشور دایر هستند. رسالت موتورلانسهای ما زود رسیدن است. به محض اعلام گزارش به سازمان اورژانس، موتورلانسها اعزام شده و به وضعیت بیمار رسیدگی میکنند. اگر مددجو نیاز به انتقال به بیمارستان داشته باشد در حین انجام اقدامات درمانی توسط کارشناس موتورلانس، آمبولانس به محل حادثه اعزام میشود. یکی دیگر از مأموریتهای موتورلانسها انتقال اعضا از بیمارستان مبدأ به بیمارستان مقصد است. در گذشته این عضو به آمبولانس داده میشد و آمبولانس آن را از بیمارستان مبدأ به بیمارستان مقصد منتقل میکرد. این فرآیند انتقال حدود ۳۰ الی ۴۰ دقیقه طول میکشید؛ اما با موتورلانس اعضای پیوندی در عرض ۱۵ الی ۲۰ دقیقه منتقل خواهد شد.
آیا این خدمات رایگان است؟
تمامی خدمات اورژانس ۱۱۵ رایگان است، اما ناوگان موتورلانس در ازای انتقال اعضای اهدایی «از بیمارستانی به بیمارستان دیگر»، از بیمارستانها درخواست کرده است تا برخی امکانات را در اختیار این ناوگان قرار دهند.بهعنوان مثال، در ازای خدماتی که دریافت میکنند، از بیمارستانها خواسته شده تا برای ناوگان موتورلانس موتورسیکلت تهیه کنند؛ زیرا در حال حاضر موتورهایی که برای انتقال اعضا از ناوگان اعزام میشوند، پس از انجام مأموریت، عملاً از چرخه خدمت خارج میشوند.
چرا بیمارستانها نمیتوانند از موتورلانسهای فعلی سازمان اورژانس برای انتقال اعضا استفاده کنند؟
ما نمیتوانیم مأموریتهای مردم را انجام ندهیم و تمام امکانات خود را برای انتقال اعضا اختصاص بدهیم. در حال حاضر، با ستاد دانشگاهها نامهنگاریهای لازم انجام شده و منتظر نتیجه آن هستیم.باید در کشور ظرفیتسازیهای لازم انجام شود. سازمان اورژانس تهران تمام بالقوهها را به بالفعل تبدیل کرده است، اما برخی موارد در کشور باید الزامآور شوند.بهعنوان مثال، فردی که یک پاساژ با ۴۰۰ مغازه دارد، باید برای پاساژ خود یک دستگاه AED تهیه کند و به اورژانس تهران یک دستگاه موتورلانس اهدا کند. دقیقاً همانطور که شهرداریها برخی موارد را قانون کردهاند، لازم است این موضوعات نیز در قالب قانون اجرا شوند.
دستگاه AED چیست؟
دستگاه AED یک دستگاه شوک خارجی خودکار است که همه موتورلانسهای ما به آن مجهز هستند. قیمت این دستگاه حتی از موتورهای ما نیز بالاتر است؛ این دستگاه شوک با دلار ۴۰ هزار تومانی بالغ بر ۴۷۰ میلیون تومان قیمت دارد.خیرین میتوانند با ۳۰۰ میلیون تومان یک موتور یا یک دستگاه AED برای اورژانس تأمین کنند، و این اقدام ساده میتواند جان چند نفر را نجات دهد.
موتورلانسها چه امکاناتی دارند؟
بزرگترین چالش مردم با موتورلانس، تجهیزات آن است. در حالی که تمام تجهیزاتی که برای به ثبات رساندن وضعیت حیاتی بیمار لازم است مانند دستگاه شوک، دستگاه نوار قلب، وسایل راه هوایی و… در موتورلانسها موجود است.این موتورها عملاً یک ICU همراه هستند؛ تجهیزاتی که در ICU بیمارستان وجود دارد، در موتورهای اورژانس خلاصه شده است. این تجهیزات جان بسیاری از بیماران را نجات داده و خانوادهها را از فقدان عزیزانشان محافظت کرده است.با این حال، ناوگان ما کمی با کمبود منابع مواجه است. در سال گذشته، ۳۰ دستگاه موتور به ناوگان موتورلانس اضافه شد. اگر بخواهیم استانداردها را کامل رعایت کنیم، حداقل به ۴۰۰ دستگاه موتور دیگر نیاز داریم.افزودن این تعداد موتور میتواند زمان رسیدن به بالین بیمار را از ۱۲ دقیقه که زمان استاندارد رسیدن در استان تهران است به ۶ دقیقه کاهش دهد. این زمان از لحظه تماس مددجو با ۱۱۵ تا رسیدن به بالین بیمار محاسبه میشود.
چند دستگاه از موتورهای ناوگان موتورلانس فرسوده هستند؟
موتورهای باجاج ناوگان موتورلانس تهران از سال ۱۳۸۶ وارد چرخه عملیات شده و از نظر ما فرسوده محسوب میشوند. این موتورها ۶۲ دستگاه هستند که حدود ۴۰ دستگاه آن همچنان مأموریت میروند.در سازمان اورژانس، از هر تجهیزاتی آنقدر استفاده میشود که گاهی دیگر قابل استفاده نیست. اگر یکی از دستگاههای ما دزدیده شود، دیگر نمیتوانیم آن را جایگزین کنیم.ما همیشه به نیروهای تازهوارد میگوییم: «جون تو و جون این تجهیزات»؛ زیرا اگر یکی از آنها دزدیده شود، حتی با وجود پول، به دلیل تحریمها امکان خرید دوباره وجود ندارد.
این موتورلانسها به طور معمول چگونه تعمیر و سرویس میشوند؟
موتورهای ناوگان اورژانس از برندهای جهانی مانند باجاج و هوندا تأمین شدهاند. با توجه به محدودیت مالی، موتورهای جدید ناوگان را از برند هوندا تهیه کردیم؛ زیرا لازم بود برای مردم بهترینها فراهم شود. اگر موتوری از برند معتبر نباشد، برای ما مشکلات زیادی ایجاد خواهد کرد و توانمندی لازم را نخواهد داشت.موتورهای ناوگان اورژانس روزانه ۱۰۰ کیلومتر مسیر را طی میکنند. از سال ۱۳۹۶ تا امروز، این موتورها به همین میزان فعالیت داشتهاند. اگر از برندهای دیگری استفاده میکردیم، نمیتوانستند پاسخگوی نیازهای ما باشند.تمام موتورهای ناوگان اورژانس تهران در یک تعمیرگاه که به صورت پیمانکاری با سازمان اورژانس قرارداد دارد، تعمیر میشوند. البته در آموزشهای اولیه، تعمیرات پایه موتور به کارشناسان خود آموزش داده میشود تا در مواقع اضطراری، بتوانند خودشان موتورها را تعمیر کنند.
چرا به جای استفاده از موتورلانس، تعداد آمبولانسها را افزایش نمیدهیم؟
براساس میانگین جهانی، باید به ازای هر ۱۰ هزار نفر جمعیت یک دستگاه آمبولانس وجود داشته باشد. این آمار در ایران به ازای هر ۳۰ هزار نفر یک دستگاه آمبولانس است. همچنین تعداد پایگاهها کم است؛ در استان تهران ۳۰۴ پایگاه اورژانس وجود دارد.متأسفانه آمبولانس در کلانشهر تهران دیر به بالین بیمار میرسد. اگر بخواهیم استاندارد زمان رسیدن آمبولانس به بیمار در استان تهران ۱۲ دقیقه باشد، باید دو برابر ناوگان فعلی آمبولانس داشته باشیم.با وجود ترافیک سنگین تهران، شرایط برخی خیابانها و معابر و تعداد بالای مأموریتهای اورژانسی، استفاده از موتورلانسها بسیار مناسبتر از آمبولانس است.به عنوان مثال، در یک روز ۳۸۰۰ مأموریت اورژانسی در تهران انجام میشود، در حالی که مجموع مأموریتهای اورژانسی ۱۰ استان دیگر در یک روز به این عدد نمیرسد.همچنین باید گفت که در حال حاضر، از ۱۰۰ درصد مأموریتهای اورژانس در طول روز، تنها ۲۲ درصد به بیمارستان منتقل میشوند. بنابراین، موتورلانسها با تجهیزاتی که دارند، میتوانند به شرایط بیماران رسیدگی کنند.
در حال حاضر چند دستگاه موتورلانس در استان تهران فعال است؟
به طور میانگین، روزانه بالغ بر ۲۰۰ دستگاه موتورلانس فعال در سطح شهر خدمات ارائه میدهند. البته باید گفت که ناوگان موتورلانس تهران، شهرهای اطراف تهران را نیز پوشش میدهد.با افزایش تعداد موتورهای فعال، سرعت رسیدن به بالین بیمار نیز افزایش یافته و زمان رسیدن به بیمار کاهش پیدا میکند.از سال گذشته تا کنون، نزدیک به ۳۰ درصد زمان رسیدن به بالین بیماران با افزایش نیروهای ناوگان موتورلانس و تعداد موتورلانسهای فعال کاهش یافته است.در حال حاضر، تعداد نیروهای ناوگان موتورلانس به ۴۳۰ نفر رسیده و میانگین زمان استاندارد رسیدن موتورلانسها به بالین بیمار ۱۲ دقیقه است که ناوگان موتورلانس تهران به این میانگین زمانی دست یافته است.این موفقیت اتفاق بسیار خوبی برای موتورلانس اورژانس استان تهران است؛ زیرا با تلاش تیم عملیاتی و توسعه ناوگان توانستیم زمان رسیدن به بیماران را به شکل قابل توجهی کاهش دهیم.پایان پیام/
18:45 - 15 آبان 1404