ساختمان بی‌سیم، صدای جنایت جنگی علیه ایران شد

ساختمان بی‌سیم با پیشینه پرطمطراق و یک سده عمر و خاطرات دیده‌بانی‌اش، جنایت جنگی علیه ایران در جنگ‌ رمضان را مخابره کرد.
خبرگزاری فارس: در سال‌هایی که چهار کنج ایران هنوز چهره‌ای ساده داشت و یحتمل در گوشه‌نشینی به سر می‌برد، در اراضی قصر قاجار بنایی سر برآورد که قرار بود آینده ارتباطات کشور را متحول سازد.ساختمان بی‌سیم قصر، مشهور به عمارت کلاه‌فرنگی؛ متولد شد تا نخستین بذر ارتباطات در خاک پاک وطن ریشه بزند، ساختمانی که در سال ۱۳۰۶ رسما افتتاح شد و گنبدش همچون دیده‌بانی، چشم به آسمان دوخت تا پیام‌ها را از دوردست‌ها شکار کند.پیش از آنکه پای رادیو به خانه‌های مردم باز شود، این ساختمان قلب تپنده مخابرات نظامی کشور بود تا جایی که ششم اردیبهشت ۱۳۰۵، نخستین پیام بی‌سیم از روسیه مخابره شد و تهران برای نخستین‌ بار صدایی را شنید که از مرزها عبور کرده بود؛ گویی جهان آرام‌ آرام به ایران نزدیک می‌شد.

جایی که «صدا» متولد شد

عمارت کلاه‌فرنگی ساختمان اداری که نه! زادگاه صدای مدرن ایران بود طوری که دست آخر در چهارم اردیبهشت ۱۳۱۹، اولین ایستگاه رادیویی کشور در همین بنا افتتاح شد و امواج رادیو از دل عمارت به پرواز درآمد.طبقه نخست ساختمان حتما مأمن دستگاه‌های فرستنده و تقویت‌کننده بود؛ ماشین‌هایی آهنین که عین قلب‌هایی مکانیکی بی‌وقفه می‌تپیدند تا صدا را به دورترین نقاط برسانند. طبقه دوم اما با دیوارهای سیمانی و درهای عایق‌کاری‌ شده حال‌وهوایی شبیه استودیوهای رادیویی داشت؛ اتاقی کوچک و پر از رویای صدا، بی‌گمان صدا برای نخستین‌ بار در همین طبقه رخت ماندگاری پوشید.

پیرمرد نجیب ارتباطات ایران

گرچه نام کلاه‌فرنگی بیشتر با رادیو گره خورده، اما این بنا در حقیقت از ساختمان‌های مخابرات بی‌سیم ایران به شمار می‌رود؛ نقطه‌ای که فناوری نوین آسه آسه در تار و پود کشور تنیده شد.البته سال‌ها بعد با انتقال ایستگاه رادیو به میدان ارگ، عمارت کلاه‌فرنگی به سکوت فرو رفت؛ سکوتی سنگین که تنها گاهی در راهروهای قدیمی‌اش می‌پیچید ولی این خاموشی پایان داستان نبود. پس از پیروزی انقلاب مسئولان شرکت مخابرات برای حفظ هویت تاریخی بنا، بازسازی و احیای آن را در مطلع برنامه‌ها قرار دادند تا این عمارت از فراموشی رهایی یابد.امروز این بنای تاریخی بین ساختمان‌های وزارت ارتباطات و مخابرات ایران همچنان پابرجاست؛ همچون پیرمردی دغدغه‌مند که کماکان خاطرات روزگار جوانی را در سینه نگاه داشته.

زخمی بر پیکر تاریخ

هرچند باید علاوه کرد زخم جنگ رمضان را بر سینه این بنا، عمارت کلاه‌فرنگی دوشادوش خیابان شریعتی نرسیده به سیدخندان یکی از بناهایی است که در مجموعه آثار تاریخی آسیب‌دیده در جنگ قرار گرفت و گواه خباثت دشمن شد.و حالا این مجموعه‌ افزون بر نقل قصه ارتباطات ایران، روایتگر زخم‌هایی شده که جنگ تحمیلی ۴۰ روزه بر چهره میراث تاریخی کشور بر جای گذاشته.با این حال و با همه آسیب‌ و فرسودگی‌هایش هنوز استوار ایستاده؛ گویی تاریخ درست وسط نظم آجرها و پنجره‌های قدیمی‌اش نفس می‌کشد. هر ترک دیوار، یادآور روزگاری است که ایران نخستین گام‌هایش را به سوی جهان مدرن برمی‌داشت و هر آجرش پژواک صدایی است که زمانی از دل تهران برخاسته و در آسمان پیچیده.عمارت کلاه‌فرنگی حتما تنها یک معماری نیست؛ روایتی از تولد صدا، عبور زمان و ایستادگی ایران در تب و تاب جنگ‌هاست.
08:00 - 28 اردیبهشت 1405

0 بازدید