معنای «دیو» در شاهنامه فردوسی چه بود؟
در نشست شاهنامهپژوهی تخصصی این ماه، نکات جالبی درباره معنای «دیو» در شاهنامه فردوسی گفته شد که با شاید با خواندن آن تعجب کنید.
نشست ماهانه شاهنامهپژوهی تخصصی با حضور استادان و صاحب نظران و شاهنامه پژوهان به دبیری محمد رسولی پژوهشگر ادبیات و شاهنامه شناس با بررسی سرآغاز جنگهای ایران و توران و همچنین تاریخ خانهسازی و شهرسازی در ایران بر اساس شاهنامه، در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد. در ابتدای این نشست هوشنگ طالع شاهنامهشناس و نویسنده کتاب «شاهنامه و شاهنامهسرایی» درباره «چیستی و کیستی دیو» در شاهنامه، توضیح داد: بیان «دیو» اشاره به خداوند داشته است؛ زیرا در درازنای تاریخ، تا چندین هزار سال دیو معنای خدا میداده. چنانکه هنوز هم در برخی کشورها از جمله فرانسه، هندوستان و... این واژه با اندکی تفاوت در تلفظ معنی خداوند می دهد.وی گفت: ایرانیان باورمند بودند و هستند که همه دانشها و علوم نزد خداوند است؛ اگر هم انسان دانشی را با کوشش کشف میکند، باز این لطف خدا به انسان است که دانش و یا حکمتی را به انسان اعطا کرده است؛ از این رو در شاهنامه میخوانیم: «دیوان به ایرانیان (انسانها) خط و نوشتن آموختند.»در ادامه نشست رسولی که نویسنده کتاب « نگاهی نو به شاهنامه» است، بیان کرد: اینکه در شاهنامه میخوانیم تهمورث دیوان را به افسون ببست، اشاره به پیشرفت علم و دانش دارد؛ زیرا افسون در لغت معنی چاره، تدبیر، دانش، فن، شگرد و شگردشناسی دارد. در اینجا انسان ایرانی با پیشرفت خود، فرا گرفته بود چگونه دانش و رموز علوم و قوانین هستی و فیزیک و شیمی را کشف کند. این توانمندی و توفیقات در کنار باورمندی به اینکه همه دانشها نزد خداست، سبب میشود که در شاهنامه بخوانیم: «دیوان نبشتن به خسرو بیاموختند» و «تهمورث از ایشان دو بهره به افسون ببست».
این شاهنامهشناس افزود: شاید راز مهم بیت «از ایشان دو بهره به افسون ببست، دگرشان، به گرز گران کرد پست» همین است که تا حد امکان با تسلط بر علم و دانش، امور را پیش بردند و هر کجا که علم به آن نرسیده بود، با مقاومت و پایداری و امکانات فیزیکی زندگی را اداره می کردند.منوچهر پیشوا یکی دیگر از شاهنامه پژوهان، در ادامه نشست به پژوهشهای خود به تاریخچه معماری و به ویژه هنر «طاق زدن» اشاره کرد و گفت: متأسفانه شاهد هستیم که بسیاری از هنرهای معماری دوره اشکانیان، منسوب به ساسانیان شده است. در ادامه این نشست به نکته مهم «پیدایش گردونه، ارابه» در شاهنامه اشاره شد که ایرانیان از آغاز کار منوچهر دارای آن بودند. سیدجعفر سیدموسوی فعال فرهنگی و شاهنامهپژوه، در این باره گفت: در برخی آثار باستانی و مساجد قدیمی، از جمله و به طور مشخص در مسجد یزد، تصویر گردونه و گردونه مهر را کشیدهاند. این امر نشان میدهد تصویر این گردونه که شبیه به همان صلیب شکسته معروف است ارتباطی با حزب نازی آلمان نداشته و از دیرباز وجود داشته و نشانی ایرانی است.🔻چکیده مهمترین خبرهای فرهنگی کشور در حوزههای کتاب و ادبیات، مسجد و هیأت، حماسه و مقاومت، فعالیتهای دینی و قرآن، حج و زیارت و تاریخ اینجاست:@Culture#شاهنامه
10:43 - 30 تیر 1403
1 پاسخ