روایت اندیشکده ایتالیایی از قدرت فضایی ایران

اندیشکده ایتالیایی مطالعات سیاست بین‌المللی در گزارشی نوشت برنامه‌های جمهوری اسلامی در زمینه ماهواره‌ها، می‌تواند برنامه فضایی ایران را به یک دستاورد ملی با هزینه مقرون به صرفه تبدیل کند که توانایی رقابت در بازار جهانی را داشته باشد.
به گزارش گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس به نقل از یورونیوز، موسسه ایتالیایی برای مطالعات سیاست بین‌المللی یا ISP در مقاله‌ای به برنامه ایران در صنعت هوافضا پرداخته و می‌نویسد:
«هدف‌گذاری نهایی این است که تا سال ۱۴۰۷ (۲۰۲۸–۲۰۲۹) به نقطه‌ای برسیم که هر ماه بیش از ۱۰ پرتاب انجام شود.» حسین شهرابی، مدیرعامل شرکت «امید فضا»، یکی از نخستین شرکت‌های خصوصی هوافضای ایران، با همین یک جمله، شاید بلندپروازانه‌ترین چشم‌اندازی را که تاکنون برای برنامه فضایی جمهوری اسلامی ایران مطرح شده، ترسیم کرد.برای کشوری که تنها یک دهه پیش در قرار دادن ماهواره‌های کوچک در مدار با دشواری روبه‌رو بود، پیش‌بینی شهرابی درباره شکل‌گیری یک زیست‌بوم پرتاب با نرخ بالا و ماهیتی صنعتی، قابل‌توجه است. اما این سخن، نشانه تغییری عمیق‌تر نیز هست: تلاش ایران برای تبدیل یک برنامه راهبردی دولتی به یک صنعت تجاری که بتواند دست‌کم با شرکای خود در بریکس، سازمان همکاری شانگهای و اتحادیه اقتصادی اوراسیا رقابت کند.
به روایت شهرابی، برنامه فضایی ایران اکنون از مرحله «تثبیت» شامل تسلط بر فناوری‌های ماهواره‌ای، ایجاد چرخه کامل طراحی، تولید و پرتاب و انجام مأموریت‌های کافی برای اثبات قابلیت اطمینان، به مرحله «صنعتی‌سازی» وارد شده است؛ مرحله‌ای که در آن این توانمندی‌ها باید گسترش یابند و تجاری شوند.

یک برنامه فضایی کامل

برنامه فضایی ایران اکنون همه‌چیز را دربر می‌گیرد: از تولید ماهواره و توسعه پرتابگر گرفته تا بهره‌برداری از پایگاه‌های پرتاب و ایستگاه‌های زمینی رهگیری و دریافت داده است. ایران در رده وزنی ۱۰۰ تا ۳۰۰ کیلوگرم می‌تواند با استفاده از چند خانواده پرتابگر، از جمله قائم-۱۰۰ با سوخت جامد متعلق به سپاه و سیمرغ با سوخت مایع وابسته به وزارت دفاع، ماهواره‌ها را در مدار پایین زمین قرار دهد.هم‌زمان، زیرساخت‌های پرتاب نیز در حال گسترش است. مهم‌ترین پروژه در این زمینه، پایگاه فضایی جدید چابهار در سواحل جنوب‌شرقی کشور است که به‌دلیل عرض جغرافیایی پایین‌تر، امکان دسترسی به طیف گسترده‌تری از مدارها را فراهم می‌کند. فاز نخست این پایگاه که برای پرتابگرهای سوخت جامد طراحی شده، به مراحل پایانی نزدیک می‌شود و انتظار می‌رود نخستین پرتاب آزمایشی آن در ماه‌های آینده انجام شود.
در این چارچوب، ایران در سال‌های اخیر بر تکامل دو خانواده بزرگ‌تر و توانمندتر پرتابگر تمرکز کرده است. سیمرغِ سوخت مایعِ وزارت دفاع در سال ۲۰۲۴ با قرار دادن چند ماهواره در مدار پایین زمین به موفقیت مداری دست یافت. قائم-۱۰۰ سوخت جامد سپاه نیز در سومین آزمایش خود به مدار رسید و پس از آن چند ماموریت موفق دیگر انجام داد. این دو برنامه در کنار هم نشان‌دهنده گذار ایران از پرتاب‌های پراکنده و آزمایشی به سامانه‌هایی تکرارپذیر و مقیاس‌پذیر هستند.
با این حال، چالش اصلی همچنان قابلیت اطمینان و عملکرد است. سقف جرم مداری ایران در حال حاضر حدود ۳۰۰ کیلوگرم است که در اواخر سال ۲۰۲۴ به دست آمد؛ اما هدف کوتاه‌مدت رسیدن به ۵۰۰ کیلوگرم است تا امکان پرتاب ماهواره‌های سنگین‌تر با حسگرهای دقیق‌تر فراهم شود. به همان اندازه، نرخ پرتاب اهمیت دارد. در صنعت فضا، یک موفقیت واحد کافی نیست.به گفته حسن سالاریه، رئیس سازمان فضایی ایران، پرتابگرها تنها زمانی کاملا تثبیت‌شده تلقی می‌شوند که هشت تا ده ماموریت پیاپی و بدون مشکل انجام دهند. ایران در این مسیر حرکت می‌کند، اما قابلیت اطمینان پایدار همچنان معیار حیاتی است که پیش از ورود معتبر به بازار تجاری باید محقق شود.اینجاست که «تجاری‌سازی» به محرک اصلی برنامه فضایی ایران تبدیل می‌شود. این تغییر جهت بیش از همه در برنامه پرتاب زمستان امسال سه ماهواره «ظفر»، «پایا» و دومین «کوثر» دیده می‌شود؛ ماهواره‌هایی که به‌ترتیب توسط یک نهاد دولتی، یک تیم دانشگاهی و یک شرکت خصوصی ساخته شده‌اند. مقام‌های ایرانی این تنوع را آغاز مرحله صنعتی‌سازی می‌دانند؛ مرحله‌ای که در آن کشور از ماهواره‌های آزمایشی منفرد به تولید پیوسته برای صورت‌های فلکی (کنستلیشن‌ها) گذار می‌کند.
حسین شهرابی در شرکت امید فضا پیشگام تلاش‌های بخش خصوصی است. او استدلال می‌کند که ایران باید صورت‌های فلکی ماهواره‌ای را برای بازارهای جهانی طراحی کند، نه صرفا نیازهای داخلی، و اسپیس‌ایکس را الگوی مقیاس‌پذیری می‌داند. طرح پیشنهادی او با نام «دوناما» ایجاد حدود ۲۰۰ ماهواره ظرف سه سال را هدف گرفته و در کنار آن، پروژه‌هایی مانند صورت فلکی «شهید سلیمانی» نیز با محوریت بخش خصوصی دنبال می‌شوند. هدف اعلامی شهرابی رسیدن به ده پرتاب ماهواره در ماه تا سال ۲۰۲۹ است؛ سطحی که به باور او برای تبدیل ایران به یک بازیگر تجاری واقعی ضروری است.مقام‌های ایرانی و کارآفرینان خصوصی، فرصت رقابتی خود را در بازارهای بریکس، سازمان همکاری شانگهای و اتحادیه اقتصادی اوراسیا می‌بینند. این بلوک‌ها برخی از پرجمعیت‌ترین و سریع‌ترین اقتصادهای در حال رشد جهان را دربر می‌گیرند و میلیون‌ها کاربر دارند که هنوز از خدمات ماهواره‌ای موجود به‌طور کامل بهره‌مند نشده‌اند. تقاضا طیفی گسترده را شامل می‌شود: تصویربرداری، پایش کشاورزی، رصد محیط زیست، مدیریت بحران، ارتباطات مخابراتی، و خدمات راداری و ناوبری. راهبرد ایران این است که خود را به‌عنوان تأمین‌کننده‌ای کم‌هزینه در اقتصادی فضایی معرفی کند که به‌تدریج از زنجیره‌های تأمین غربی فاصله می‌گیرد.
هزینه پایین مهم‌ترین مزیت فروش ایران است. مقام‌ها آشکارا راهبرد فضایی کشور را با بخش پهپادی مقایسه می‌کنند؛ صنعتی که با اتکا به هزینه تولید پایین و خوداتکایی ناشی از تحریم‌ها، به صادرکننده‌ای غیرمنتظره در سطح جهانی تبدیل شد. مسئولان فضایی اکنون همان استدلال را مطرح می‌کنند: ایران نمی‌تواند از نظر هزینه با قدرت‌های بزرگ رقابت کند، اما می‌تواند ارزان‌تر از آن‌ها عمل کند. رئیس پژوهشگاه فضایی ایران اخیرا در همین زمینه گفته است که ماهواره‌ها و خدمات پرتاب کشور از ابتدا با هدف مقرون‌به‌صرفه بودن طراحی می‌شوند.
این رویکرد همچنین در حال شکل دادن به شراکت‌های بین‌المللی ایران است. تهران همکاری خود با چین را عمیق‌تر کرده، به‌ویژه از طریق مشارکت در مأموریت آتی ماه‌نوردی «چانگ‌ئه-۸».مهندسان ایرانی در حال توسعه زیرسامانه‌ها و ابزارهای علمی هستند که با پرتابگر چینی به فضا خواهند رفت، در مدار ماه فعالیت می‌کنند و داده‌ها را به زمین ارسال خواهند کرد. ایران با ترکیب مهندسی کم‌هزینه و همکاری با قدرت‌های فضایی نوظهور غیرغربی، امیدوار است برنامه فضایی خود را نه‌تنها به یک دستاورد ملی، بلکه به بازیگری رقابتی و مقرون‌به‌صرفه در بازار جهانی تبدیل کند.
00:10 - 29 آذر 1404
علم و پیشرفت
ارتباطات و فناوری اطلاعات

8 واکنش
73٫4k بازدید




13 پاسخ

تصویر نمایه‌ی ‌فرید کیومرثیان‌
@Kiumarseyan29 آذر 1404
خدا قوت آفرین ولی امیدوارم بزودی کلی انواع ماهواره بفرستیم به فضا زودتر تا از حق مهم مداری ثابت GEO رزرو شده خودمون دفاع کنیم که از 3 تا امتیاز 2 تاش از بین رفته و بیشتر از این خسارت جبران ناپذیر و سنگین به قلمرو کشور وارد نشود

@S_iran_629 آذر 1404
در پاسخ به
درود بر جوانان انقلابی ایران که در عرصه هوا فضا سرآمد دنیا هستند. مرگ بر آمریکا و اسراییل جنایتکار.

@user17604397697329 آذر 1404
در پاسخ به
بلندپروازانه نیستتوانشون خیلی بیش از این هاست💐💐💐💐💐💐

تصویر نمایه‌ی ‌حرف رک‌
در پاسخ به
مهمترین کار فضایی کشور خلاص شدن از GPS هست.آمریکا در زمان لازم این سیستم را برای ما مختل میکند که برای برنامه موشکی و فضایی و حتی برخی پهپادهای ما جالب نیست.در جنگ اخیر هم این امر اتفاق افتاد. فعلا از سیستم ناوبری چین میشه استفاده کرد ولی باید در اینده مستقل بشیم🙏

تصویر نمایه‌ی ‌سیدمحمد موسوی‌
@Mosavifar229 آذر 1404
در پاسخ به
روزی برسه زبان علم دنیا فارسی بشه

تصویر نمایه‌ی ‌علی موسوی‌
@ali_mousavi29 آذر 1404
در پاسخ به
مثلث قدرت علمی ایران در تراز جهانی:فضایی_هسته ای _ موشکیترکیب این سه و دستاوردهای جانبی آنها، اقتصاد و صنعت و کشاورزی و پزشکی را نیز متحول خواهد کرد.

@user17635306807729 آذر 1404
در پاسخ به
تمرکز نیروهای مسلح باید روی زدن ماهواره ها باشه ، این ها ابزار هدایت و ناوبری تجهیزات نظامی دشمن هستند

تصویر نمایه‌ی ‌احمد وزینی اسحقی‌
@Iran768429 آذر 1404
در پاسخ به
مهندسین ایران در جهان برترین و مهمترین دستاوردهای بروژ جهان را تسخیر خواهند کرد .به امید پیروزی روزافزون مهندسین ایران همیشه سربلند

در پاسخ به
فضانورد آمریکایی گفت: آنچه از زمین در آسمان دیده میشود؛ دیوار چین است!گفت: آنچه نمبینی و از آن خبر نداری ؛ قناتهای ایران است ک در سراسر ایران گسترده و از دیوار چین بزرگتر ، قدیمی تر مهم تر و اعجاب آورتر است.ایران شگفت انگیز!

@MSadeghii29 آذر 1404
در پاسخ به
ما خودمون دسترسی به یورونیوز داریم،

تصویر نمایه‌ی ‌768***6‌
@Aproyz6829 آذر 1404
در پاسخ به
دانش اگر در ثریا باشد، مردانی از فارس به آن خواهند رسید.💪🇮🇷💪🇮🇷💪🇮🇷

@user17555006266429 آذر 1404
در پاسخ به
خدایا به جوانان و نخبگان ما در راستای اهداف متعالی خدمت به شکوفایی و پیشرفت وطن یاری عطا کن تا روزی را شاهد باشیم تا ایران عزیزمان در همه ی جنبه ها بر تارک دنیا بدرخشد، یاشاسین ایران