استاد دانشگاه: دهه پیش‌رو دهه بالندگی ایران است
محمدرضا آبدار، عضو هیئت‌علمی دانشگاه گفت: ایران در آستانه فصل دوم بالندگی قرار دارد؛ مرحله‌ای که مزیت‌های چهار دهه گذشته باید از مقاومت به پیشرفت، رفاه عمومی و تمدن‌سازی منتقل شوند.
محمدرضا آبدار، عضو هیئت‌علمی دانشگاه و عضو شورای مرکزی تشکل جماران، در گفت‌وگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری فارس با اشاره به بالندگی ایران، گفت: تاریخ ملت‌ها معمولاً در روزهای آرام نوشته نمی‌شود. نقطه‌های عطف زمانی شکل می‌گیرند که فشارهای بیرونی، محدودیت‌های درونی و مطالبات اجتماعی به طور همزمان یک کشور را در برابر انتخابی سرنوشت‌ساز قرار می‌دهند. وی افزود: پرسش اصلی امروز این نیست که ایران با تهدید مواجه است یا خیر؛ پرسش مهم‌تر آن است که آیا این تهدیدها نشانه ضعف یک ملت‌اند یا مقدمه ورود به مرحله‌ای جدید از بلوغ و پیشرفت؟ این عضو هیئت‌علمی دانشگاه عنوان کرد: نشانه‌های متعددی حکایت از آن دارد که جمهوری اسلامی ایران در آستانه ورود به «فصل دوم بالندگی» قرار گرفته است؛ مرحله‌ای که در آن مزیت‌های انباشته‌شده چهار دهه گذشته باید از سطح ظرفیت به سطح کارکرد و از حوزه مقاومت به عرصه پیشرفت، رفاه عمومی و تمدن‌سازی منتقل شوند. آبدار با اشاره به تثبیت سیاسی ایران، گفت: در ادبیات سیاستگذاری عمومی، کشورها پس از عبور از دوره تثبیت سیاسی و افزایش ظرفیت‌های حکمرانی، وارد مرحله‌ای می‌شوند که موفقیت آنان نه صرفاً با حفظ ثبات، بلکه با کیفیت حکمرانی، رشد اقتصادی، بهره‌وری، سرمایه اجتماعی و قدرت رقابت‌پذیری سنجیده می‌شود. اگر دهه‌های نخست انقلاب اسلامی را دوران تثبیت استقلال، امنیت و زیرساخت‌های ملی بدانیم، دهه پیش‌رو باید دهه تبدیل این سرمایه‌ها به پیشرفت پایدار و ارتقای کیفیت زندگی مردم باشد.
وی یادآور شد: تحولات سال‌های اخیر نیز اهمیت این مزیت‌ها را دوچندان کرده است. جنگ‌ها و بحران‌های منطقه‌ای نشان داده‌اند که امنیت اقتصادی و تاب‌آوری ملی دیگر مفاهیمی انتزاعی نیستند. کشورهایی که زنجیره تأمین پایدار، زیرساخت‌های تولیدی قدرتمند، امنیت انرژی و سرمایه انسانی توانمند دارند، در برابر تکانه‌های سیاسی و امنیتی مقاومت بیشتری از خود نشان می‌دهند. از این منظر، یکی از مهم‌ترین دستاوردهای جمهوری اسلامی ایران در سال‌های گذشته، شکل‌گیری ظرفیت‌های بومی در حوزه‌های صنعتی، انرژی، فناوری و زیرساخت بوده است.این عضو هیئت‌علمی دانشگاه خاطرنشان کرد: از منظر سیاستگذاری صنعتی و مدیریت ریسک، یکی از نشانه‌های مهم این تحول را می‌توان در تغییر رویکرد توسعه صنعتی کشور مشاهده کرد. برای سال‌ها، بخشی از توسعه صنعتی ایران بر مبنای مزیت‌های سنتی تعریف می‌شد، اما امروز ضرورت بازآرایی جغرافیای تولید بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود. حرکت به سمت توسعه سواحل جنوبی، تقویت کریدورهای لجستیکی، سرمایه‌گذاری در صنایع پایین‌دستی و انتقال تدریجی صنایع آب‌بر به مناطق دارای دسترسی پایدار به منابع آبی، نمونه‌هایی از این تغییر پارادایم هستند. آبدار در ادامه گفت: برای مثال، توسعه زنجیره صنایع فولادی در مجاورت پهنه‌های آبی جنوب کشور و کاهش وابستگی تدریجی صنایع آب‌بر به مناطق دارای تنش آبی، صرفاً یک تصمیم صنعتی نیست؛ بلکه بخشی از راهبرد ملی کاهش ریسک، مدیریت منابع و افزایش تاب‌آوری اقتصادی است. در چنین نگاهی، پیشرفت دیگر به معنای افزایش صرف ظرفیت تولید نیست، بلکه به معنای ایجاد ساختارهایی است که بتوانند در برابر بحران‌های انرژی، آب، تجارت و ژئوپلیتیک پایدار بمانند.
وی افزود: همزمان، تکمیل کریدورهای ترانزیتی شمال ـ جنوب و شرق ـ غرب، توسعه بنادر، گسترش اقتصاد دانش‌بنیان و افزایش نقش فناوری در تولید، فرصت‌هایی را پیش روی ایران قرار داده است که در صورت سیاستگذاری هوشمندانه، می‌تواند جایگاه کشور را در اقتصاد منطقه و جهان ارتقا دهد. این ظرفیت‌ها زمانی ارزشمندتر می‌شوند که بدانیم جهان در حال گذار از نظم تک‌قطبی به ساختار پیچیده‌تر و چندمرکزی قدرت است؛ وضعیتی که فرصت بیشتری برای کشورهای دارای مزیت‌های ژئوپلیتیکی فراهم می‌کند. این عضو هیئت‌علمی دانشگاه تاکید کرد: البته هیچ تحلیل واقع‌بینانه‌ای بدون توجه به چالش‌ها کامل نیست. مسئله بهره‌وری، ناترازی‌های انرژی، محدودیت‌های منابع آبی، پیچیدگی‌های بوروکراتیک، فساد اداری و ضرورت بازسازی سرمایه اجتماعی از جمله موضوعاتی هستند که آینده ایران را تحت تأثیر قرار خواهند داد. فصل دوم بالندگی زمانی محقق می‌شود که نظام تصمیم‌گیری بتواند این چالش‌ها را با رویکردی علمی، مشارکت‌محور و مبتنی بر شواهد مدیریت کند.
آبدار با بیان اینکه در این میان، نباید از مهم‌ترین سرمایه کشور یعنی جامعه غفلت کرد، گفت: تجربه انقلاب اسلامی، دفاع مقدس و دهه‌های پس از آن نشان داده است که هرگاه ظرفیت‌های مردمی، نخبگانی و تشکیلاتی فعال شده‌اند، امکان عبور از دشوارترین شرایط فراهم آمده است. در منطق قرآن کریم نیز امت صرفاً یک جمعیت نیست؛ جامعه‌ای مسئول، کنشگر و برخوردار از رسالت تاریخی است «كُنتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ» و در ادامه همین منطق است که خداوند وعده می‌دهد «إِن تَنصُرُوا اللَّهَ يَنصُرْكُمْ وَيُثَبِّتْ أَقْدَامَكُمْ».وی افزود: نصرت الهی در عرصه اجتماعی و تاریخی، چیزی جز همراهی با ملتی نیست که مسیر عدالت، عقلانیت، تلاش و مسئولیت‌پذیری را برگزیده باشد. تجربه تاریخی شیعه و مکتب اهل‌بیت(ع) نیز نشان می‌دهد که جوامع برخوردار از ایمان، آگاهی و انسجام اجتماعی، حتی در سخت‌ترین شرایط نیز می‌توانند مسیر پیشرفت و اثرگذاری تاریخی خود را حفظ کنند.
این عضو هیئت‌علمی دانشگاه تصریح کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند عبور از دوگانه‌های فرساینده و تمرکز بر آینده‌ای هستیم که باید آن را بسازیم. آینده ایران نه در هیاهوی تهدیدها رقم خواهد خورد و نه در خوش‌بینی‌های بدون پشتوانه؛ بلکه در کیفیت حکمرانی، در عقلانیت سیاستگذاری، در توان تولید ملی، در سرمایه اجتماعی و در اراده نسلی شکل خواهد گرفت که می‌خواهد تهدیدها را به فرصت و محدودیت‌ها را به مزیت تبدیل کند. آبدار در خاتمه گفت: اگر دهه‌های گذشته، دوران تثبیت و مقاومت بود، دهه پیش‌رو می‌تواند دهه بالندگی باشد؛ فصلی که در آن ایران از جغرافیای تهدید عبور کرده و هندسه‌ای نو از پیشرفت، تاب‌آوری و تمدن‌سازی را پیش روی خود ترسیم کند؛ مسیری که تحقق آن نیازمند هم‌افزایی دولت، بخش خصوصی، دانشگاه، نهادهای مردمی و همه نیروهای دلسوز ایران اسلامی است.
جدیدترین و مهم‌ترین اخبار سیاسی، دفاعی و امنیتی را با دنبال کردن صفحه سیاست (اینجا) بخوانید.پایان پیام/#ایران #ایران_قوی
14:25 - 2 خرداد 1405