نامه بسیج دانشجویی دانشکدگان فنی دانشگاه تهران به رئیس‌جمهور
بسیج دانشجویی دانشکدگان فنی دانشگاه تهران به رئیس‌جمهور در خصوص لزوم اصلاحات اساسی در حوزه انرژی نامه نوشتند.
به گزارش خبرنگار سیاسی خبرگزاری فارس، بسیج دانشجویی دانشکدگان فنی دانشگاه تهران در نامه‌ای خطاب به رئیس‌جمهور، خواستار انجام اصلاحات اساسی در ساختار، سیاست‌گذاری و حکمرانی حوزه انرژی کشور شد.متن نامه بدین شرح است:
باسمه تعالیریاست محترم جمهوری اسلامی ایران جناب آقای دکتر پزشکیانبا سلام و احترامما بسیج دانشجویی دانشکدگان فنی دانشگاه تهران به عنوان بخشی از بدنه علمی و نخبگانی کشور با دغدغه مندی نسبت به مسائل کلان ملی بر خود فرض دانستیم در مقطع حساس کنونی که موضوع ناترازی انرژی به یکی از چالش های بنیادین کشور بدل شده است دیدگاه ها نگرانی‌ها و پیشنهادات خود را در قالب این نامه به استحضار جناب عالی برسانیم.با باور به نقش مؤثر نخبگان جوان در فرآیند تصمیم سازی و سیاست گذاری و با درک مسئولیت اجتماعی خود امیدواریم این مکانیه گامی مهم در جهت همراهی علمی و کارشناسی با دولت محترم در مسیر اصلاحات ضروری حوزه انرژی باشد.نخست آنکه ما با درک صحیح از ابعاد بحرانی وضعیت فعلی انرژی در کشور از موضع دولت در بازتوزیع عادلانه یارانه حامل‌های انرژی حمایت می‌کنیم روشن است که تداوم سیاستهای فعلی و عدم بازنگری در نظام قیمت گذاری منجر به تشدید ناترازی رشد مصرف بی رویه افزایش قاچاق کاهش سرمایه گذاری فرسودگی زیر ساختها و در نهایت بروز بحرانهای امنیتی زیست محیطی و اقتصادی خواهد شد.ناکارآمدی سیاستهای غیر قیمتی و عبور از تابوی اصلاح قیمتبخش مهمی از سیاستهای مدیریت انرژی در سال‌های گذشته بر ابزارهای غیر قیمتی چون فرهنگ سازی ابزارهای غیر هدفمند انگیزشی و کمپین‌های تبلیغاتی متمرکز بوده اند. تجربه نشان داده است که این سیاست‌ها به رغم نیت خیر به دلیل بی‌اثر بودن یا اثر بخشی کوتاه مدت نتوانسته‌اند به شکل هدفمند و پایدار الگوی مصرف پر مصرفین را تغییر دهند.
لزوم رعایت ملاحظات کلیدی در اجرای اصلاح قیمت‌هااگر چه اصلاح قیمتی ضرورتی گریز ناپذیر است اما مسیر آن باید با رعایت ملاحظاتی صورت گیرد که ضمن کنترل تبعات اجتماعی امکان تحقق اهداف سیاستی را نیز فراهم سازد.حفظ قدرت خرید با باز توزیع هدفمند یارانه‌ها نگرانی مشروع جامعه از کاهش قدرت خرید موضوعی است که نباید نادیده گرفته شود هر گونه افزایش قیمت انرژی چنانچه بدون جبران اثرات رفاهی آن برای اقشار ضعیف و متوسط باشد، میتواند به تشدید نابرابری و نارضایتی منجر شود باز توزیع صحیح باعث کاهش فاصله طبقاتی حفظ قدرت خرید خانوار و جبران فشار تورمی می شود.
تدریجی بودن اصلاح در شرایط حساس اقتصادی کشور اصلاحات قیمتی باید در قالب یک نقشه راه چند مرحله ای و زمان دار اجرا شود. پرهیز از شوک‌های ناگهانی و افزایش پله ای قیمت‌ها موجب سازگاری بهتر جامعه با تغییرات و کاهش پیامدهای منفی آن خواهد شد.شناور بودن قیمت‌ها با قاعده مندی شفاف قیمت‌گذاری انرژی باید از سازوکارهای خشک و دستوری فاصله گرفته و در قالب یک نظام نیمه شناور و قابل پیش‌بینی با توجه به شاخص‌های اقتصادی مبتنی بر عرضه و تقاضا و ملاحظات توزیع عادلانه انجام شود. این قاعده‌مندی میتواند این مسئله را از فضای سیاست‌زده خارج کرده و نقش دولت را از متصدی به تنظیم‌گر بازار تغییر دهد.شفاف‌سازی برنامه دولت برای تخصیص منابع حاصل از اصلاح قیمت‌ها یکی از پرسش‌های جدی و به حق افکار عمومی و نخبگان آن است که منابع حاصل از اصلاح قیمت انرژی دقیقاً در چه مسیری هزینه خواهد شد. اگرچه این اصلاحات گامی کلیدی برای رفع ناترازی است اما نبود برنامه شفاف برای استفاده از منابع آزاد شده میتواند موجب بی اعتمادی عمومی و تضعیف پشتوانه اجتماعی سیاست شود ما بر این باوریم که دولت باید به صورت رسمی و با زبانی ساده و قابل فهم مسیر مصرف منابع حاصل را برای جامعه تشریح کند شفاف‌سازی در این زمینه نه تنها موجب اقناع افکار عمومی میشود بلکه از انحراف منابع و بروز فساد نیز جلوگیری خواهد کرد.
مشارکت محور بودن فرآیند اصلاح از کارشناسی تا اقناع عمومیامروز دیگر نمی‌توان اصلاح قیمتی را تابویی غیر قابل عبور تصور کرد واقعیت این است که اصلاح قیمت یکی از کارآمدترین ابزارها برای اصلاح رفتار مصرفی افزایش بهره‌وری جلوگیری از قاچاق و جذب سرمایه‌گذاری است. ما معتقدیم که باید از فضای هراس زده و پرهیز کارانه نسبت به اصلاح قیمت عبور کرد و با تکیه بر اصول عقلانی عدالت محور کارشناسی و تدریجی این اصلاح را در دستور کار قرار داد.اصلاح قیمتی نه یک انتخاب بلکه ضروری و ناگزیر است. سال‌ها تثبیت قیمت انرژی در سطحی بسیار پایین تر از ارزش واقعی و هزینه تمام شده نه تنها منجر به کاهش بهره وری مصرف شده بلکه باعث اتلاف منابع اختلال در تخصیص منابع و بازتولید فقر ساختاری گردیده است.از منظر عدالت اجتماعی نیز تداوم این وضعیت ناعادلانه ترین شکل توزیع یارانه‌ها را رقم زده است؛ جایی که دهک‌های ثروتمند از یارانه پنهان بیشتری نسبت به دهک‌های پایین برخوردارند. در چنین شرایطی اصلاح قیمت انرژی اقدامی اثرگذار برای برقراری عدالت و بهینه‌سازی مصرف انرژی تلقی میشود.
موفقیت هر گونه اصلاحات بنیادین مستلزم شنیدن و مشارکت دادن بدنه کارشناسی و نخبگان جامعه است. متأسفانه در بسیاری از تجارب گذشته فاصله میان تصمیم گیرندگان و جامعه کارشناسی موجب اجرای ناقص یا شکست سیاست‌ها شده است. از این رو اصلاح نظام انرژی نیز باید بر پایه مشارکت واقعی و فعال نخبگان دانشگاهیان کارشناسان و اندیشمندان طراحی و اجرا گردد.فراتر از مشارکت اولیه باید احساس دخیل بودن در فرایند اصلاحات به نخبگان منتقل شود. تشکیل شوراهای مشورتی نشست‌های گفت‌وگو محور مناظره های تخصصی و سازوکارهای بازخورددهی مستمر میتواند به شفاف‌سازی جلب اعتماد عمومی و هم‌افزایی منجر شود.هم زمان با طراحی ،سیاست توجه به فرآیند اقناع عمومی ضروری است اصلاح قیمت انرژی بدون همراهی افکار عمومی به مانعی برای خود تبدیل میشود مشارکت نخبگان در اقناع جامعه تدوین روایتهای شفاف پرهیز از پنهان کاری و پاسخ گویی فعالانه به دغدغه های مردم میتواند بستر تحقق یک اصلاح موفق را فراهم کند.وجود تهدید جدی و در عین حال فرصتی تاریخی برای رشد اقتصادی و بهبود حکمرانیرئیس‌جمهور محترم وضعیت ناترازی انرژی در کنار ابعاد اقتصادی و اجتماعی یک تهدید راهبردی برای امنیت ملی نیز محسوب میشود. تداوم اتلاف منابع افزایش وابستگی به واردات و فرسایش سرمایه ملی میتواند به ابزاری در دست دشمنان برای فشار سیاسی و اقتصادی علیه کشور بدل شود. از همین رو غفلت از اصلاح ساختاری در این حوزه یک خلا راهبردی و خطای بزرگ ملی خواهد بود.
در عین حال همین بحران میتواند به فرصتی بسیار مهم برای بازسازی اقتصاد ملی ارتقای بهره‌وری و بهبود حکمرانی بدل شود. ویژگی این مسیر آن است که اجرای آن نیازمند توافقات بین‌المللی یا رفع تحریم‌ها نیست و هیچ مانع خارجی برای اصلاح نظام بسیج یارانه‌ای وجود ندارد. این اصلاح در گرو اراده ملی و تصمیم داخلی است و حتی در شرایط تداوم تحریم نیز میتواند به جهش بزرگ اقتصادی و کاهش وابستگی منجر شود.از سوی دیگر سامان بخشی به نظام انرژی کشور و توسعه بازارهای داخلی و منطقه‌ای میتواند زمینه ساز تقویت نقش ایران در معادلات اقتصادی و ژئوپلیتیکی منطقه شود. در صورت اتخاذ رویکردی فعالانه و هوشمندانه کشور میتواند با تبدیل شدن به گره اصلی تأمین انرژی در منطقه موقعیتی راهبردی و مزیتی رقابتی کسب نماید به گونه‌ای که برخی کشورهای منطقه در تامین پایدار انرژی خود ناگزیر از تعامل و وابستگی ساختاری به زیر ساختها و ظرفیت‌های ملی ایران باشند. امری که در تقویت جایگاه و افزایش قدرت چانه زنی منطقه‌ای و جهانی ایران نقشی تعیین‌کننده خواهد داشت.
در پایان به عنوان جمعی از نخبگان و دانشجویان کشور آمادگی کامل خود را برای هرگونه حمایت از دولت در این مسیر اصلاحی اعلام می‌داریم البته این حمایت مشروط به رعایت اصولی چون شفافیت تدریج گرایی عدالت اجتماعی مشارکت عمومی و برخورد علمی با مسئله است.ما بر این باوریم که می‌توان با تبیین دقیق ضرورتها مشارکت در گفت‌وگوی اجتماعی و اقناع فعال افکار عمومی پشتوانه‌ای اجتماعی برای این تصمیم مهم فراهم کرد در این مسیر ما نقش خود را نه تنها به عنوان مشاوران سیاستی بلکه به عنوان حامیان فعال اقناع و آگاه سازی جامعه ایفا خواهیم کرد. بعونه و توفیقهوالعاقبة للمتقينبسیج دانشجویی دانشکدگان فنی دانشگاه تهران
19:59 - 13 اردیبهشت 1404