گفت‌وگوی تفصیلی| انیمیشن و برانگیختن واکنش جمعی برای کودکان فلسطین
کارگردان انیمیشن آوای ابرها معتقد است: این انیمیشن برداشتی شاعرانه از جان‌باختن کودکان در دنیای واقعی است که در آن به دنبال برانگیختن واکنش جمعی بودیم.
خبرگزاری فارس _ گروه هنر و رسانه: سینما و انیمیشن به‌عنوان دو هنر تصویری، نقش مهمی در برانگیختن احساسات جمعی و ایجاد ارتباط عمیق با مخاطبان ایفا می‌کنند. این دو مدیوم با استفاده از تصویر، صدا و داستان، می‌توانند تجربه‌ای احساسی را به‌صورت جمعی به تماشاگران منتقل کنند. سینما با نمایش داستان‌های انسانی و انیمیشن با تحریک تخیل، افراد را به دنیایی فراتر از واقعیت می‌برند و احساساتی چون شادی، اندوه، عشق و همدلی را در آنها ایجاد می‌کنند. این قدرت در کنار ظرفیت فرهنگی و اجتماعی آنها، سینما و انیمیشن را به ابزارهای مهمی برای تبیین ارزش‌ها و پیام‌های انسانی تبدیل کرده است.انیمیشن کوتاه «آوای ابرها» به کارگردانی محمد لطفعلی و نویسندگی و تهیه‌کنندگی هادی فیروزمندی، محصول مرکز فیلم جوان سوره که روایتی میان دو انفجار از بمب‌های ویران‌گر اسرائیل بر سر کودکان مظلوم غزه با الهام از شعر غسان کنفانی است، تاکنون در بخش مسابقه ۸ جشنواره بین‌المللی حضور داشته و برنده دیپلم افتخار از جشنواره بین‌المللی فیلم (kinofestival Light of the world) روسیه و بهترین جایزه پویانمایی دومین جشنواره بین‌المللی فیلم صبح شده است. این اثر همچنين در جدیدترین حضور خود به سی و ششمین جشنواره بین‌المللی فیلم کودکان و نوجوانان و چهل و یکمین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران راه‌یافته است. همین اتفاق بهانه‌ای شد تا با محمد لطفعلی کارگردان «آوای ابرها» به گفت‌وگو بنشینیم که در ادامه می‌خوانید.
فارس: ابتدا درباره فضای کلی «آوای ابرها» که روایتی شاعرانه، هنری و مینیمال از جنایت رژیم صهیونیستی در غزه دارد، برایمان بگویید. لطفعلی: این انیمیشن روایتی از دنیای کودکان غزه در سایه جنگ است که با نگاهی به وقایع مستند روزهای ابتدایی هجوم نیروهای اشغالگر اسرائیلی بعد از ۷ اکتبر ساخته شده است و برداشتی شاعرانه از معنای جان‌باختن این کودکان در دنیای واقعی دارد. فارس: «آوای ابرها» در کل توسط چند شخصیت و محیط روایت می‌شود؟ لطفعلی: کلیت انیمیشن روی کاراکتر دختری به نام «ریم» متمرکز است که گویی در انفجاری که تنها در لحظه‌ای قبل رخ‌داده، به شهادت می‌رسد. ما در طول انیمیشن با او همراه می‌شویم و در نهایت به جمعی از کودکان در فضایی ماورایی و انبوه ابرها می‌پیوندیم و در بخش پایانی تکثیر این اتفاق را در میان انبوهی از کودکان با سرنوشتی مشابه شاهد هستیم. یعنی جمعی از کودکان شخصیت‌های این اثر را تشکیل می‌دهند. فارس: شما چه دغدغه‌ای را برای تولید این انیمیشن کوتاه دنبال می‌کردید و با چه چالش‌هایی روبرو بوده‌اید؟ (لطفا کامل توضیح دهید) لطفعلی: دغدغه و اشتیاقی که منجر به تولید این اثر شده، فصل مشترک بین تمامی ما در این روزها است؛ یعنی خشم ناشی از دیدن ستم و میل به واکنش و تأثیرگذاری برای توقف جریان ظالمانه در حد توانمان. برای من به‌عنوان یک تولیدکننده محصول فرهنگی پیداکردن ایده و فرم متناسب و کارآمد برای موضوعات اجتماعی از این جنس که مشخصاً با مسئله‌ای خاص و مستند در ارتباط هستند، همیشه چالش‌برانگیز بوده است.
فارس: فیلمنامه و داستان چه جایگاهی در روند تولید انیمیشن‌های کوتاه دارند؟ در ساخت «آوای ابرها» چه قدر پایبند به فیلمنامه بودید؟لطفعلی: در فضای انیمیشن و فیلم کوتاه فیلمنامه آن‌چنان که در فضای بلند و نیمه‌بلند شاهد هستیم وجود ندارد. فیلمنامه و طرح کلی تقریباً با هم یکی هستند و درعین‌حال پیوند محکمی بین طرح و قصه از یک‌سو و شکل و فرم روایت از سوی ديگر وجود دارد. به‌نوعی هر دو بخش ایده و فرم هم‌زمان با هم جلو می‌روند. در «آوای ابرها» این فرایند با رفت‌وبرگشت ایده‌ها بین من و هادی فیروزمندی، نویسنده و تهیه‌کننده اين اثر شکل گرفت، قوام یافت و اجرایی شد. فارس: فرآیند انیمیت و تولید چه قدر زمان برد؟ چالش برانگیزترین و ساده ترین بخش تولید کجا بود؟لطفعلی: تولید این پویانمایی کوتاه یک ماه و نیم زمان برد. قسمت دکوپاژ و طراحی خط روایی و جمع‌بندی و اتصال نهایی تصاویر انیمیشن به تصاویر مستند به شکلی که منسجم به نظر برسند، بیشترین انرژی را از ما گرفت. فارس: چرا از تکنیک دو بعدی نقاشی برای این اثر استفاده کردید؟ لطفعلی: این کار ترکیب تکنیک دوبعدی و سه‌بعدی است. به این معنی که کاراکترها و فضا در محیط سه‌بعدی طراحی و در مرحله بعد ضرب قلم‌ها و فضای نقاشی‌گونه به قاب‌ها اضافه شدند که فکر کنم با توجه به اینکه کاراکترهای اصلی قصه کودکان هستند و فضای شاعرانه‌ای که در کار وجود دارد این تکنیک جای خود را در فرم اجرایی این کار پیدا کرده است.
فارس: باتوجه با این «آوای ابرها» براساس قصه‌های واقعی شکل گرفته است، چه قدر فیلم‌های مرتبط به آن را مشاهده و دنبال کردید؟ و اتفاقات گذشته تا چه اندازه ظرفیت خلق درام دارند؟لطفعلی: اساس این اثر بر پایه تصاویر مستند و طبیعتا بخشی از زمان طراحی صرف انتخاب بهترین تصاویر با بیشتری کارکرد در بین تصاویر موجود در فضای مجازی و خبری شده است. این جنس از تولیدات که به قصد آگاه سازی و بیدار کردن جامعه و برانگیختن واکنش جمعی در قبال حادثه یا رویداد مشخص است باید در کنار اینکه یک خط و مفهوم کلی را در بر می‌گیرند حتما اشاره شخصی به رویداد مورد نظر داشته باشند تا در نهایت به هدف اصلی برسند.فارس: درباره رنگ‌های به کار رفته در این اثر و موسیقی که از آن بهره برده شده، بگویید. چه قدر در خدمت روایت قصه قرار دارد و با آن همسو است؟لطفعلی: کاراکرد اصلی رنگ در این کار ایجاد تضاد رنگی بوده است به این معنی که در فضاسازی بخش اول، يعنی فضای ویرانی جنگ و آتش و خرابی از رنگ‌های گرم و تند و در تضاد آن و در بخش دوم، يعنی فضای بالا ابرها و آسمان از رنگ هاي سرد و روشن و آرامبخش استفاده شده است. یعنی تضاد رنگی مهمترین فرم استفاده از رنگ در این کار است. خط صوتی پس زمینه هم بر اساس تضاد فضای صوتی جنگ و ویرانی با فضای خنده کودکانه و موسیقی فضای آسمان و ابرها طراحي شده است چراکه روی ایده تضاد بین دو فضا تاکید داشتیم. موسیقی عنوان‌بندی پایانی نیز یک لالایی مادرانه برای همدلی بیشتر با تصاویر مستند دارد که به نظرم کارکرد خوبی دارد.
فارس: ما با اثری بدون دیالوگ و با زبان جهانی روبه رو هستیم. چه قدر موضوعاتی شبیه «آوای ابرها» می‌تواند ملیت‌های مختلف را با خود همراه کند. (حضور در بیش از ۸ جشنواره بین‌المللی و کسب ۲ دیپلم افتخار از جمله افتخارات این اثر است.) لطفعلی: انسان‌ها فراتر از تفاوت‌های قومی، نژادی، مذهبی و ملیت اشتراکات زیادی در عواطف و روابط و ادراک از جهان هستی دارند که حتي گذشت زمان هم تاثیر زیادی بر آنها ندارد. اینکه ما می‌توانیم با یک اثر هنری از همنوعانمان مثل یک مجسمه یا نقاشی كه هزاران سال پيش در گوشه اي از جهان خلق شده است، ارتباط برقرار کنیم شاهدی بر این مدعاست و فکر می‌کنم همدلی با درد و رنج انسان‌های بی‌دفاع و نکوهش زشتی ظلم مرز نمی‌شناسد و هر جایی از جهان که گوش شنوای انسانی باشد حتما این صدا شنیده می‌شود. واقعیت این است که دیده شدن گسترده «آوای ابرها» موجب قوت قلب ماست و درستی این مسیر را برای تولید اینگونه آثار در آگاه‌سازی جامعه نشان می‌دهد. اما در هر صورت صحبت از رنج و غم کودکان همیشه تلخ و ديدن این تصاویر حتی به بهانه تولید محتوا رنج‌آور است ولی در نهایت وقتی به چشم انجام وظیفه انسانی بدان نگاه می‌کنیم، دیده و شنیده شدن پیغامش و مشاهده تاثيرش بر ذهن مخاطب، هرچند کوچک و ناچیز، احساس رضايت را با خود به همراه دارد.#انیمیشن#جشنواره_فیلم_کودک#انیمیشن
11:28 - 19 مهر 1403
1 پاسخ