ترکیه؛ شریک توسعه یا سپر امنیتی اروپا
مشارکت آلمان از طریق همکاریهای نیکوکارانه در ترکیه، فراتر از توسعه، با هدف تقویت ثبات منطقهای، مدیریت مهاجرت و نفوذ اقتصادیست تا ابزار دیپلماسی و تضمین منافع بلندمدت سیاسی و اقتصادی آلمان در منطقه فراهم شود.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ از آغاز دهه ۱۹۵۰، همکاریهای توسعهای آلمان با ترکیه رقم خورد و GIZ (آژانس همکاریهای بینالمللی آلمان) در سال ۱۹۹۸ دفتر خود را در آنکارا افتتاح کرد.این آژانس بعدها نمایندگی در غازیآنتپ (۲۰۱۴) و استانبول (از ۲۰۲۳) نیز راهاندازی کرد که با بحرانهای اجتماعی همچون موج عظیم پناهجویان سوری، زلزله و چالش اقلیمی، حضور GIZ در این کشور نهتنها توسعهای، بلکه راهبردی و با اثرگذاری سیاسی و اقتصادی قابل توجهی بوده است.آژانس همکاریهای بینالمللی آلمان از همان آغاز تاسیس، نقشآفرینی در حوزههایی اساسی نظیر مهاجرت و خدمات عمومی، زیرساخت پایدار و تغییرات اقلیمی را در دستور کار قرار داد؛ تمرکز ویژهای بر بازسازی پس از زلزلههای فوریه ۲۰۲۳، ترویج انسجام اجتماعی میان پناهجویان و میزبانان و ارتقای ظرفیتهای مدیریتی و فناوری محلی داشته است.این آژانس چندین پروژه برجسته در ترکیه راهاندازی کرد.
ارتقای آموزش و همزیستی در مدارساین سازمان آلمانی از سال ۲۰۱۶، با همکاری وزارت آموزش ملی ترکیه، ۵۷ مدرسه را استانداردسازی یا نوسازی کرده تا بستر مناسبی برای تحصیل کودکان سوری و ترکی فراهم شود. در کنار این، بیش از هزار معلم در دورههای آموزشی «مدیریت تنوع فرهنگی» شرکت کردهاند و کلاسهای زبان ترکی و آموزشهای جبرانی برای کودکان پناهجو برگزار شده است. تاکنون حدود ۷۵ هزار دانشآموز که تقریبا نیمی دختربودهاند، از این برنامه بهرهمند شدهاند.علاوه بر این، GIZ در استانهای مرزی مانند غازیآنتپ، هاتای، کیلیس و شانلیاورفه همچنین در شهرهای بزرگی مثل آنکارا و استانبول، مدارس دولتی و مراکز جوانان و اجتماعی محلی را در قالب یک بسته کامل حمایتی توسعه میدهد. این بسته شامل مرمت و توسعه ساختمانها، دورههای آموزشی پیشرفته و کمک هزینه معلمان، تامین کتابهای درسی و مواد آموزشی و ارائه خدمات حملونقل برای دانشآموزان است.
توسعه فرصتهای شغلی و همبستگی اجتماعیآژانس همکاریهای بینالمللی آلمان پس از زلزله فوریه ۲۰۲۳ بلافاصله وارد عمل شد و برای بازسازی اجتماعی و اقتصادی اقدام کرد. بهویژه در استان هاتای، پروژهای اجرا شده که در آن یک تعاونی مشترک ترکی-سوری به پرورش قارچ خوراکی در ۲۵ گلخانه مشغول است. این پروژه منجر به برداشت ۲۲۰ تن قارچ، گردش مالی بیش از ۲.۷ میلیون لیر ترکیه (معادل حدود ۶۰ هزار یورو) و ایجاد ۱۰ محل تولید جدید شده است.در همین راستا،این آژانس آلمان به شهرداریها و سازمانهای محلی آموزش داده و در تاسیس یا بازتوانی کسبوکارهای خرد و متوسط کمک کرده است؛ بهطوریکه ۷۱۶ کارآفرین ترکی و سوری از کمکهای اضطراری بهرهمند شدند، ۱۱ هزار و ۵۰۰ نفر وضعیت شغلی خود را بهبود دادهاند و ۵ هزار و ۸۵۰ نفر در دورههای مهارتی و کسبوکار شرکت کردهاند. همچنین، ۹۳درصد از کسبوکارهای کوچک کمکشده همچنان فعال هستند.
تابآوری و بازیابی خدمات عمومی پس از زلزله زلزله فوریه ۲۰۲۳ در ۱۱ استان مرزی ترکیه و سوریه، زیرساختهای عمومی نظیر مدارس را تخریب کرد. آین آژانس آلمانی بهسرعت اقدام به تامین تجهیزات فنی اضطراری و بازسازی خدمات آموزشی و حمایتی روانی–اجتماعی در منطقه کرد. همکاری نزدیک با نهادهای دولتی و غیردولتی برای بازگرداندن حداقلی خدمات بهسرعت اجرا شد.مبارزه با تغییرات اقلیمی و توسعه پایداراین نهاد آلمانی همچنین با ترکیه در همکاری با وزارت محیط زیست، شهرسازی و تغییرات اقلیمی ترکیه، بهمنظور راهاندازی سیستم پایش و گزارشگیری انتشار گازهای گلخانهای (MRV) و گواهیسازی آنها فعالیت میکند. علاوه بر آن، در چارچوب کمکهای قبل از عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا پروژههایی در حوزه بهرهوری انرژی، تغییرات اقلیمی، حمایت از جامعه مدنی و پروژههای محلی اجرا کرده است.
توسعه خدمات آب و فاضلاب شهریآلمان از طریق نهادهای GIZ و KfW تا سال ۲۰۰۶، حدود ۷۸۰ میلیون یورو کمک و وام نرم برای پروژههای آب، فاضلاب و تصفیه فاضلاب در شهرهای مختلف ترکیه ارائه داد. این پروژهها در مراکز کمتر توسعهیافتهای مانند ایسبارتا، تارسوس، سییرت، دیاربکر، وان و مالیاتیا اجرا شدند. همچنین، اولین تصفیهخانه مکانیکی-زیستی بزرگ در آنکارا در ۱۹۹۷ با حمایت مالی آلمان ساخته شد.پشت پرده فعالیت این آژانس آلمانی در ترکیهفعالیتهای آژانس همکاریهای بینالمللی آلمان فراتر از حقوق بشر است، ابن نهاد آلمانی به چند منظور کلان و واقعی در ترکیه فعالیت دارد.ثبات منطقهای و مدیریت مهاجرتترکیه میزبان بیش از ۳ میلیون پناهجوی سوری است با حمایت از پروژههای آموزش، بازسازی و اشتغال، GIZ فشار سیاسی و اقتصادی وارد بر ترکیه را کاهش میدهد؛ فشاری که در غیاب آن ممکن است به بحرانهایی در اروپا تبدیل شود.
منافع اقتصادی و بازار منطقهایترکیه بهواسطه موقعیت جغرافیاییاش، پلی میان اروپا و خاورمیانه است. اجرای پروژههایی مانند توسعه زیرساخت، کسبوکارهای محلی و آمادگی اقلیمی، مسیر را برای شرکتهای آلمانی هموار کرده و نفوذ اقتصادی منطقهای را تقویت میکند. GIZ همچنین از طریق شبکههای گسترده و تسهیل دسترسی بخش خصوصی به بازارها، جریان سرمایه و ارتباطات اقتصادی را تسهیل میکند.
پیشگیری از بحرانهای انسانی و مهاجرت مازادسرمایهگذاری در محل، مانند بازسازی مدارس، توسعه اشتغال و خدمات اجتماعی، به ایجاد ثبات اجتماعی و پیشگیری از مهاجرتهای ناگهانی کمک میکند. از نظر هزینهای نیز، حمایت محلی اغلب بسیار مقرونبهصرفهتر از مدیریت بحران در مقصد است.تقویت دیپلماسی عمومی و موقعیت ژئوپلیتیکفعالیتهای GIZ، علاوه بر توسعهای بودن، ابزار دیپلماسی عمومی آلمان محسوب میشوند. این همکاریها پایههای روابط دیپلماتیک را تقویت کرده و میتوانند در تصمیمگیریهای کلان و آینده تأثیرگذار باشند؛ از تجارت و امنیت گرفته تا نفوذ فرهنگی.
آژانس همکاریهای بینالمللی آلمان در ترکیه چیزی فراتر از ارائه خدمات توسعهای است. این سازمان با اجرا و مدیریت پروژههایی در آموزش، بازسازی، همبستگی اجتماعی، فناوری داده اقلیمی و بازتوانی اقتصادی، در حال طراحی یک همکاری راهبردی است که منافع بلندمدت سیاسی، اقتصادی و امنیتی را برای آلمان تامین میکند. تمرکز بر پروژههای آموزشی و زبانآموزی، نمایانگر آن است که تغییر فرهنگی و اجتماعی، زیربنای پایدار همکاری است. بنابراین، حمایت آلمان از GIZ در ترکیه را نمیتوان فقط در چارچوب ارزشها و انساندوستی طبقهبندی کرد بلکه بخشی از یک سیاست کلانی است که دو مسئله را همزمان پیش میبرد: حل بحرانهای زنجیروار و تدوین آیندهای مشترک در فضای منطقهای پویا و گاه پرتنش.#ترکیه#آلمان#اروپا
13:05 - 8 شهریور 1404