چرا فرزندان از کلاس آنلاین فرار میکنند؟
والدین از فرزندشان میخواهند تکالیف کلاس آنلاین را انجام دهد و کودک با بیحوصلگی، تعلل یا حتی مقاومت پاسخ میدهد، این کشمکش گاهی به یک جدال روزانه تبدیل میشود؛ جدالی که هم والدین را خسته میکند و هم کودک را از درس و یادگیری دلزدهتر میسازد، اما آیا واقعاً مشکل از تنبلی و بیمسئولیتی دانشآموزان است یا مسئله جای دیگری پنهان شده است؟
خبرگزاری فارس ، قم: با گسترش آموزش مجازی و استفاده از سامانههای آنلاین، بسیاری از خانوادهها ناگهان خود را در میانه فرایند آموزش دیدند؛ جایی که خانه تبدیل به کلاس درس شد و والدین به نوعی نقش کمکآموزگار را برعهده گرفتند. در چنین شرایطی انجام تکالیف درسی برای برخی دانشآموزان به یک چالش جدی تبدیل شده است. مجید تکیهای، مشاور و کارشناس حوزه آموزش، معتقد است آنچه بسیاری از والدین بهعنوان «تنبلی» یا «بیمسئولیتی» فرزندشان میبینند، در واقع نشانهای از قطع شدن مسیر ذهنی یادگیری است.
وقتی مسیر ذهنی یادگیری قطع میشود مجید تکیهای در گفتوگو با ما توضیح میدهد: «در کلاس حضوری، دانشآموز فقط با درس مواجه نیست؛ او در یک فضای آموزشی قرار دارد، با معلم ارتباط چشمی دارد، واکنش همکلاسیها را میبیند و در جریان طبیعی کلاس قرار میگیرد. همه این عوامل باعث میشود مغز کودک مسیر یادگیری را بهتر دنبال کند.»به گفته او، در آموزش مجازی این زنجیره تا حد زیادی قطع میشود؛ کودک ممکن است صدای معلم را بشنود یا حتی فیلم آموزشی را ببیند، اما در بسیاری از موارد آن پیوستگی ذهنی میان کلاس و تکلیف شکل نمیگیرد.در نتیجه وقتی زمان انجام تکلیف میرسد، دانشآموز آن را نه بهعنوان ادامه فرایند یادگیری، بلکه بهعنوان یک «کار اضافه» میبیند.تکیهای برای توضیح این وضعیت مثالی ساده میزند: «انگار کودک در خانه را باز میکند اما قبل از رسیدن به اتاق مقصد، در راهرو گم میشود؛ کلاس شروع شده اما ذهن کودک به مقصد یادگیری نرسیده است وقتی چنین اتفاقی میافتد، طبیعی است که کودک در برابر تکلیف مقاومت نشان دهد.»
تنبلی یا نشانهای از یک مشکل آموزشی؟ به باور این کارشناس آموزشی، یکی از اشتباهات رایج والدین این است که مقاومت کودک در برابر تکلیف را فوراً به ویژگیهای شخصیتی نسبت میدهند. او میگوید: «والدین معمولاً میگویند بچه ما تنبل است، مسئولیتپذیر نیست یا انگیزه ندارد؛ در حالی که در بسیاری از موارد مشکل اصلی این نیست، بسیاری از کودکان دقیقاً نمیدانند چه چیزی را باید انجام دهند یا چرا باید آن را انجام دهند.»تکیهای ادامه میدهد: وقتی دانشآموز مفهوم درس را بهخوبی درک نکرده باشد، تکلیف برای او تبدیل به یک فعالیت تکراری و گاهی حتی آزاردهنده میشود. در چنین شرایطی طبیعی است که کودک ترجیح دهد از آن فرار کند.تکیهای معتقد است والدین میتوانند با چند اقدام ساده، ارتباط میان کلاس و تکلیف را دوباره برقرار کنند و از تبدیل شدن زمان تکلیف به یک میدان نبرد جلوگیری کنند.
استفاده از پنج دقیقه طلایی بعد از کلاس یکی از مهمترین زمانها برای کمک به یادگیری، دقایق کوتاهی است که بلافاصله بعد از پایان کلاس میگذرد. او توضیح میدهد: «در این چند دقیقه، هنوز اطلاعات کلاس در ذهن کودک فعال است. والدین میتوانند با یک سؤال ساده ذهن کودک را به مرور درس وادار کنند.»سؤالی مانند: «به نظرت سختترین بخش کلاس امروز چه بود؟»این پرسش به کودک کمک میکند درباره آنچه یاد گرفته فکر کند. اگر دانشآموز به یک بخش دشوار اشاره کند، والدین میتوانند همان قسمت را در چند دقیقه با او مرور کنند. همین مرور کوتاه، ارتباط میان کلاس و تکلیف را تقویت میکند.تغییر نگاه از “نوشتن تکلیف” به “فهمیدن درس” به گفته تکیهای، یکی از دلایل مقاومت دانشآموزان این است که تکلیف را فقط بهعنوان نوشتن و تمام کردن میبینند.او پیشنهاد میکند والدین بهجای جملههای دستوری مانند «برو تکلیفت را انجام بده»، از پرسشهای مشارکتی استفاده کنند؛ برای مثال: «میتونی این تمرین رو طوری حل کنی که اگر دوستت بلد نبود، بتونی براش توضیح بدی؟»این نوع سؤال باعث میشود کودک بهجای انجام مکانیکی تکلیف، به فهم واقعی درس فکر کند.
بازسازی درس در ذهن کودک با یک سؤال طلایی تکیهای ادامه میدهد: پس از پایان تکلیف نیز میتوان با یک سؤال ساده فرایند یادگیری را کامل کرد؛ به عنوان نمونه از دانشآموز بپرسیم: اگر دوستت این درس را بلد نبود، تو چطور برایش توضیح میدادی؟»این سؤال باعث میشود دانشآموز مطالب را دوباره در ذهنش سازماندهی کند. به گفته تکیهای، همین بازسازی ذهنی یکی از مؤثرترین روشهای تثبیت یادگیری است و در عین حال اعتمادبهنفس آموزشی کودک را افزایش میدهد.احساسات کودک را ببینید این کارشناس آموزشی تأکید میکند که بیحوصلگی یا فرار از تکلیف در بسیاری از موارد یک واکنش احساسی است، نه لجبازی.او میگوید: «گاهی کودک خسته است، گاهی درس را خوب نفهمیده یا احساس میکند از پس آن برنمیآید. اگر والدین این احساس را نادیده بگیرند، مقاومت کودک بیشتر میشود.»به همین دلیل توصیه میشود والدین ابتدا احساس کودک را بپذیرند و سپس او را برای ادامه کار همراهی کنند. جملهای ساده مانند این میتواند مؤثر باشد: «میدانم خستهای و انجام تکلیف سخت است، اما بیا فقط همان بخشی را که سختتر بود با هم نگاه کنیم.»
تکلیف، نشانه یک مسئله پنهان در نگاه این کارشناس آموزش، مشکل اصلی اغلب «تکلیف نوشتن» نیست؛ تکلیف در واقع نشانهای است از اینکه در مسیر یادگیری یک گسست ایجاد شده است.مجید تکیهای در پایان تأکید میکند: «اگر والدین به جای سرزنش یا فشار، تلاش کنند این گسست را پیدا کنند و دوباره مسیر یادگیری را به هم وصل کنند، بسیاری از مشکلات مربوط به تکلیف به شکل طبیعی حل میشود.»او یادآور میشود که چالشهای آموزشی بخشی طبیعی از مسیر رشد کودکان است و با کمی صبر، درک و چند اقدام ساده میتوان این مسیر را برای هم والدین و هم دانشآموزان آسانتر کرد.در نهایت شاید مهمترین نکته این باشد که هیچ کودکی برای اذیت کردن والدینش به دنیا نیامده است؛ بلکه هر رفتار او پیامی درباره نیازها و دشواریهایش در مسیر یادگیری دارد. فهمیدن این پیام، اولین قدم برای حل مسئله است.نتیجهگیریبه گفته این کارشناس آموزشی، مشکل بسیاری از دانشآموزان در انجام تکالیف آنلاین نه تنبلی است و نه بیمسئولیتی؛ بلکه نشانهای از گسست در مسیر یادگیری است. اگر والدین بهجای سرزنش، تلاش کنند این فاصله میان کلاس، فهم درس و تکلیف را پر کنند، بخش زیادی از این چالشها کاهش مییابد. در چنین شرایطی، تکلیف دیگر یک اجبار خستهکننده نخواهد بود، بلکه به بخشی طبیعی از فرایند یادگیری تبدیل میشود.#تکالیف_آنلاین #آموزش #کلاس_مجازی 14:26 - 31 اردیبهشت 1405