تفصیلی| کاهش جمعیت در زنجان؛ حمایت فوری از خانوادهها لازم است
با گذشت بیش از سه سال از اجرای قانون «حمایت از خانواده و جوانی جمعیت»، استان زنجان همچنان با کاهش جمعیت مواجه است. مسئولان میگویند که تأخیر در اجرای تسهیلات ازدواج و فرزندآوری، واگذاری زمین رایگان و برنامههای فرهنگی – اجتماعی، روند کاهش جمعیت را متوقف نکرده و نیازمند تصمیم فوری برای حمایت واقعی از خانوادهها است.
به گزارش خبرگزاری فارس از زنجان، باگذشت بیش از سه سال از آغاز اجرای قانون «حمایت از خانواده و جوانی جمعیت»، ارزیابی میزان موفقیت این قانون در استانها به یکی از محورهای مهم سیاستگذاری اجتماعی کشور تبدیل شده است. استان زنجان نیز بهعنوان یکی از استانهایی که شاخصهای جمعیتی آن طی سالهای اخیر زنگ هشدار را به صدا درآورده، نیازمند بررسی دقیق عملکرد دستگاهها و میزان تحقق مشوقهای قانونی است.دادههای رسمی منتشرشده نشان میدهد که زنجان در حوزههایی همچون پرداخت تسهیلات ازدواج و فرزندآوری، حمایتهای مسکن و اجرای طرحهای فرهنگی، عملکرد قابلتوجهی داشته است، از جمله پرداخت بیش از ۴۰ هزار فقره تسهیلات فرزندآوری، اعطای ۳۴ هزار و ۵۲۸ فقره وام ازدواج، تحقق ۲ هزار و ۵۳ میلیارد تومان تسهیلات حمایتی در سال جاری و شناسایی ۲ هزار و ۲۰۰ متقاضی واجد شرایط برای دریافت زمین رایگان.این آمارها تصویری از سطح تلاش دستگاههای اجرایی در اجرای قانون ارائه میدهد، هرچند پرسشهای مهمی درباره میزان اثرگذاری عملی این حمایتها و فاصله آنها با زندگی واقعی خانوادهها همچنان مطرح است.در همین راستا، خبرنگار خبرگزاری فارس در گفتوگویی تفصیلی با گیتی کریمخانلویی، مدیرکل امور بانوان و خانواده استانداری زنجان، به بررسی جامع روند اجرای قانون جوانی جمعیت در استان پرداخته است که مشروح آن در ادامه میآید.
فارس: بیش از سه سال از شروع اجرای قانون جوانی جمعیت میگذرد. به طور مشخص چه دستاورد ملموسی در استان زنجان حاصل شده که مردم بتوانند آن را حس کنند؟سؤال بسیار خوبی مطرح کردید، چون قانون «حمایت از خانواده و جوانی جمعیت» از آبان ۱۴۰۰ اجرایی شده و اکنون پس از سه سال، پرسش طبیعی مردم این است که نتایج آن در استان ما زنجان چقدر ملموس بوده است.از ابتدای سال 1401 تا شهریورماه امسال 40 هزار فقره تسهیلات قرضالحسنه برای فرزند اول تا پنجم با تنفس ۶ماهه در استان پرداخت شده است.درصد وام پرداختی به متقاضیانی که ثبتنام کردهاند بالغ بر 85 درصد بوده است که طبق آمار ارائهشده توسط مدیرکل امور اقتصادی و دارایی استان، امسال ۲ هزار و ۵۳ میلیارد تومان تسهیلات فرزندآوری و ازدواج در زنجان پرداخت شده است و شبکه بانکی این استان در نیمه نخست سال جاری عملکرد قابلتوجهی در حمایت از خانواده و تسهیل امر ازدواج و فرزندآوری ثبت کرده است.تا پایان شهریور امسال، مجموع پرداختی تسهیلات در دو بخش ازدواج و فرزندآوری از مرز ۲ هزار میلیارد تومان عبور کرده است؛ رقمی که نشاندهنده اهتمام جدی بانکهای استان در اجرای سیاستهای حمایتی دولت است.از مجموع این اعتبارات، بیش از ۳۷۲ میلیارد تومان به تسهیلات فرزندآوری اختصاصیافته که با همراهی و تلاش ۱۲ بانک فعال در استان محقق شده است.
فارس: فرایند پرداخت تسهیلات مسکن و واگذاری زمین رایگان به خانوادههای دارای سه فرزند و بیشتر در زنجان به چه مرحلهای رسیده و چه تعداد خانوار تاکنون از این حمایتها بهرهمند شدهاند؟ارائه تسهیلات قرضالحسنه ودیعه، خرید یا ساخت مسکن برای خانوادههای فاقد مسکن نیز که از سال 99 به بعد صاحب فرزند سوم شدهاند ، از ابتدای سال 1401 تا کنون بالغ بر 11 هزار و 682 مورد بوده است که دراینرابطه به 19 هزار و 764 هزار خانوار تسهیلات پرداخت شده است.تأمین زمین رایگان برای خانوادههای دارای سه فرزند و بیشتر از مهمترین بخشهای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت بوده است که طبق آن اختصاص یک قطعه زمین یا واحد مسکونی به میزان 200 مترمربع برای ساکنین در روستاها و شهرهای کمتر از 500 هزار نفر پس از تولد فرزند سوم و بیشتر در نظر گرفته شده است که در سطح استان بالغ بر 2 هزار و 200 نفر متقاضی واجد شرایط بودهاند که تمهیدات لازم و آمادهسازی اراضی در حال انجام است.اگر بخواهیم به زبان ساده بگوییم «مردم چه چیزی را حس کردهاند»، میتوان اقدامات بنیادی برای خانوادههای دارای سه فرزند و بالاتر در سه حوزه محسوس را نام برد: تأمین زیر ساختهای ارائه زمین رایگان برای خانوادههای دارای سه فرزند و بیشتر(در دست اقدام)، توسعه خدمات بهداشتی مادر و کودک و مرکز ناباروری زنجان، پرداخت تسهیلات فرزندآوری و ازدواج و اجرای طرحهای فرهنگی - اجتماعی است.
فارس: بارها متولیان امر گفتهاند که وضعیت جمعیتی زنجان «نگرانکننده» است. دقیقاً کدام شاخصها باعث این نگرانی شده؟ با اجرای قانون «حمایت از خانواده و جوانی جمعیت»، امید تازهای در مسیر رشد و پویایی استان زنجان شکلگرفته است. این طرح با تأمین تسهیلات مالی، حمایت از مادران و تشویق خانوادهها به فرزندآوری، میتواند روند سالخوردگی جمعیت را کاهش و نشاط اجتماعی را بازگرداند. زنجان، استانی با ظرفیت بالای انسانی و فرهنگی است و اگر از این فرصت بهدرستی استفاده شود، بار دیگر زنجان به چهرهای جوان و پرانرژی تبدیل خواهد شد. اجرای کامل سیاستهای حمایتی، یعنی سرمایهگذاری بر آیندهای که پر از صدای خنده کودکان و امید به زندگی است.اجرای سیاستهای حمایتی مؤثر از ازدواج و فرزندآوری ـ شامل تسهیلات اقتصادی، فرهنگی و آموزشی ـ ضرورتی فوری است تا پویایی جمعیت و آینده اقتصادی زنجان حفظ شود.فارس: دستگاههای مختلف مدعی انجام اقدامات متعدد هستند، اما بسیاری از خانوادهها همچنان از سختی دریافت تسهیلات، بروکراسی و نبود حمایت واقعی گلایه دارند، چرا فاصله بین مصوبهها و زندگی مردم اینقدر زیاد است؟ چه تعداد از مشوقهای قانونی (وام ازدواج، وام فرزندآوری، مشوقهای بیمهای، تسهیلات مسکن) در زنجان واقعاً پرداخت شده و چند درصد پروندهها در صف ماندهاند؟بررسی دادههای رسمی نشان میدهد که زنجان طی سه سال اجرای قانون «حمایت از خانواده و جوانی جمعیت» توانسته است عملکرد قابلقبولی در حوزه حمایت از خانواده، ازدواج و فرزندآوری ثبت کند.
آمارهای منتشرشده بیانگر آن است که مجموعه اقدامات حمایتی دولت در استان با استقبال گسترده مردم همراه بوده و بخش قابلتوجهی از مشوقها به مرحله اجرا رسیده است.در راستای اجرای قانون جوانی جمعیت، یارانه فرزندان خانوادههای دهکهای یک تا چهار که حداقل سه فرزند دارند و در دستگاههای دولتی شاغل نیستند، سه برابر افزایشیافته است؛ اقدامی که به طور مستقیم به بهبود معیشت خانوادههای پرجمعیت کمک کرده است.بر اساس اعلام دستگاههای اقتصادی استان، تاکنون ۳۴ هزار و ۵۲۸ فقره وام ازدواج در زنجان پرداخت شده است.این تسهیلات شامل ۲۰۰ میلیون تومان برای زوجین جوان و ۱۴۰ میلیون تومان برای زوجین با سنین بالاتر به تعداد ۳۴ هزار و ۵۲۸ فقره بوده و ۸۵.۵ درصد متقاضیان موفق به دریافت وام شدهاند.در بخش فرزندآوری نیز طی این مدت ۴۰ هزار فقره تسهیلات قرضالحسنه برای فرزند اول تا پنجم با دوره تنفس ۶ماهه پرداخت شده است.بیش از ۸۵ درصد از ثبتنامکنندگان این وامها را دریافت کردهاند که نشاندهنده همکاری مطلوب شبکه بانکی استان است.تنها در سال جاری، مجموع تسهیلات پرداختی ازدواج و فرزندآوری در زنجان به ۲ هزار و ۵۳ میلیارد تومان رسیده است.از این میزان، ۳۷۲ میلیارد تومان به تسهیلات فرزندآوری اختصاصیافته و عملکرد شبکه بانکی استان در نیمه نخست سال جاری «قابلتوجه» ارزیابی شده است.
فارس: در گزارشها اعلام شده بود که استان زنجان در واگذاری زمین به متقاضیان دارای چند فرزند در ردههای آخر قرار گرفت، مشخصاً بفرمایید که تأمین زمین برای متقاضیان که دارای شرایط هستند در چه وضعیتی هست، چند قطعه واگذار شده و چه تعداد در نوبت هستند؟ و در کدام نقطه از شهر تأمین زمین انجام شده است؟ تأمین زمین رایگان برای خانوادههای دارای سه فرزند و بیشتر از مهمترین بخشهای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت بوده است که طبق آن اختصاص یک قطعه زمین یا واحد مسکونی به میزان 200 مترمربع برای ساکنین در روستاها و شهرهای کمتر از 500 هزار نفر پس از تولد فرزند سوم و بیشتر در نظر گرفته شده است.برایناساس در سطح استان بالغ بر 2 هزار و 200 نفر متقاضی واجد شرایط بودهاند که تمهیدات لازم و آمادهسازی اراضی در حال انجام است.فارس: برای ایجاد انگیزه فرهنگی در خانوادهها، چه برنامههایی اجرا کردهاید که نتیجه محور و نه صرفاً تبلیغاتی بوده باشد؟اجرای طرحهای فرهنگی نیز در کنار حمایتهای اقتصادی موردتوجه بوده و اجرای طرحهایی مانند طرح جوانه امید در 40 روستای استان در زمینه فرزندآوری برای خانوارهای روستایی، اجرای طرح صیانت از حیات جنین برای 100 نفر از کارشناسان شبکه بهداشت، برگزاری دوره آموزشی تربیت کنشگر جمعیت به تعداد 150 نفر برای ترویج فرهنگ فرزندآوری، برگزاری رویداد فرهنگی و هنری جوانه با حضور 60 نفر از هنرمندان جهت طراحی اعلان در حوزه جوانی جمعیت، برگزاری سومین رویداد جایزه جوانی جمعیت در استان، پیگیری و هماهنگی برگزاری رویداد جانان ویژه دانشآموزان دختر با برگزاری مسابقه طراحی اعلان با موضوع جوانی جمعیت از مهمترین اقدامات فرهنگی در استان بوده است.
فارس: آیا برنامهای برای حمایت واقعی از مادران شاغل دارید تا بین کار و فرزندآوری در فشار نباشند؟در سطح قانونی، طرح جوانی جمعیت گامهای نسبتاً مهمی برای حمایت از مادران شاغل برداشته است: افزایش مرخصی زایمان، کاهش ساعات کاری، تسهیلات شغلی و اولویتهای استخدامی.اما اجرای واقعی آن نیازمند نظارت دقیقتر دولت؛ پاداشها و تسهیلات برای کارفرمایان اجراکننده؛ فرهنگسازی برای حمایت از مادران در محیط کار است.فارس: اجرای طرح در استان با چه موانعی روبهرو بود؟ببینید قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت باهدف پاسخ به روندهای جمعیتی کشور و حفظ پویایی و بالندگی جامعه تصویب شد.هدف اصلی این قانون، تقویت بنیان خانواده و فراهمسازی شرایط مناسبتر برای ازدواج، فرزندآوری و تربیت نسل آینده است.این قانون در جهت پیشگیری از چالشهای آینده جمعیتی و ایجاد زمینههای رشد پایدار کشور تدوین شده است.تصویب این قانون تلاشی برای افزایش حمایت از زوجهای جوان و کاهش فشارهای اقتصادی و اجتماعی آنها در مسیر تشکیل و توسعه خانواده است.موانع اجرایی قانون: اجرای کامل قانون نیازمند همافزایی و هماهنگی میان دستگاههای مختلف است که گاهی تحقق آن زمانبر میشود.برخی بندهای قانون با ظرفیتها و امکانات موجود دستگاهها نیازمند تطبیق و تکمیل بیشتر هستند. اجرای سیاستهای جمعیتی نیازمند فرهنگسازی و اطلاعرسانی گستردهتر است تا خانوادهها با حمایتها و تسهیلات آشنا شوند.برخی موانع ناشی از شرایط اقتصادی و اجتماعی جامعه است که ممکن است سرعت اجرای برخی برنامهها را تحتتأثیر قرار دهد. تحقق اهداف قانون وابسته به تأمین منابع و زیرساختهای لازم در بخشهای مختلف است که نیازمند برنامهریزی مرحلهبهمرحله است.
11:34 - 20 آذر 1404