آلودگی خودروها از این نقطه کم می‌شود
فناوران کشورمان با توسعه یک نانوکاتالیست خودرویی، راهکاری برای کاهش آلاینده‌های خروجی خودروها ارائه کرده‌اند.
گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس؛ با افزایش استفاده از خودروها، مقدار گازهای آلاینده‌ای که روزانه وارد هوای شهرها می‌شود بیشتر شده و کاهش این آلاینده‌ها به یک نیاز جدی تبدیل شده است. از طرفی، تولید کاتالیست‌های مؤثر به فلزات گران‌بهایی وابسته است که هزینه بالایی دارند و همین موضوع، تولید این محصولات را دشوار و پرهزینه می‌کند. برای پاسخ به این نیاز، فناوران کشورمان در یک شرکت با انجام سال‌ها تحقیق و توسعه، موفق به تولید این نانوکاتالیست شده‌اند؛ محصولی که با استفاده هوشمندانه‌تر از مواد گران‌بها، ضمن حفظ عملکرد و کیفیت، هزینه تولید را نیز کاهش می‌دهد. این شرکت، نخستین تولیدکننده کاتالیست‌های مورد استفاده در خودروهای سواری با موتورهای بنزینی و گازسوز و همچنین تنها تولیدکننده مبدل‌های کاتالیستی مورد استفاده در موتورسیکلت‌ها در ایران است. بابک شمشادی رئیس تحقیق و توسعه شرکت به فارس توضیح می‌دهد: « این شرکت فعالیت خود را در زمینه تولید کاتالیست‌های خودرویی از سال ۱۳۸۳ آغاز کرد و از سال ۱۳۸۶ وارد مرحله تولید صنعتی شد. در حال حاضر، این شرکت یکی از تولیدکنندگان مهم کاتالیست‌های خودرویی در ایران به شمار می‌رود و محصولات آن برای خودروهای تولید داخل و همچنین خودروهای خارجی و چینی مورد استفاده قرار می‌گیرد.»
تبدیل آلاینده‌ها در مسیر خروجی خودرو
کاتالیست خودرویی با هدف کاهش آلاینده‌های گازی ناشی از احتراق سوخت در موتورهای احتراق داخلی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در کاتالیست‌های سه‌راهه (Three-Way Catalyst)، سه آلاینده اصلی شامل مونوکسید کربن (CO)، هیدروکربن‌های نسوخته (HC) و اکسیدهای نیتروژن (NOₓ) طی واکنش‌های کاتالیستی به ترکیبات کم‌خطرتر و عمدتاً بی‌ضرر، شامل دی‌اکسید کربن (CO₂)، آب (H₂O) و نیتروژن (N₂)، تبدیل می‌شوند. این نانوکاتالیست در مسیر گازهای خروجی خودرو قرار می‌گیرد و با انجام واکنش‌های کاتالیستی، آلاینده‌های موجود در این گازها را به ترکیبات کم‌خطرتر تبدیل می‌کند.
ساختار نانوکاتالیست و سازوکار عملکرد آن
به گفته شمشادی عملکرد این محصول بر پایه واکنش‌های شیمیایی کاتالیستی استوار است که طی آن، به‌صورت هم‌زمان واکنش‌های اکسیداسیون و احیا (کاهش) انجام می‌شوند و آلاینده‌های گازی حاصل از احتراق به ترکیبات کم‌خطرتر تبدیل می‌شوند. این کاتالیست‌ها عمدتاً از یک پایه کاتالیستی متخلخل، نظیر آلومینا (Al₂O₃)، به همراه فلزات گران‌بهای فعال شامل پالادیم (Pd)، پلاتین (Pt) و رودیوم (Rh) تشکیل می‌شوند. این محصول از سال ۱۳۸۶ وارد مرحله تولید صنعتی شده است. در حال حاضر، ظرفیت تولید این محصول به حدود ۵۰۰۰ قطعه در روز می‌رسد و محصولات تولیدی بر اساس الزامات و استانداردهای آلایندگی یورو ۵ (Euro 5) تولید می‌شوند. مشتری این محصول شرکت‌های تولید کننده موتور خودرو هستند. شمشادی می‌گوید: «مواد به‌کاررفته در ساختار این محصول، به‌ویژه اجزای فعال کاتالیستی، در مقیاس نانومتری قرار دارند و محصول دارای گواهی نانومقیاس صادرشده از سوی ستاد توسعه فناوری‌های نانو و میکرو است.» فناوری به‌کاررفته در این محصول بر پایه بهینه‌سازی فرمولاسیون و ساختار کاتالیست و استفاده بهینه از فلزات گران‌بهای پلاتین (Pt)، پالادیم (Pd) و رودیوم (Rh) استوار است که با انجام فعالیت‌های مستمر تحقیق و توسعه، امکان کاهش هزینه تولید و قیمت تمام‌شده محصول را بدون افت کیفیت و عملکرد کاتالیستی فراهم کرده است؛ به‌گونه‌ای که تولید این محصول در ابتدا بر اساس الزامات استاندارد آلایندگی یورو ۲ (Euro 2) انجام می‌شد و در حال حاضر مطابق با الزامات یورو ۵ (Euro 5) در حال تولید است و توسعه فناوری مربوط به یورو ۶ (Euro 6) نیز در حال انجام است.
به گفته شمشادی مزیت این محصول این است که با استفاده بهینه از فلزات گران‌بها و طراحی نانوساختار کاتالیست، با مقدار کمتری از مواد گران‌قیمت می‌تواند عملکرد مطلوبی داشته باشد؛ در نتیجه ضمن حفظ کیفیت و توانایی کاهش آلایندگی، هزینه تولید محصول نیز کاهش پیدا می‌کند. به زبان ساده این محصول با تبدیل آلاینده‌های مضر موجود در گازهای خروجی خودرو به ترکیبات کم‌خطرتر، نقش مؤثری در کاهش آلودگی هوا و کنترل آلایندگی خودرو ایفا می‌کند. #کاهش_آلودگی_هوا #نانوکاتالیست #فناوری_نانو #فناوری_ایرانی #کنترل_آلایندگی #محیط_زیست #دانش_بنیان #تحقیق_و_توسعه #علم_و_فناوری #ایران_ساخت
10:44 - 17 اوت 2026
2 بازنشر
19٫5k بازدید