زمین امشب یک ساعت نفس میکشد
هر سال در یک شب مشخص، شهرهای جهان همزمان تاریک میشوند.
گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس؛ از سال ۲۰۰۷ تا الان بیش از ۲۰۰ کشور رویدادی به نام «ساعت زمین» را گرامی میدارند. در این ساعت اتفاق خاصی نمیافتد و این حرکت یک حرکت نمادین در دنیا برای جلب افکار عمومی به گرمایش زمین است.«ساعت زمین» آخرین شنبه ماه مارس (امسال در کشور ما معادل شنبه ۸ فروردین ۱۴۰۵) بین ساعت ۲۰:۳۰ تا ۲۱:۳۰ شب است که همزمان چراغهای نورپردازی نمادهای (المانهای) مهم هر شهر، خاموش میشود تا این کار باعث جلب توجه عابرین و شهروندان و بعد اطلاعرسانی آنها شود. به این دلیل که توجهی به داستان مصرفگرایی و تولید گازهای گلخانهای، دی اکسید کربن و گرمایش زمین داشته باشند. دلایل مختلفی مثل مصرف انرژی، مصرفگرایی، خرید یا تولید البسه زیاد باعث میشود که گرمایش زمین بیشتر شود. یعنی تولید گازهای گلخانهای به واسطه فعالیت مراکز صنعتی، کارخانه و ... زیاد اتفاق میافتد.سید حامد میرزاخلیل نماینده اتحادیه آسمان تاریک در ایران در توضیح این رویداد به فارس میگوید: «دلیل انتخاب این زمان میتواند این باشد که در آخرین شنبه ماه مارس هم هوا مطلوب هست برای نیمکره شمالی و جنوبی هم این که طول روز و شب طوری است که اگر در جایی طول شب زیاد بود، در جای دیگر هم شب باشد که بتوانند چراغ ها را خاموش کنند. به خاطر حرکت وضعی زمین و طول روز و شب، ما روزها و ماههایی در سال داریم که ممکن است مثلا در عرضهای بالاتر اصلا شب وجود نداشته باشد.»برنامههای متنوعی در این رویداد در کشورهای مختلف مخصوصا هند، مالزی آسیای شرقی در طول روز یعنی دقیقا در یک ۲۴ ساعت از کانالهای تلویزیونی مثل سخنرانی، کارگاه، حرکات نمادین مثل روشن کردن شمع یا بالنهای شمعی پخش میشود.
نمادهای مهم شهری دنیا در این ساعت خاموش میشوند
در ارتباط با فرهنگسازی این روز در کشورمان و همچنین پیوستن به این رویداد میرزاخلیل توضیح میدهد: «ساعت زمین برای ما در عید نوروز افتاده و به همین دلیل اصلا دیده نمیشود. این اولین رویداد محیط زیستی کشور یا جهانی میتواند باشد اما چندان توجهی به این موضوع نمیشود.پیوستن ایران به این رویداد از سال ۹۲ با خاموش کردن برج میلاد شروع شده و بعد سی و سه پل اصفهان، برج آزادی و رفته رفته شهرهای مختلف به این رویداد پیوستند که نماد شهرها را خاموش میکنند.در کشورهای مختلف وقتی شب به این ساعت برسد، نمادها خاموش میشود اما قطعا همزمان نیست. مثلا در کشور ما ممکن است برج میلاد و آزادی خاموش شود اما هنوز شب به آسیای شرقی نرسیده باشد.»این یک ساعت خاموشی آثاری مانند کاهش گرمای زمین دارد که در سایت ساعت زمین هر سال منتشر میشود که چقدر مثلا در آن یک ساعت دمای کره زمین کم شده یا تولید دی اکسیدکربن کاهش پیدا کرده یا اینکه چند کشور یا شهر یا چند نفر از برنامههای «ساعت زمین» آگاه شدند و به آنها آموزش و اطلاع رسانی شده است.میرزاخلیل تأکید میکند: «مردم دنیا باید حواسشان به این مورد باشد که ما در کل کره زمین همه به هم وصل هستیم و باید از محیط زیست محافظت کنیم و اتمسفر کره زمین مال همه است و باید از خاک و هوا در همه جهان محافظت کنند؛ با آگاهی و درست مصرف کردن»
ارتباط «ساعت زمین» با نجوم
اما این که آیا بین «ساعت زمین» و نجوم ارتباطی وجود دارد یا خیر باید گفت خاموش کردن نور و چراغ ها و لامپها ارتباط «ساعت زمین» با نجوم است. میرزاخلیل چنین توضیح میدهد: «ما معضلی در دنیا و در کشور به نام آلودگی نوری داریم. به این معنی که نورهای اضافهای که رو به آسمان است و ستارگان را نشانه میگیرد، اتلاف انرژیای است که زیر پای ما را روشن نمیکند و هدر میرود.خاموش کردن نورها در ساعت زمین، میتواند اشارهای هم به آن چراغهای غیراستاندارد و نامناسب باشد که محیط زیست شبانه را هدف قرار میدهد. این نورها غیر از اینکه فروغ ستارگان را کم و آسمان را کم ستارهتر میکند، به حیوانات شبزی هم آزار میرساند. مثل پرندگان مهاجری که در این فصل مهاجرت میکنند و یا در شب پرواز میکنند. حدود ۸۵ درصد پرندگان مهاجر در شب مهاجرت میکنند؛ اینها با الگوی ستارگان جهت خود را پیدا میکنند و ستارهها وقتی کم فروغ شود یا نور شهرها توجه و درخشندگی بیشتری برای آنها داشته باشد، به سمت آنها میآیند.»#ساعت_زمین#نجوم#محیط_زیست 08:51 - 28 مارس 2026