نابودی سرطان با شلیک هستهای به هدف
با استفاده از یک فناوری پیشرفته، طی یک روش هدفمند بدون آسیب به بافتهای سالم سلولهای سرطانی نابود میشوند.
گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس؛ فناوری هستهای در علوم پزشکی چند کاربرد جالب دارد. از جمله این که این فناوری با استفاده از پرتودرمانی هدفمند، سلولهای سرطانی را از بین میبرد بدون این که به بافتهای سالم اطراف آسیب بزند.فناوری هستهای در پزشکی به استفاده از مواد رادیواکتیو و پرتوهای هستهای برای تشخیص، درمان و تحقیق درباره بیماریها گفته میشود. این کاربردها هم در تشخیص (پزشکی هستهای) و هم در درمان (پرتودرمانی) نقش دارند.
نقش رادیوداروها در تشخیص بیماریها با تصویربرداری پزشکی هستهای
ابتدا در فرایند تشخیص بیماری، مقدار خیلی کمی از مواد رادیواکتیو (به نام رادیودارو) به بدن بیمار وارد میشود (مثلاً تزریق یا خوراکی). به این صورت که این مواد در داخل بدن حرکت کرده و در اندام خاصی متمرکز میشوند. سپس با دستگاهی به نام گاما کمرا یا PET Scan از بدن تصویربرداری میشود.مثالهای پرکاربرد این روش اسکن تیروئید، اسکن استخوان (برای کشف متاستاز سرطان) و اسکن قلب (برای بررسی جریان خون در عضله قلب) است.رادیوداروها نیز داروهایی هستند که مقدار کمی ماده رادیواکتیو داشته و برای تشخیص یا درمان بیماریها استفاده میشوند.
درمان هدفمند سرطان با اشعه
یکی از روشهای مؤثر در درمان سرطان، پرتودرمانی (رادیوتراپی) است. در این روش پرتوی پرانرژی (مثل اشعه گاما) به ناحیهای خاص از بدن تابیده میشود تا سلولهای سرطانی را از بین ببرد. در این روش کمترین آسیب به بافت سالم اطراف میرسد.ردیابی دارو در بدن با رادیودارودر این فناوری از رادیودارو استفاده شده و حرکت دارو در بدن را بهصورت تصویری دنبال میکنند. بهعنوان مثال در بیماریهای کبد یا کلیه، پزشک میفهمد که آیا دارو درست متابولیزه یا دفع میشود یا خیر.استریلیزاسیون بدون حرارتبا استفاده از پرتو گاما میتوان ابزارهای پزشکی (مثل سرنگ، تیغ جراحی، و...) را بدون استفاده از حرارت یا مواد شیمیایی استریل کرد. این روش بسیار سریع، تمیز و مؤثر است.
پزشکی هستهای در ایران
ایران در زمینه فناوری هستهای پزشکی طی سالهای اخیر پیشرفتهای چشمگیری داشته و توانسته جایگاه مهمی در منطقه و حتی جهان به دست بیاورد. در واقع ایران یکی از کشورهای پیشرو در پزشکی هستهای در منطقه خاورمیانه است.عضو هیئت مدیره انجمن علمی پزشکی هسته ای ایران دیماه سال گذشته عنوان کرد که سالانه حدود ۵ میلیون خدمت پزشکی هستهای در ایران ارائه میشود و علاوه بر بیماران ایرانی، افراد بیمار بسیار زیادی از خارج از کشور هم از این خدمت استفاده میکنند.
امسال همزمان با روز ملی فناوری هستهای از 6 محصول جدید و رادیوداروی درمان سرطان رونمایی شد. رادیوداروی تشخیصی گالیوم فاپیبرای برای تشخیص ۳۰ نوع سرطان، رادیوداروی درمانی لوتشیم فاپی مورد استفاده در درمان برخی سرطانها، کرم پوستی رنیوم-۱۸۸ موثر در درمان سرطانهای شایع پوستی، محصول متانول دوتره D۴ مورد استفاده در صنعت داروسازی از محصولات استفادهشده در علم پزشکی بودند که در این مراسم رونمایی شد.
معاون برنامهریزی هستهای و نظارت راهبردی سازمان انرژی اتمی محمد قنادی در شهریورماه سال گذشته عنوان کرد که حدود ۲۵۰ مرکز پزشکی هستهای در مراکز استانهای کشور وجود دارد و به تدریج بر تعداد آنها افزوده میشود.رئیس سازمان انرژی اتمی محمد اسلامی نیز در خردادماه سال گذشته اظهار کرد که ۲۳۰ مرکز پزشکی در کشور از محصولات رادیوداروهای ساخت داخل استفاده میکنند که این روند در حال توسعه است.اسلامی همچنین در مردادماه سال گذشته گفت: امروز میتوان اعلام کرد که ایران در زمینه رادیوداروها در زمره ۳ کشور برتر جهان قرار دارد.به تازگی نیز اسلامی خبر داد که تعداد رادیوداروها با تولید ۳ رادیوداروی جدید که توسط رئیسجمهور رونمایی شد از رقم ۷۰ عبور کرد و حدود ۲۰ رادیوداروی دیگر در مسیر تحقیقات در فازهای آزمایشگاهی و بالینی قرار دارد.
تشخیص دقیق، درمان هدفمند و کمتهاجمی
فناوری هستهای کمک میکند که بیماریها خیلی زود و دقیق شناسایی شوند حتی وقتی هنوز علائم ظاهری ندارند. دقیقا مثل دوربین دید در شب که مواردی را میبیند که چشم معمولی نمیبیند. مثلا میتواند نشان بدهد که کدام قسمت مغز یا قلب درست کار نمیکند.از طرفی این درمان بدون آسیب به بافتهای سالم انجام میشود. یعنی مثل یک تیرانداز ماهر دقیقا به هدف میزند و فقط بافت سرطانی را از بین میبرد.یکی دیگر از مزایای استفاده از این فناوری کمتهاجمی بودن آن است. بیشتر روشهای هستهای به جراحی یا بریدن بدن نیازی ندارند و با درد و عوارض کمتر، بررسی یا درمان انجام میشود.همچنین استفاده از تصویربرداری هستهای، تصمیمگیری برای پزشکها را راحتتر میکند. دقیقا مثل این است که پزشک یک نقشه دقیق از بدن شما داشته باشد که نشون میدهد هر قسمت چطور کار میکند.
تحول در سلامت با فناوری هستهای: دقت بیشتر، درمان بهتر
فناوری هستهای در پزشکی با فراهم کردن روشهای دقیق برای تشخیص و درمان بیماریها، تحولی بزرگ در سلامت ایجاد کرده است. استفاده از رادیوداروها، تصویربرداری پیشرفته و پرتودرمانی، تشخیص سریعتر و درمان مؤثرتر را ممکن ساخته است. ایران نیز با توسعه رادیوداروها و فناوریهای پزشکی هستهای، جایگاه مهمی در منطقه به دست آورده و به ارتقای نظام سلامت کمک کرده است.#فناوری_هسته_ای#سازمان_انرژی_اتمی#رادیودارو#پزشکی_هسته_ای 08:10 - 7 اردیبهشت 1404