علت اصلی پیروزی ایران در «نبرد نامتقارن» اخیر چه بود؟
رهبر معظم انقلاب: «ملّت ایران در این جنگ تحمیلیِ اخیر کار بزرگی انجام داد؛ این کارِ بزرگ از جنس عملیّات نبود؛ از جنس اراده بود، از جنس عزم بود، از جنس اعتماد به نفْس بود.» ۱۴۰۴/۰۴/۲۵
فارس - «خط رهبری» در این یادداشت تحلیلی بر اساس بیانات رهبر معظم انقلاب، به واکاوی نقش سرنوشتساز جنگ ارادهها در دفاع مقدس دوازدهروزه میپردازد.
اراده ملی، نقطه شکست دشمن
پیروزی در جنگ فقط با فتح سرزمین یا نابودی سختافزار نظامی دشمن معنا نمیشود بلکه آنجا که یکی از طرفین، توان تصمیمگیری مستقل، ثبات روانی و عزم و اراده برای ادامه نبرد را از دست میدهد در واقع شکست خورده است. این همان «غلبه اراده» است: «در این عرصهی رویاروئی و رزم انسانی و جنگ ارادهها، آنچه که میتواند تعیینکننده باشد، عبارت است از تصمیم و اراده و بصیرت و روشنبینی شما مردم عزیز.» ۱۳۹۱/۰۷/۲۲
یعنی طرفی که بتواند اراده خود را حفظ کند و با بصیرت عمیق و افزایش توان مقاومت و تابآوری خود، طرف مقابل را به عقبنشینی وادار کند، یقیناً پیروز است. حتی اگر در ظاهر، صحنه نظامی از بعد مولفههای مادی برای او برابر یا حتی زیانبار به نظر برسد اما این توان و اراده اوست که فائق آمده است. به این عرصه با نگاهی مادی و متمرکز بر توان نظامی و پیشرفت تسلیحاتی صرف نمیتوان نگریست چرا که این جنگ، یک «جنگ نامتقارن» است. جنگ نامتقارن، جنگی است که در آن یک سوی نبرد، سلاحی را داراست که طرف دیگر از آن بیبهره است و همین تفاوت، تعادل ترازوی جنگ را بر هم میزند و جنگ را جنگی نامتقارن میکند. و در اصل در همین جنگهای نامتقارن است که این ارادهها هستند که با یکدیگر در کشمکش هستند: «ما با استکبار جهانی در حال جنگ نامتقارنیم؛ چرا؟ ممکن است او یک امکاناتی داشته باشد که ما نداشته باشیم امّا ما هم امکاناتی داریم که او ندارد؛ آن امکان چیست؟ توکّل، اعتماد به خدا، اعتماد به پیروزی نهایی، اعتماد به قدرت انسان، به قدرت ارادهی انسان مؤمن؛ این را ما داریم... در جنگ نامتقارن ارادهها هستند که با هم میجنگند؛ هر ارادهای غلبه پیدا کرد، پیروز خواهد شد.» ۱۳۹۵/۰۳/۰۳
بر اساس آنچه که از جنگ ارادهها فهم میشود میتوان گفت سلاح اصلی ما در این میدان، اراده است. اراده برای مقاومت، برای پاسخدادن، برای عبور از سختیها و برای نگاهداشتن پرچم استقلال. و آن کسی که در میدان نبرد ارادهاش سست شد، قطعاً شکست خواهد خورد.
وقتی اهداف اصلیِ دشمن در میدان با شکست مواجه میشود!
در نبرد اخیر ایران و آمریکا و رژیم صهیونیستی، این اراده ملی در سطح تصمیمگیران و نهادهای مسئول به وضوح تجلی یافت. طراحی دقیق عملیاتها، آن هم در حالی که شبکه فرماندهی نظامی ایران در اولین ساعات جنگ مورد هدف رژیم صهیونیستی قرار گرفته بود، تعیین خطوط قرمز، اقدام به موقع و سنجیده در چارچوب اهداف راهبردی و پرهیز از شتابزدگی و تعلل، همه نشانههایی بود از حضور ارادهای مستحکم و خللناپذیر. این عزم و اراده قوی مسئولان مربوطه در کنار اراده ملت ایران و اتحاد و انسجام ملیِ کمنظیر، ضریب یافت و محاسبات دشمن را برهم زد. آنجا بود که دشمن با همه ادعاها مجبور شد برای جلوگیری از ادامه پاسخ ایران، به نیروی آمریکا متوسل شود. این، همان نقطهای است که رهبر انقلاب از آن به عنوان «نشانه پیروزی» یاد کردند: «ما در جنگ محکم وارد شدیم؛ دلیلش هم این است، یعنی دلیل واضحش این است که رژیم صهیونیستی که طرف مقابل جنگ بود، مجبور شد به آمریکا متوسّل بشود. اگر خم نشده بود، اگر به زمین نچسبیده بود، اگر احتیاج نداشت، اگر قادر بود از خودش دفاع کند، اینجور متوسّل به آمریکا نمیشد. به آمریکا متوسّل شد؛ یعنی دید از عهدهی جمهوری اسلامی برنمیآید.» ۱۴۰۴/۰۴/۲۵
اما مسأله فقط در سطح فرماندهی یا حاکمیت نبود. آن چیزی که در این جنگ محل هدف قرار گرفته بود، نه تنها امنیت ملی کشور بود بلکه وحدت و انسجام ملی نیز میدانی بود که دشمن تضعیف آن را هدف قرار داده بود: «دشمن دو نقطهی اساسی را هدف گرفته: یکی وحدت ملّی، یکی امنیّت ملّی. وحدت ملّی مهم است؛ نگذارید وحدت را به هم بزنند... این دو نقطه مهم است. دشمن این دو نقطه را، یعنی وحدت را و امنیّت را، آماج حملهی خودش قرار داده که باید در مقابلش ایستاد.» ۱۴۰۲/۰۶/۲۰
رهبر انقلاب با تأکید بر بعد مردمی این جنگ، هشدار دادند که دشمن سالهاست تمرکز خود را بر اراده ملت ایران گذاشته است. در همین نبرد اخیر نیز محاسباتش چنین بود که پس از ایجاد یک تهدید امنیتی، میتواند هستههای منافق و سلطنتطلب را در میان مردم فعال کند و مردم را در مقابل جمهوری اسلامی قرار دهد. این اهداف نشان میدهد که او عزم و اراده ملت و انسجام ملی را نشانه گرفته بود. اما ملت ایران، در این لحظه تاریخی اختلافهای فکری و سیاسی خود را کنار گذاشت و صف در صف در مقابل دشمن ایستاد: «افراد، همه با جهتگیریهای سیاسی گوناگون، با جهتگیریهای سیاسیِ گاهی متقابل، با وزن مذهبی کاملاً متفاوت، در کنار هم ایستادند و این وحدت بزرگ را، این اتّحاد عظیم ملّی را به وجود آوردند.» ۱۴۰۴/۰۴/۲۵
نشانههای شکستِ دشمن در جنگ ارادهها
این تمرکز دشمن بر اراده ملی، یک استراتژی بلندمدت است. آنها میدانند اگر نتوانند ستون اعتماد و وحدت ملی را بشکنند، هیچگاه نخواهند توانست پروژههای بزرگ خود را در ایران محقق کنند. از این رو، جنگ نرم، جنگ روایتها، عملیات روانی، شبههپراکنی، تحریف تاریخ و هجمه به شخصیتها و نهادهای انقلابی، همه در جهت شکستن اراده عمومی و ملی است.
در همین جنگ تحمیلی دوازده روزه، شاهد آن بودیم که قبل از پرتاب هر موشکی، دشمن از طریق رسانههای فارسیزبان و شبکههای اجتماعی به میدان آمد. سیاستهای رسانهایاش نیز القای ناتوانی ایران در پاسخ و تحریک احساسات مردم علیه تصمیمگیران بود. رسانههای وابسته به رژیم صهیونی که در واقع صدای اسرائیل بودند حتی سعی میکردند تا با ایجاد دوقطبی جنگ و صلح، آن را دستمایهای برای قرار دادن ملت ایران در مقابل مسئولان قرار دهد. اینها همه تلاشهایی برای قرار دادن مردم ایران در مقابل خودشان بود تا به این طریق به اهداف شوم خودشان علیه کشورمان دست پیدا بکنند.
همه این موارد نشاندهنده آن است که اگر دشمن بتواند ذهن و روان مردم را تسخیر کند، دیگر نیازی به حمله فیزیکی ندارد. اینجا همان جایی است که اراده، نه فقط در سطح معادلات استراتژیک و نظامی بلکه در سطح اجتماعی معنا مییابد. و پاسخ ملت شریف ایران، در این برهه پاسخی قاطع بود. مردم ایران در برابر هجمه روایتها و جنگ تبلیغاتی، نشان دادند که پیوندشان با جمهوری اسلامی ایران مستحکم است. بازارها متزلزل نشد، آشوبی در خیابانها ایجاد نشد و حتی در فضای مجازی، بسیاری از افراد منتقد به دفاع از منطق جمهوری اسلامی و تخطئه دشمنان پرداختند و این یعنی شکست دشمن در میدان ارادهها.
وقتی اراده ملی متجلی میشود، سنتهای الهی فعال میشوند
اما همه اینها یک معنای عمیقتر نیز دارد. وقتی اراده ملی به میدان میآید و ملتی تصمیم میگیرد بر اصول خود بایستد، سنتهای الهی فعال میشوند. تاریخ ملت ایران، بارها و بارها شاهد ظاهر شدن این گزاره در میدانهاست: «خدای متعال به ما [ملت ایران] وعدهی پیروزی داده: اِنَّ اللهَ یُدافِعُ عَنِ الَّذِینَ آمَنُوا؛ وعدهی دفاع داده. خب ما داریم در راه ارادهی الهی و اهداف الهی حرکت میکنیم و ملّت برای اسلام کار میکند؛ این دفاع، بعد هم نصرت: لَیَنصُرَنَّ اللهُ مَن یَنصُرُه؛ اِن تَنصُرُوا اللهَ یَنصُرکُم وَ یُثَبِّت اَقدامَکُم.» ۱۴۰۰/۱۰/۱۱
در دفاع مقدس دوازده روزه، نشانههای این سنتها آشکار بود. دشمن، برنامهای چندبعدی و طراحی شده داشت اما پاسخ کارآمد نیروهای نظامی که برامده از همین عزم و اراده ملی بوده و نیز تجلی امر ملی در مناسبات جامعه ایرانی به بهترین شکل ممکن، معادلات جبههی امریکایی – صهیونی را کلا به هم ریخت. اینها نشانههایی از مدد الهی هستند؛ آنجا که عقل جمعی یک ملت، پشتگرم به نصرت الهی، تصمیم درست را میگیرد. این تجربه فقط مربوط به این واقعه نیست. در دفاع مقدس هشت ساله نیز همین سنت الهی جاری بود. در مقاومت غزه و لبنان نیز بارها ملتهای اهلِ مقاومت نشان دادند که اگر بر اراده خود بایستند حتی در برابر مجهزترین ارتشها هم میتوانند پیروز شوند.
در حقیقت، نقطه اتصال زمین و آسمان، همین «اراده مؤمنانه جمعی» است. وقتی اراده ملت با اعتماد، با توکل، و با اتحاد همراه میشود، آنگاه آیات نصرت الهی جامه واقعیت میپوشند؛ و امروز، ایران دقیقاً در همین نقطه ایستاده است.
در نهایت میتوان گفت تجربههای مکرر نشان دادهاند که هرگاه ملت ایران اراده کرده، متحد شده و به رهبری خود تکیه کرده، سنتهای الهی به یاریاش آمدهاند. و امروز، ما به پشتوانه همین اراده و همین وعده، در مسیر پیروزیای ایستادهایم که نه فقط نظامی بلکه یک پیروزی تمدنی و تاریخی و راهبردی است: «همهوهمه بدانند... لَیَنصُرَنَّ اللهُ مَن یَنصُرُه، خدای متعال نصرت را برای ملّت ایران در ذیل نظام اسلامی و زیر چتر قرآن و اسلام تضمین کرده که ملّت ایران حتماً پیروز خواهد شد.» ۱۴۰۴/۰۴/۲۵#خط_رهبری #جنگ_نامتقارن #عملیات_روانی #انسجام_ملی 17:05 - 28 تیر 1404