وضعیت اسفناک برج تاریخی ۸۰۰ ساله/ لطفاً با احتیاط از «اینانج» بازدید کنید!
گنبد یا برج امیر اینانج و برج نقارهخانه از دیگر آثار تاریخی شهر کهن و تاریخی ری است که در کنار سایر آثار باستانی از بیمهری مسؤولان بینصیب نمانده و بیشتر به خرابههای حاشیه پایتخت شباهت دارد.
خبرگزاری فارس از شهرری؛ محمد حسینی: مقصد گردشگری ما این بار کوه طبرک روستای هفت دستگاه در شمال امینآباد شهرری است که آثاری چند هزارساله روی آنجا خوش کردهاند و با روند موجود سالهای پایانی عمر خود را میگذرانند. آنچه از نام هفتدستگاه به میان میآید بیش از ۵۰ سال پیش، هفتدستگاه خانه برای امتحان گازرسانی ساخته شد ولی امروز بیش از ۱۰۰ واحد مسکونی بدون سند آنجا دیده میشود و به گفته خیلیها، از آجرهای بناهای تاریخی در ساختن این خانهها استفادهشده است. درحالیکه این اثر در سال ۱۳۱۳ به ثبت آثار ملی رسیده و طبق قانون اطراف بنای تاریخی هرگونه ساختوساز، برداشت یا حتی کاشت درخت ممنوع است ولی خانههای بدون سند و مجوز در خواب غفلت و بیاهمیتی مسؤولان تا جایی پیشرفتهاند که در جاده دسترسی اصلی به این بناها، اتوبوسهای حامل گردشگران نمیتوانند ورود کنند. گفتوگوی ما با اهالی اطراف نشان میدهد این املاک سندی ندارند و هنگام ساخت با مشکلی جدی مواجه نشدهاند. آثار تاریخی ری، نگهبان ندارد! مثل اکثر آثار تاریخی ری خبری از یگان حفاظت و تدابیر لازم برای حفظ و حراست این گنجینههای تاریخی وجود ندارد و مشخص نیست چه بلایی بر سر این آثار آمده و چه سرنوشتی در انتظار آنها است. برای رسیدن به برج اینانج از کنار دو اثر دیگر که یکی گورستان و قبر یکی از سرداران به نام اینانج بوده و دیگری قلعه نظامی معروف به طبرک گذر میکنیم که در کاوشهای این گورستان سلطنتی، پارچههای فاخری از دوران آلبویه یافت شده است.
از گنبد اینانج ۸۰۰ ساله محوطهای وسیع و مدور با قطر دایرهای حدود ۳۶ متر و آجرچینی سخن گفتهشده که چیزی دیگر باقی نمانده و مخروبهای از آن بهجای مانده و چند حفره و اتاقک مانند دیده میشود که بر قول و روایات معروف و مستند مقبره حسامالدین اینانج حاکم سلجوقی ری و احتمالاً محل دفن افراد و پادشاهان دیگری بوده است در بالای دامنه کوه طبرک برجی حدود هزار سال پیش به دستور بزرگ امید یا بوزرجمید بهعنوان مدفن ساختهشده که یکی از نامهای مشهور آن نقارهخانه است و با قامتی که از دور خودنمایی میکند که هر بازدیدکنندهای را به سمت خود میکشد اما باید بااحتیاط گام برداشت چراکه راه دسترسی به آن طی کردن پلکانی طولانی است که برای سهولت دسترسی ایجادشده ولی حالوروز این پلهها یکی بود یکی نبود شده و قصه همان داستان تکراری گرد فراموشی نشسته بر پیکر گنجینه آثار کهن و تاریخی ری است. پله یا تلههای گردشگری؟! وضعیت پلهها بهقدری بغرنج است که علاوه بر تمرکز کامل در قدمها برای خالی نشدن ناگهانی زیر پایت، گاهی وقتها در طول مسیر باید دو پله را با یک گام طی کرد تا خطری جان شما را تهدید نکند و پایت را اشتباه نگذاری و بتوانی به هر شکل خود را بهپای برج برسانی.
مورخان اعتقاد دارند سازنده برج نقارهخانه دین زرتشتی داشته و با ساخت و تزئین این برج خواسته تا پس از مرگ استخوانهای خود را در آن دفن کنند چراکه پیروان دین زرتشت خاک را ازجمله عناصر پاک و مقدس بهحساب میآوردند و از دفن مردگان در داخل زمین خودداری میکرده و اجساد خود را در ارتفاعی قرار میدادند تا خوراک پرندگان بشود سپس استخوانها را جمعآوری و داخل کوزههایی میریخته و در محلی به نام استودان به معنی استخوان قرار میدادند لذا حفاریهای انجامشده نشان میدهد که این برج درواقع گورستان سلطنتی بوده است ارتفاع این برج هشتضلعی زیبا سه متر و دارای سردابهای زیر برج که توسط راهرویی تعبیهشده در بیرون به زیر برج راه دارد و از این زیباییها و تزئینات به دلیل غارت در دوره قاجاریه و بیمهری مسؤولان در سالهای اخیر چیز آنچنانی باقی نمانده است. نفس زنان به بالای کوه رسیدهایم و از برج نقارهخانه هم چیز زیادی نمانده است و در باد شدیدی که میوزد با خود فکر میکنم وقتی سایهبانی و تلاشی برای حفاظت این اثر نباشد باید هم در پی اینهمه سال آفتاب، باد و باران و برف در کنار الطاف همیشگی برخی بازدیدکنندگان و غارتگران عاشق اشیای عتیقه به این حالوروز بیافتد.
فیلم| برج نقاره خانه ضعف فرهنگی حک یادگاری در آثار تاریخی/ داغ بیفرهنگی بر میراث فرهنگی یکی از آخرین بازدیدکنندهها کیک و کلوچهای خورده و آشغال آن را در حفرهای از برج جاگذاشته است و به دیدن یادگاری نویسیها هم که عادت کردهایم که هر کس به خطی و متن و شعری هنرنمایی کرده است و برای نابودی اثر در کنار مسؤولان گام رو به جلویی برداشته است سر و روی برج تعریفی ندارد و آثار نشانههای تخریب و از بین رفتگی به وضوح مشاهده میشود و در میان کف فرو ریخته برج که راهی برای دالون زیر آن باز شده بساط خوابی دیده میشود که بهاحتمالزیاد و به گفته اهالی مربوط به ولگرد و معتادانی است که در گوشه و کنار این آثار تاریخی شب را صبح میکنند. از زبالهها و وسایل مستعملی که در حوالی اثر رهاشده هم نباید گذشت که به زیبایی بصری تماشای یک اثر گردشگری افزوده است و روز خاطرهانگیزی را برای بازدیدکنندگان رقم میزند و خدا رحم کند و پای گردشگر خارجی به اینجا به این زودیها باز نشود که ضمن تهدید خطرهای احتمالی برای آنها صحنههای بکر و نابی از لنز دوربین آنها میتواند شکار و به عالمیان مخابره شود.
۴ MB
هیچکس به فکر ری نیست/ تخریب کوچههای ۱۵۰۰ ساله نفرآباد احمد ابوحمزه ریشناس و عضو هیئتعلمی دانشگاه، حالوروز این اثر تاریخی را مثل بقیه آثار خوب نمیداند و با بیان اینکه هیچکس به فکر ری نیست، میگوید: در اصفهان کوچههای قدیمی آن را که قدمتی حداکثر صدسال دارند در حال ثبت ملی و جذب گردشگر و موضوعات دیگر ازایندست است و برعکس توجه و رسیدگی اصفهانیها، در ری به آثار ششهزارساله توجهی نمیشود و کوچههای نفرآباد ما با تاریخ ۱۵۰۰ ساله تخریب و از بین رفت وی برج نقارهخانه و گنبد امیر اینانج آثار بهجامانده از دوره سلجوقیان را از قاعده بیتوجهی مستثنی نمیداند و میگوید: برج نقارهخانه در دورههای مختلف اسامی متفاوتی داشته که آن روزها نقطه دیدهبانی ری بود و میتوانستیم بر فراز آنهمه جای تهران را ببینیم و دیده سپهسالاران یکی از نامهای دیگر آن است که از جنوب شرق و غرب هر لشکری میآمد قابلمشاهده و رصد بود. برج نقارهخانه و گنبد امیر اینانج آثار بهجامانده از دوره سلجوقیان هستند این محقق و تاریخشناس با تشریح تاریخچه این آثار ادامه میدهد: این کوه قدیم به نقارهخانه ری هم معروف بود چون قبل از اسلام نحوه اطلاعرسانی جنگها، طلوع و غروب خورشید و تولد و فوت کسی با امروز متفاوت بود و این کار با نقارهزنی انجام میشد که بالای این برج در ری بهترین مکان برای این کار بود.
ابوحمزه با بیان اینکه این کار در شمال و شمال غربی ری در بالای چشمهعلی انجام میشد، اضافه میکند: کوه کوچک طبرک چند حادثه مهم داشته که یکی نقاره زدن و دوم در دوره سلجوقیان که ری بسیار جایگاه مهمی داشته، طغرل سلجوقی هنگام فتح ری برای قلعهای بسیار بزرگ آن زمان طبرک که گفته میشود برای گرفتن و تصاحب آن یکسال زمان گذاشته است و پس از فتح آن دستور جمعآوری وسایل و آثار بهجامانده و تخریب آن را صادر کرده که این کار هم یک ماه به طول انجامیده است وی گنبد اینانج را به برج طغرلی در قواره بزرگتر تشبیه میکند و میگوید: اینانج سردار اهل ری که خیلی قوی، مشهور و مطرح بوده و هزار سال پیش باقدرت و خوشدستی با دو دست چهار شمشیر میزده است و در توطئهای در اصفهان وی را میکشند و مردم ری اینانج را در این قلعه نظامی دفن میکنند. مؤسس مؤسسه مطالعات راگا از این گنبد، گورستانی به نام زیرین در بین دو کوه یاد میکند و میافزاید: این اثر عظیم که زیر آن ملحقاتی مثل برج دیدهبانی و اتاقکهایی برای نگهداری سربازها بود که بخش اعظم و اصلی آنها از بین رفته است. ابوحمزه در ادامه تأکید میکند: قبل از اسلام به این گنبد چون گورستان و آرامستان بود برج خاموشی یا خاموشان هم میگفتند چون معتقد بودند که وقتی فردی میمیرد خاموش شده و دوباره زنده میشود.
وی با یادآوری اینکه این آثار بسیار زیبا از قرن چهارم برای ما به یادگار مانده و عمری بیش از هزار سال دارد، میگوید: سال ۷۳ گنبد اینانج تا حد زیاد و خوبی بازسازی و مرمت شد و سالها بعد حفاریها سبب تخریب مجدد بنا شد و من با این کار مخالفم چون با این حفاریها علاوه بر آسیب و صدمه به آثار، به دلیل عدم نگهبان و حفاظت خوب بحث قاچاق پیش میآید و از همه مهمتر آثاری که از ری روی زمین میآید به دلیل عدم موزه در این شهر تاریخی و کهن به موزه ملی برده میشود عضو هیئتعلمی دانشگاه مفتح در پایان با بیان اینکه در ری کار علمی باستانشناسی زیاد میتوان انجام داد ولی هزینه زیادی دارد که بهتر است این بودجهها صرف نگهداری این آثار شود. بیمحلی به ۴۰ اثر ملی ثبتشده و تاریخ چند هزارساله ری! بازدید نیم روزه ما از این آثار تاریخی، کهن و گردشگری ری هم به پایان رسید و علاوه بر اینکه در این مدت گردشگری و بازدیدکنندهای ندیدیم و در میان سوالات زیادی که علت این همه بیمحلی به ثروت بالغبر ۴۰ اثر ملی ثبتشده و چند هزارساله ری چیست نمیدانم اصلاً چه تعداد از تهرانیها از وجود چنین آثاری در جنوب پایتخت خبر دارند. انتهای پیام/۶۷۰۵۲/ق.
10:50 - 25 ژانویه 2020
0 بازدید
