نبرد تن با تانک در خیابانهای قزوین/ در قیام خونین هفت دی ۵۷ قزوین چه گذشت؟
قیام خونین مردم قزوین در روز هفتم دی ماه سال 57، برتارک این شهر میدرخشد و روایتگر آغاز ایامی است که در آن تانکها، زرهپوشها و دژخیمان پهلوی با سیل خروشان ملت برخورد کردند، کودکان، زنان و مردان این شهر را به شهادت رساندند.
به گزارش خبرگزاری فارس از قزوین، روزهای پرشور و انقلابی سال 57، مردم در شهرهای مختلف کشور به پا خواسته و برعلیه دژخیمان پهلوی قیام کردند. در میان روزهای پرهیجان اما خونین انقلاب اسلامی، شهرهایی بودند که حماسه آفریدند و حضور مردم در میدان تاریخ ساز شد. در روزهای انقلاب، اوضاع شهر قزوین نیز ملتهب و حساس بود و روز به روز به این حساسیت افزوده میشد. قزوین ویژگیهای منحصربهفردی داشت که باعث حساسیت رخدادهای این شهر میشد. وجود فرماندهی ارشد نظامی لشگر 16 زرهی ارتش در استانهای زنجان و همدان در شهر قزوین، مسیر ارتباطی ویژه به شمال کشور و شاهراه غرب به شرق، قزوین را در موقعیت استراتژیکی در میان شهرهای کشور قرار داده بود. به گفتۀ عباس نیکویه از مبارزان انقلابی قزوین و عضو گروه حزبالله که به مبارزۀ مسلحانه علیه رژیم پهلوی میپرداختند، با فرارسیدن دی ماه، به سبب اوج گیری اتفاقات انقلابی در پایتخت و شهرهای مهم کشور، اوضاع قزوین نیز به شدت ملتهب و حساس میشود. نیکویه معتقد است، قزوین همان ایام در زمرۀ 10 شهری قرار میگیرد که در آن حکومت نظامی اعلام میشود، چراکه اثرگذاری رخدادهای انقلاب در این شهر بسیار مهم و بالا بوده است.
با اعلام حکومت نظامی در قزوین، شهر وضعیت حساسی پیدا میکند، فرمانداری نظامی قزوین و فرماندۀ لشگر 16 زرهی، به زعم خود برای ایجاد رعب و وحشت و خارج کردن مردم از صحنه، با تانک و تجهیزات زرهی به داخل شهر ورود میکنند و در ساعات حکومت نظامی و در شب اقدام به تخریب مغازهها، اموال مردم و حتی عبور از روی خودروهای پارک شده در کنار خیابان میکنند به گفتۀ عباس نیکویه، سروان کرمی، فرماندۀ شهربانی قزوین نیز، فردی بسیار جانی و خطرناک بود. وی نیز در همین زمان به شدت به آزار و اذیت مردم میپردازد تا از حضور آنها در میدان انقلاب جلوگیری کند، او از ورود به منازل مردم و حتی تیراندازی به آنها در خانۀ خودشان هم ابایی نداشت و جنایات بسیاری در قزوین مرتکب شد. روز قبل از حادثه، تظاهرات خونین ششم دیماه به گفتۀ شاهدان عینی و مبارزان انقلابی که روایت آنها در رسانهها نیز منتشر شده است، همچون مصطفی آزادی، سیدجعفر شهابزاده، محمدحسین خاکساران، عباس نیکویه و دیگر مبارزان انقلابی، روز ششم دی ماه، مردم قزوین در از سمت خیابان عبیدزاکانی و مسجدالنبی(ص)-که در آن زمان با عنوان مسجد شاه خوانده میشد-به سمت سبزه میدان تظاهرات میکنند، برخورد شدید نیروهای نظامی با تظاهر کنندگان منجر به شهادت شهید عباس بالو میشود.
جمعیت به سمت ژاندارمری میرود تا با نیروهای نظامی که به سمت مردم تیراندازی کردهاند برخورد کنند، در نتیجۀ درگیری مقابل ژاندارمری که در خیابان طالقانی قزوین قرار داشت، دوبرادر و پسر عموی آنها به شهادت میرسند که یکی از آنها از قضا خبرنگار روزنامه اطلاعات نیز بوده است با شهادت شهیدان محمودیان، مردم قزوین در یک روز چهار شهید تقدیم انقلاب میکنند. حکومت نظامی در قزوین، شبیه هیچ شهری نبود! عباس نیکویه در گفتوگو با فارس میگوید: حکومت نظامی در قزوین شبیه هیچکدام از شهرهای کشور نبود، در هیچ شهری تانکها و زرهپوشها مستقیم با مردم درگیر نبودند، مردم به صورت مستقیم با اسلحۀ دوشکای تانک هدف قرار میگرفتند، مغازهها و اموال مردم توسط تانکها تخریب میشد و دژخیمان هیچ رحمی نداشتند. در آن روزها تیمسار نعمتالله معتمدی، فرماندهی لشگر 16 زرهی قزوین را برعهده داشت، نام او در کنار سروان کرمی که عباس نیکویه او را فرمانده شهربانی قزوین و مردی سفاک میخواند و ابول(ابوالفضل) آجربندی ساواکی معروف قزوینی مثلث شوم کشتار را تشکیل میداد. **روایت عباس نیکویه از هفت دی و وضعیت قزوین را در فیلم زیر ببینید: تشییع شهدا، تظاهرات بزرگ با شهادت چهار شهید در روز ششم دیماه؛ مردم قزوین تصمیم میگیرند شهدای خود را در روز بعد تشییع کرده و در صحن شاهزاده حسین(ع) دفن کنند.
مبارزان انقلابی و رهبران نهضت در قزوین، مردم را به شرکت در راهپیمایی بزرگ و تشییع شهدا در خیابان سپه که بعد از آن به خیابان شهدا تغییر نام میدهد دعوت میکنند با حضور پرشور مردم در خیابان شهدا، تشییع پیکر شهدا تبدیل به یک راهپیمایی بزرگ و حماسی میشود. به نحوی که حکومت نظامی احساس میکند قزوین از کنترل او خارج شده است. به سرعت همزمان با تظاهرات مردم، نیروهای نظامی از پادگان لشگر 16 زرهی قزوین به سمت خیابان شهدا و خیابان سلامگاه اعزام میشوند. اخبار برخورد شدید حکومت نظامی با تظاهرکنندگان و شهادت جمع زیادی از مردم و مجروحان به سرعت در شهر میپیچد و مردم را خشمگین میکند. عباس نیکویه در گفتوگو با فارس عمق جنایات آن روز را درناک توصیف میکند و میگوید: در این روز تانکها و خودروها زرهی به میان جمعیت میزدند تا آنها را زیر بگیرند و یا با سلاح سنگین هدف قرار میدادند، به نحوی که من شاهد بودم با گلولهٔ دوشکای تانک، یکی از انقلابیون را از بالا هدف قرار دادند و این گلوله از جناق سینهٔ این شهید تا عمق بدنش فرو رفت و او را به شهادت رساند. سید جعفر شهابزاده از مبارزان انقلابی در خاطرات خود میگوید زمانی که هلیکوپترها بالای مسجدالنبی شروع به پرواز کردند و صدای تیراندازی بلند شد، مردم در محلهها و کوچهها درهای خانههای خود را باز کردند تا تظاهرکنندگانی که از دست نیروهای فرمانداری نظامی میگریختند به خانهها پناه بیاورند و در امان باشند.
در این روز در نتیجهٔ برخورد دژخیمان پهلوی با مردم، جمع بسیار زیادی شهید و تعداد بیشماری نیز مجروح میشوند تعداد زیادی از مبارزان انقلابی هم در همان ایام بازداشت میشوند. کشتار کودکان، جنایت وحشتناک مزدوران پهلوی در وحشتناکترین رخداد، در خیابان پادگان، دانش آموزان یک مدرسه مرخص میشوند. حوالی مدرسه یک مرکز فروش نفت قرار داشته و مردم در صف نفت ایستاده بودند، برخی از دانش آموزان مدرسه والدین خود را در صف نفت میبینند و به سمت آنها میروند و در کنار صف نفت مشغول بازی میشوند. زمانی که نیروهای اعزامی لشگر از همین خیابان به سمت خیابان سپه میرفتند تا تظاهر کنندگان را متفرق کنند، مردم حاضر در صف نفت، خشمگین از اخبار جنایات فرمانداری نظامی، شروع به شعار دادن میکنند و دانش آموزان هم همراه والدین خود تکرار میکنند. شعار دادن مردم و کودکان، باعث عصبانیت افسر نظامی میشود، خودرو را بر میگرداند و با سرعت به داخل صف نفت میزند. در این اتفاق تلخ و تکان دهنده، خودروی ارتشی بسیاری از جمعیت را زیر میگیرد. در این حادثه 4 دانش آموز به تلخی به شهادت میرسند که بین 7 تا 12 سال سن داشتند. طبق اطلاعات پایگاه خط سرخ، شهید امیر اردکان، زهرا کلانتری، افسر عباسی و حمید اعرابی کودکانی هستند که در این واقعه شهید میشوند.
پس از وقایع هفتم دیماه در قزوین، خبر قیام خونین مردم قزوین در کل کشور پخش میشود، به نحوی که به گفتهٔ سید جعفر شهابزاده، مردم بسیاری از شهرها شماره تلفنهای قزوین را بیهدف و بدون آنکه بدانند منزل کیست، میگرفتند و اخبار قزوین را جویا میشدند شهر انقلابی، شهر جنگی در همان ایام قزوین تبدیل به یک شهر جنگی میشود و رسماً معادلات شهر به مقابلهٔ مستقیم میان مردم و حکومت نظامی منجر میشود. عباس نیکویه میگوید در همین ایام صدها خودروی مردم توسط حکومت نظامی نابود شد، دهها مغازه توسط تانکها و نظامیان تخریب شد و یا صدمه دید و خانهٔ برخی انقلابیون به آتش کشیده شد، تنها به این بهانه که با ایجاد رعب و وحشت مردم انقلابی قزوین را خاموش کنند. اما با وقوع اتفاقات تلخ ششم و هفتم دیماه و تقدیم شهدای بسیار، سربازان و افسران بسیاری شروع به فرار از پادگان و پیوستن به صف مردم میکنند. به نحوی که آرام آرام فرمانداری نظامی قزوین، توان خود را در مقابله با انقلابیون از دست میدهد و معادلات شهر به نفع انقلاب تغییر میکند. اعلام عزای عمومی از سوی امام امت با همان سرعت، اخبار قیام خونین مردم قزوین در نوفلوشاتو به امام خمینی(ره) میرسد، رهبر انقلاب نیز در تاریخ دوازدهم دیماه 57، در پیامی عنوان میکنند: «درود بر ملت مظلوم ایران، رحمت خدای متعال بر مردم شجاع و آگاه که برای احقاق حق خود قیام نموده و تا پای جان و مال ایستاده.
سلام بر اهالی محترم مشهد مقدس و قزوین و کرمانشاه و سراسر ایران که در این روزها با مصیبتهای گوناگون و وحشیگریهای دژخیمان شاه و دولت یاغی نظامی و حکومت سفاک روبه رو شده و با دادن هزاران کشته و زخمی دلاورانه مقاومت کرده و می کنند!» امام خمینی(ره) همچنین در روز شانزدهم دی ماه و پس از دریافت اخبار ناگوار از شهادت مردم در شهرهای گوناگون کشور از جمله قزوین اعلام عزای عمومی میکند: «اینجانب روز دوشنبه نهم صفر 99 را برای شهدای مشهد و قزوین و کرمانشاه و سایر بلاد، روز عزای عمومی اعلام می کنم». امام خمینی(ره) پس از این رخدادها در کشور، پرداخت مالیات و هرگونه اعانه به دولت طاغوت را نیز تحریم میکند. سرانجام یک جنایتکار اما سرانجام و بیش از یک ماه بعد، انقلاب اسلامی در حالی به پیروزی میرسد که شهر قزوین از اوایل بهمنماه تقریباً به کنترل انقلابیون درآمده بود. در روز 22 بهمن ماه، جمعی از سربازان و افسران انقلابی ارتش، تیمسار معتمدی را در مراسم صبحگاه ارتش کتک زده و بازداشت میکنند و او را جهت محاکمۀ انقلابی به تهران میفرستند. آنگونه که در رسانههای جمعی و روزنامههای آن روز آمده است، تیمسار نعمتالله معتمدی در مدرسهٔ رفاه در دادگاه انقلابی محاکمه شده و همراه سه ژنرال دیگر از سفاکان رژیم پهلوی در سحرگاه یکم اسفندماه ۱۳۵۷ در پشتبام مدرسهٔ رفاه تیرباران میشود و خبر اعدام او در صفحهٔ نخست روزنامهها نیز منتشر میشود.
(محاکمه نعمت الله معتمدی-نفر وسط- در دادگاه انقلاب) به گزارش خبرگزاری فارس، با وجود نقش و اثر قیام خونین مردم قزوین در سرنوشت انقلاب، از جمله از کار انداختن برنامهٔ رژیم پهلوی، برای لشکرکشی لشکر ۱۶ زرهی قزوین به پایتخت در روزهای آخر انقلاب و انجام کودتا در تهران، اما این روز تاریخی نتوانسته در تقویم رخدادهای انقلاب جایگاه مؤثر و در خور شأن خود را پیدا کند تاریخ شفاهی و ناگفته از وقایع خونین قزوین هنوز بهصورت شایسته منتشر نشده و از آن وقایع بزرگ تنها نام یک پل تازه ساز در قزوین نماد گرفته است. که این امر شایستهٔ برنامهریزی و تلاش متولیان فرهنگی قزوین است. بسیاری از رهبران انقلابی قزوین و بسیاری از مبارزان انقلابی آن روزها امروز دیگر در جمع ما نیستند و هرچه گرد زمان بگذرد این تاریخ درخشان و حرفهای ناگفتهاش بیشتر در معرض فراموشی قرار میگیرد. انتهای پیام/خ.
۱۲ MB
۱۲ MB
13:05 - 7 دی 1398
2 بازنشر
90 بازدید
1 پاسخ