مروری بر منابع آب تجدیدپذیر استان گلستان
ايران داراي 6 حوضه آبريز به نامهاي درياي خزر، درياچه اروميه، خليج فارس و درياي عمان، فلات مركزي ايران، هامون و قرهقوم است.
به گزارش خبرگزاری فارس از گرگان، استان گلستان با مساحتی بالغ بر 20 هزار و 438 کیلومتر مربع در جنوب شرقی دریای خزر در بخشی از حوضه آبریز دریای خزر واقع شده است و حدود 1.3 درصد از مساحت کشور و 11.7 درصد از مساحت حوضه آبریز دریای خزر را تشکیل داده و شامل حوضههای آبریز اترکسفلی، گرگانرود، قرهسو، شرق خلیج گرگان و نکارودعلیا است. از آنجا که این استان دارای دو اقلیم کاملا متفاوت است به نحوی که جنوب استان منطقهای کوهستانی و مرتفع با سطحی پوشیده از جنگلهای متراکم و شمال استان منطقهای بیابانی و پست با دمای کاملا متفاوت با جنوب است، لذا در میزان بارندگی، تبخیر، نفوذ، رواناب و سایر فاکتورهای هیدرولوژی تفاوت عمده و اساسی مشاهده میشود. * میانگین بارندگی گلستان نسبت به متوسط بارندگی در کشور 80 درصد بیشتر است میزان بارندگی متوسط سالانه در جنوب استان 700 میلیمتر، در شمال استان 200 میلیمتر و میانگین آن در استان 450 میلیمتر است که نسبت به متوسط بارندگی در کشور 80 درصد بیشتر است. بیشترین بارندگی در انتهای زمستان و ابتدای بهار و کمترین بارندگی در تابستان به وقوع میپیوندد. مقدار تبخیر متوسط سالانه در شمال استان 2 هزار میلیمتر و در جنوب استان 800 میلیمتر است.
وسعت حوضههای آبریز استان متفاوت بوده به نحوی که بزرگترین حوضه در استان، حوضه آبریز گرگانرود با 9 هزار و 560 کیلومترمربع، سپس حوضه آبریز اترک سفلی با 8 هزار و 600 کیلومتر مربع و رده سوم حوضه آبریز قرهسو با یکهزار و 610 کیلومتر مربع هستند حوضه آبریز شرق خلیج گرگان با 340 کیلومتر مربع و حوضه آبریز نکارودعلیا با 330 کیلومتر مربع ردههای بعدی را اشغال میکنند. رواناب حاصله از بارندگی در رودخانهها و نیز تغذیه آبخوانهای زیرزمینی مجموعا به عنوان پتانسیل آب تجدیدشونده استان محسوب میشود و مطالبی که در منابع استانی آمده است، دلالت بر پتانسیل تجدیدشونده سالانه آب استان در حدود 2 میلیارد و 500 میلیون متر مکعب میکند. این حجم آب 1.9 درصد از پتانسیل تجدیدشونده سالانه آب کشور را در بر میگیرد و شامل دو بخش آبهای سطحی و آبهای زیرزمینی میشود. *کل پتانسیل آب تجدیدشونده استان گلستان 2/5 میلیارد مترمکعب است کل پتانسیل آب تجدیدشونده استان گلستان 2 میلیارد و 500 میلیون مترمکعب است که 50.3 درصد آن زیرزمینی و 49.7 درصد آن سطحی است. میزان کل پتانسیل آب حوضههای مختلف با توجه به عوامل مختلف، متفاوت است. در حوضه آبریز گرگانرود 1828 میلیون مترمکعب، در حوضه آبریز اترکسفلی 302 میلیون مترمکعب، در حوضه آبریز قرهسو 270 میلیون مترمکعب، در حوضه آبریز شرق خلیج گرگان 70 میلیون مترمکعب و در حوضه آبریز نکارود علیا 15 میلیون مترمکعب آب سطحی و زیرزمینی دارد.
الف) پتانسیل آب سطحی از میزان کل پتانسیل آب استان، 497 درصد آن یعنی 1235 میلیون مترمکعب در رودخانهها جریان دارد. میزان پتانسیل آب سطحی حوضههای مختلف با توجه به شکل، اندازه، شرایط اقلیمی، پوشش گیاهی و سایر موارد متفاوت است. به طور متوسط و در سالهای نرمال، در حوضه آبریز گرگانرود 828 میلیون مترمکعب، در حوضه آبریز اترک سفلی (سهم ایران) 257 میلیون مترمکعب، در حوضه آبریز قرهسو 100 میلیون متر مکعب، در حوضه آبریز شرق خلیج گرگان 40 میلیون مترمکعب و در حوضه آبریز نکارود علیا (سهم گلستان) 10 میلیون مترمکعب آب سطحی جریان دارد. 1 - حوضه آبریز گرگانرود ازشمال به حوضه آبریز اترکسفلی در استان گلستان، از جنوب به حوضه آبریز اصلی ایران مرکزی در استان سمنان، از جنوبغرب به حوضه آبریز قرهسو در استان گلستان و از غرب به دریای خزر محدود میشود. حوضه آبریز گرگانرود شامل 15 زیرحوضه از شرق به غرب به نامهای ساریسو، زاو، آجیسو، دوغ، اوغان، قلیتپه، نرماب- چلیچای، خرمارود، قوریچای، سیاهجوی، زرینگل، کبودوال، محمدآباد، جعفرآباد، قرنآباد و سایر سرشاخهها، زهابها و مسیلهای کوچک است. 2 - حوضه آبریز قرهسو از شمال و شرق به حوضه آبریز گرگانرود، از جنوب به حوضه آبریز نکارود و از غرب به حوضه آبریز خلیج گرگان و نیز دریای خزر محدود میشود و در روستای قرهسو به این دریا تخلیه میشود.
زیر حوضه (سرشاخه)های حوضه آبریز قرهسو از شرق به غرب عبارتند از گرمابدشت، نومل، باغ گلبن، زیارت، طول چشمه، توشن، انجیراب، شصتکلا، کفشگیری، نوچمن، شموشک، نامن، میاندره، ایلوار، بالاجاده، پلنگ کرس، غازمحله و زواردشت 3 - حوضه آبریز شرق خلیج گرگان از شمال به خلیج گرگان، از غرب به بخش غربی حوضه آبریزخلیج گرگان، از جنوب به حوضه آبریز نکارود و از شرق به حوضه آبریز قرهسو محدود میشود. زیر حوضه (سرشاخه)های حوضه آبریز شرق خلیج گرگان از شرق به غرب عبارتند از سرکلاته (کارکنده)، باغو، سرمحله، کوه صحرا، گز - وطنا، مزنگ و نوکنده. 4 - حوضه آبریز اترک سفلی از شمال به کشور ترکمنستان، از جنوب به حوضه آبریز گرگانرود، از شرق به استان خراسانشمالی و از غرب به دریای خزر محدود میشود. 5 - حوضه آبریز «نکارود علیا» از شمال به حوضههای آبریز قرهسو و خلیج گرگان و از جنوب به حوضه آبریز ایران مرکزی محدود است. سرشاخههای چهارباغ، شاهکوه، رینو، باریک آب، ترودبار، پایین رودبار و گلدیندره مجموعا آبراهه اصلی که به نام «رود رادکان» نامیده میشود را تشکیل داده و در حدود روستای «کنداب» از استان گلستان خارج میشود. ب) پتانسیل آب زیرزمینی از میزان کل پتانسیل آب استان، 50.3 درصد آن یعنی یک میلیارد و 250 میلیون متر مکعب در آبخوانهای زیرزمینی تجمع یافته است. میزان پتانسیل آب زیرزمینی در حوضههای آبریز مختلف با توجه به عواملی همچون جنس و قابلیت نفوذ سازندهای زمین و میزان تغذیه آبخوانها متفاوت است.
به طور متوسط و در سالهای نرمال، در حوضه آبریز گرگانرود یک میلیارد متر مکعب، در حوضه آبریز اترکسفلی 45 میلیون متر مکعب، در حوضه آبریز قرهسو 170 میلیون متر مکعب، در حوضه آبریز شرق خلیج گرگان 30 میلیون متر مکعب و در حوضه آبریز نکارود علیا 5 میلیون متر مکعب آب زیرزمینی سالانه در آبخوانها تجدید میشود از نظر تقسیمبندی دیگر، چهار دشت شامل گرگان-گنبدکاووس، بهشهر- بندرگز، داشلیبرون-گمیشان، مراوهتپه، چهار آبخوان عمده استان را تشکیل میدهند ================================= سیدمحسن حسینی (برساووش) کارشناس مسائل آب ================================= انتهای پیام/2307/.
12:23 - 5 مرداد 1398
1 بازنشر
21 بازدید
1 پاسخ