حفاظت از تنوع زیستی جنگلهای هیرکانی حوزه «چهلچای» گلستان
طرحی پنج ساله با مشارکت سازمان ملل و سازمان جنگلهای کشور در جنگلهای هیرکانی حوزه «چهلچای گلستان» با هدف حفاظت از تنوع زیستی اجرا میشود.
به گزارش خبرگزاری فارس از گرگان، جنگلهای شمال ایران به جنگلهای هیرکانی معروف است و با قدمت 40 میلیون سال به عنوان موزهای طبیعی و حتی به عنوان یکی از ذخیرگاههای مهم اکولوژیک محسوب میشود.
جنگلهای هیرکانی در گذشتهای نه چندان دور 3 میلیون و 700 هزار هکتار پوشش جنگلی ایران را تشکیل میداده که متاسفانه هم اکنون به یک میلیون و 800 هزار هکتار تقلیل یافته است.
جنگلهای هیرکانی در 3 استان گیلان، مازندران و گلستان اسقرار دارد
جنگلهای هیرکانی در استانهای گیلان، مازندران و گلستان به صورت نواری در شیب شمالی سلسله جبال البرز با طول تقریبی 800 کیلومتر و عرض 20 تا 70 کیلومتر استقرار داشته و مناطق وسیعی از کوهستان تا کوهپایه و بخشی از مناطق جلگهای را پوشانده است.
میزان بارندگی سالانه در این منطقه از یکهزار و 700 میلیمتر در انزلی تا 600 میلیمتر در شرق گلستان است.
از حدود 8 هزار گونه گیاهی ایران حدود یکهزار و 800 گونه در این منطقه قرار دارد و واجد 80 گونه درختی عمدتا پهن برگ و چهارگونه سوزنی برگ بومی بوده و با 50 گونه درختچهای با تیپهایی از گونههای راش، ممرز، بلوط، افرا، توسکا و ... آمیخته شده است.
ضرورت چارهاندیشی برای حمایت از این میراث گرانبها
امروزه روند تخریب جنگلهای هیرکانی، ضرورت چارهاندیشی برای حمایت از این میراث گرانبها را آشکار ساخته به طوری که سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور از طریق معاونت مناطق مرطوب و نیمه مرطوب به منظور حفاظت، احیا و توسعه جنگلهای هیرکانی از طریق برقراری ارتباط با نهادهای بینالمللی اقدام به تنظیم و تدوین پروژهای با نام «ایجاد چارچوب مدیریت چند منظوره جنگلهای هیرکانی با حفظ تنوع زیستی» کرد، برای ارائه اطلاعات بیشتر در این زمینه، خبرگزاری فارس گفتوگویی با کارشناس فنی این طرح انجام داده که نظر شما را به این گفتوگو جلب میکنیم.
حوزه «چهل چای» پایلوت اجرایی طرح
کارشناس فنی طرح مدیریت چند منظوره جنگلهای هیرکانی با حفظ تنوع زیستی در استان گلستان در گفتوگو با خبرنگار فارس در گرگان گفت: طرح حاضر در نظر دارد تا حفاظت از تنوع زیستی (گیاهی و جانوری) را در چشماندازهای کلیدی جنگلهای خزانکننده پهن برگ خزری ارتقا دهد.
مشهدقلی مارامایی اظهار داشت: هدف اصلی طرح استقرار یک سیستم تصمیمگیری مشارکتی و دانش مرتبط با آن، برای مدیریت مجموعهای از کاربریهای مختلف سرزمین در چشمانداز جنگل هیرکانی است.
وی افزود: این طرح منجر به حفظ کارکردهای زیست بومی، انسجام زیستگاهی و انعطافپذیری زیست بومها در سطح چشمانداز میشود.
مارامایی تصریح کرد: این پروژه به صورت مشترک توسط برنامه عمران ملل متحد (UNDP) و سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور در طی مدت پنج سال (1392 تا 1398) به اجرا در میآید.
وی ادامه داد: اعتبارات لازم برای اجرای این پروژه که مبلغ 171 میلیون دلار است توسط صندوق تسهیلات جهانی محیط زیست (GEF ،(UNDP و سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور تامین میشود.
کارشناس فنی طرح مدیریت جنگلهای هیرکانی در گلستان اضافه کرد: سطح پروژه 120 هکتار بوده و دفتر مرکزی پروژه در شهرستان چالوس (معاونت مناطق مرطوب و نیمه مرطوب سازمان جنگلها، مراتع و ابخیزداری) و دفاتر استانی نیز در استانهای گیلان، مازندران و گلستان واقع شده است.
مارامایی افزود: پایلوتهای اجرایی پروژه حوزههای آبخیز «فری رود» «ذیلکی رود» (حوزه 22 و 23) «2 هزار (حوزه 32)»، «بلیران (حوزه 53)»، «چهل چای (حوزه 92)» است.
مشخصات حوزه آبخیز چهل چای
مارامایی حوزه آبخیز «چهل چای 92» را یکی از حوزههای کوهستانی کشور و با مساحتی حدود 25 هزار و 680 هکتار در جنوب شهرستان مینودشت و در شرق استان گلستان معرفی کرد و اذعان داشت: حداقل ارتفاع این محل از سطح دریا 180 متر و حداکثر ارتفاع آن 2 هزار و 555 متر از سطح دریا است، همچنین میزان بارندگی متوسط منطقه در حدود 600 میلیمتر در سال بوده و وضعیت کاربری اراضی نیز به صورت 38 درصد جنگل پرتراکم، 29 درصد جنگل کمتراکم، 35 درصد زراعت (عمدتا در شیبهای تند) و دو درصد مرتع ییلاقی است.
وی گفت: نوع گونههای گیاهی و تیپهای عمده جنگلی حوزه «چهل چای» نیز «ممرز» 32 درصد، «ممرز- انجیلی» 16 درصد و «ممرز، بلوط» 13 درصد است.
کارشناس فنی طرح چند منظوره جنگلهای هیرکانی گلستان شدت فرسایش در کاربری زراعت را 34 تن، کاربری مرتع را 18 تن و کاربری جنگل را چهار تن در هکتار برای یکسال اعلام کرد و افزود: حوضه جنگلی «چهل چای» دارای 24 روستا و 14 هزار نفر جمعیت همچنین در منطقه در حدود 35 هزار راس گوسفند و 5 هزار و 700 راس گاو وجود دارد به طوری که وجود تعداد زیاد دام در منطقه از مشکلات اصلی مدیریت جنگلهای منطقه است.
تشکیل کمیته محلی و کارگروه استانی
مارامایی در مورد اقدامات انجام شده در اجرای این طرح در استان گلستان و حوزه «چهل چای» اظهار داشت: اقدامات اولیه انجام شده در شهرستان مینودشت تشکیل کمیته محلی است که این کمیته با ریاست فرماندار، دبیری رئیس منابع طبیعی و اعضای آن متشکل از رئیس محیط زیست، مدیر جهاد کشاورزی، رئیس گردشگری، رئیس امور آب، بخشداران حوضه شهرستان تشکیل شده است.
وی ادامه داد: این کمیته محلی تاکنون دو جلسه برگزار کرده است و سومین جلسه هم پنجم تیرماه 1393 برگزار میشود.
کارشناس فنی طرح چندمنظوره جنگلهای هیرکانی گلستان اعلام کرد: به زودی کمیته استانی تشکیل خواهد شد که آن کارگروه متشکل از استاندار یا معاون برنامهریزی استاندار، مدیرکل منابع طبیعی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی، مدیرکل محیط زیست، مدیرکل گردشگری و مدیرعامل شرکت آب منطقهای است که استاندار به عنوان رئیس، مدیرکل منابع طبیعی به عنوان دبیر و سایر ارگانها به عنوان اعضای این کارگروه فعالیت خواهند کرد.
مارامایی به چگونگی عملکرد این کارگروهها و نقش آنها اشاره کرد و در این زمینه افزود: هر دو ماه یکبار کمیته محلی اطلاعات و ظرفیتهای موجود در منطقه را بررسی و سپس در جلسه شهرستانی ارائه خواهد کرد و با تایید فرماندار به کمیته استانی تحویل خواهد شد.
وی اذعان داشت: این اطلاعات در استان پس از تایید به دفتر راهبردی در مرکز تهران که اعضای آن متشکل از معاونی از وزارت جهاد کشاورزی، وزارت نیرو، سازمان محیط زیست است، ارسال و مجوز اجرای آن تایید خواهد شد.
هدف از اجرای این طرح کاهش تخریب جنگل و عوامل آن است
کارشناس فنی طرح چند منظوره جنگلهای هیرکانی گلستان هدف از اجرای این طرح را کاهش تخریب جنگل و عوامل آن دانست و گفت: از اهداف ما در این پروژه شناخت هرچه بیشتر عوامل تاثیرگذار در مدیریت بهینه جنگل و همچنین جلب مشارکت مردم برای اجرای تمام برنامههای مدیریتی در جنگلها است.
مارامایی اظهار داشت: ما با اجرای این طرح میتوانیم این ذخایر ارزشمند را در ارتقای معیشت مردم قرار دهیم برای مثال یکی از مشکلات موجود در جنگلهای هیرکانی، استفاده مردم برای کسب درآمد، از چوب جنگل است که میتوان با فراهم کردن زمینه درآمد از طریق گردشگری و صنایع دستی فشار بر جنگل را کاهش داد.
وی تاکید کرد: برای رسیدن به این هدف هماهنگی همه سازمانها و دستگاها را لازم و ضروری است.
در گذشته مدیریت جنگلهای جهان عمدتا توسط یک دستگاه و با تکیه بر چوب صورت میگرفت در حالی که اکوسیستمهای جنگلی به غیر از چوب خدمات ارزشمند دیگری نیز دارند که در صورت مدیریت مناسب میتوان خدمات دیگری چون ذخیرهسازی و حفظ آب، تعدیل آب و هوا، حفظ حیات وحش، چشمانداز، توریسم و تفرج، آموزش و تحقیق، جذب دی اکسید کربن، تولیدات غیر چوبی جنگل مانند قارچ و تمشک، صنایع دستی و زنبورداری، تعلیف دام، میراث فرهنگی بهداشت و سلامت را به دست آورد. این خدمات بی پایان است و اکثر آنها در شرایط فعلی در جنگلهای هیرکانی قابل مشاهده است.
=============گزارش از: رقیه بشارتنیا=============انتهای پیام/2307/غ40/ژ1001
13:57 - 31 خرداد 1393
1 بازنشر
56 بازدید
1 پاسخ