صنایع دستی« مُغی» سوغات شهر بافق
شهرستان بافق به عنوان یکی از شهرستانهای استان یزد، صنایع دستی کاملاً متفاوت با شهر یزد دارد و به دلیل وجود درختان خرما در این دیار، صنایع دستی آن نیز برگرفته از شرایط جغرافیایی و آب و هوایی آن است.
به گزارش خبرگزاری فارس از بافق، شاخ و برگ درختان خرما که در اصطلاح محلی مُغ گفته میشود مواد اولیه برای ساختن و بافتن صنایع دستی در شهرستان بافق است.
صنایع دستی بومی و قدیمی نظیر بادبزن، کلاه، حصیر، جارو، جلتو، صالحو، سبد مُغی، بافتوئو، کشکدون، ترازو حصیری، در سبو یا کوزه، پادری و سازو یا ریسمان از جمله مصنوعاتی هستند که به وسیله شاخ و برگ درخت خرما یا همان مغ، با دستان هنرمند زنان و مردان این دیار بافته میشود.
از دیر باز وجود نخلستانهای بسیار، قناعت و سختکوشی مردمان این دیار، آنها را مجبور به استفاده از تمامی امکانات موجود مانند شاخه، برگ و الیاف درخت خرما، همپای شغل کشاورزی کرده است تا شاید از این رهگذر درآمد خانوادهها نیز افزایش یابد.
صنایع دستی امروز که روزگاری از ملزومات زندگی برای مردمان بافق به شمار میرفته و به گردش چرخ اقتصاد خانواده کمک میکرده است، از قدیمیترین صنایع بومی این منطقه است و ضمن کسب درآمد، بخشی از اوقات فراغت آنها را نیز پر کرده است.
ایجاد بازارچههای صنایع دستی از دست بافتههای هنرمندان بافق
هر ساله در ایام مختلف سال به ویژه ایام نوروز، نمایشگاههای صنایع دستی بافق برای آشنایی هر چه بیشتر مسافران نوروزی و شناساندن صنایع دستی به مسافران و گردشگران در مناطق و اماکن مختلف این شهرستان برپا میشود.
عرضه و فروش صنایع دستی در میدان خان، خانه وحشی بافقی، امامزاده عبدالله (ع) همچنین در قلعه باقرآباد و سایت گردشگری ریگهای صادق آباد در تپههای شنی روان در ایام نوروز برای آشنایی مسافران و گردشگران با صنایع دستی انجام میشود و استقبال نسبتاً خوبی نیز از این دست بافتهها میشود.
گرچه این صنایع دستی برای آشنایی برای فرهنگ و زندگی گذشتگان به کار میرود اما تعدادی از این صنایع دستی مانند بادبزن، کلاه ،جارو و حصیر هنوز مورد استفاده مردم در این شهرستان و حتی سایر شهرستانهای استان یزد است.
هنرمندان شهرستان بافق با خلاقیت و نوآوری و پیروی از هنر گذشتگان خود، صنایع جدیدتری نیز با همین شاخ و برگ و الیاف خرما برای استفاده خریداران به بازار عرضه کردهاند که در عین زیبایی، کاربردی نیز هست مانند جاخودکاری، جا کلیدی، پایه گلدان، جا حولهای، اسباب بازی کودکان، گلدانهای تزئینی، زیر لیوانی، پوشش تزئینی ظرف غذا، قاب مشبک و قاب آینه که در عین زیبایی، یادآور فرهنگ غنی مردم این دیار است و به همه چیز یک پوشش سنتی و طبیعی میدهد.
با ارسال این صنایع دستی به دیگر شهرستانهای استان با همکاری افراد فروشنده صنایع دستی شهرستانهای دیگر، گامی مهم در شناسایی صنایع دستی بافق در استان برداشته شده است.
بسته بندی صنایع دستی در برنامهریزی مسئولان قرار گیرد
گرچه توسعه و خلاقیت میتواند در پیشرفت عرضه محصولات موثر باشد اما بستهبندی و کادوی این محصولات نیز میتواند در جذب مشتری و فروش مصنوعات، تاثیر بسزایی داشته باشد که لازم است با اندیشه و و تدبیر و همکاری مسئولان صنایع دستی در این راستا اقدامات لازم انجام شود.
برای تهیه همه محصولات مغی ابتدا باید به تعداد مورد نیاز، شاخههای درخت خرما تهیه و در بعضی از آنها بعد از رنگ آمیزی، تمامی آنها را در آب خیساند تا انعطاف لازم را داشته باشد.
به طور طبیعی هر برگ از شاخه خرما دو نیمه دارد و بعد از جدا کردن این دو نیمه، هر نصف برگ را به چهار قسمت مساوی تقسیم میکنند.
برای این کار سوزنی را در برگ فرو میبرند و در درازا می کشند و این عمل را سه بار تکرار میکنند.
اصطلاحات عامیانه بافت حصیر در فرهنگ عامه بافق
اصطلاحات عامیانه بسیاری برای بافتن صنایع دستی همچون دوکل کردن، ریش کردن، خونه، تختوئو، نگینو، جفتینو، گل هم زدن، رس، کناره کردن، پیچوندن، پیس، سیس، پت کردن، گرده، منال، سرپره، مغ، مغ دوز و چپ زدن وجود دارد.
بادبزن یکی از مصنوعات بافته از مغ است که با انواع مختلفی در بازار صنایع دستی بافق عرضه میشود که از آن جمله میتوان به بادبزن اسمی، گنبزی، یادگار مشهد، کوچک، گل ابریشمی و کبابی اشاره کرد.
کلاه نیز از دیگر مصنوعات حصیری است که بافت آن تا حدی شبیه به بادبزن است و انواع کلاههایی که با حصیر بافته میشوند نیز متفاوت و متنوع است که از آن جمله میتوان به کلاه بزرگ برای کشاورزان، کلاه عروسکی، بچگانه و کلاه عرق چینی اشاره کرد.
حصیر نیز از مهمترین مصنوعات مغی است و امروز هنوز کاربردهای بسیاری دارد و عدهای از آن به عنوان زیرانداز، پادری و حتی سفره استفاده میکنند.
حصیرها نیز انواع مختلفی دارد که از آن جمله میتوان به حصیر فارسی و حصیر عربی اشاره کرد.
کلاه، بادبزن و حصیر هنوز هم پرکاربردترین مصنوعات مغی به شمار میروند
در واقع بادبزن، حصیر و کلاه هنوز کاربرد دارند و از پرفروشترین مصنوعات مغی شهرستان بافق به شمار میروند.
بقیه مصنوعات مغی گرچه دیگر مانند گذشته کاربردی در زندگی روزمره مردم ندارد اما مشاهده اغلب آنها خاطرهانگیز است و یادآور روشهای زندگی گذشته و ابزار زندگی دورانهای قدیم است.
بافت حصیر در همه ایام سال در بافق انجام میشود و درختان خرما، سخاوتمندانه همه بخشهای خود را برای استفاده مردم سختکوش بافق، در اختیار آنها قرار میدهند و مردم نیز با هوشمندی و هنر و خلاقیت، از نخل، درختان سرفراز دیار خود، بهترین بهرهبرداریها را میکنند.
به جز صنایع دستی تولید شده از شاخ و برگ درختان خرما، خود محصول خرمای بافق نیز سوغات محبوب این شهر است و خرمای بافق یکی از خوشمزهترین خرماهای موجود در کشور است.
امید که گردشگران نوروزی با سفر به شهرستان بافق، علاوه بر گذراندن روزها و ساعات خوش در کنار روستاهای تاریخی و زیبا، دریاچه سنگ آهن بافق، تپههای ریگی و ... از سوغات ارزشمند این شهرستان نیز بهرهمند شوند.
انتهای پیام/2464/ل40/ژ1001
11:32 - 26 اسفند 1392
1 بازنشر
37 بازدید
1 پاسخ