کمبود نهاده، نبود درمانگاه و تهدید حیاتوحش؛ مطالبات عشایر تهران
رئیس هیئتمدیره تعاونی عشایر جنوب شرق تهران با تشریح مشکلات عشایر پیشوا، جلیلآباد و دشت ورامین، تأمین مستقیم نهادههای دامی، استقرار خدمات درمانی سیار، ساماندهی مراتع و تأمین امنیت خانوادهها و دامها را مهمترین مطالبات این جامعه تولیدکننده عنوان کرد.
به گزارش خبرگزاری فارس از پیشوا، رشید جعفرزاده، رئیس هیئتمدیره تعاونی عشایر جنوب شرق تهران، در گفتوگویی با تشریح وضعیت عشایر منطقه اظهار کرد: عشایر ساکن شهرستان پیشوا، بخش جلیلآباد، روستاهای اطراف، ورامین و قرچک هر ساله برای استفاده از مراتع ییلاقی به مناطق شمالی استان تهران کوچ میکنند و پس از پایان فصل گرما به مناطق قشلاقی دشت ورامین بازمیگردند.وی با اشاره به مسیر کوچ عشایر از دشت ورامین به مناطق ییلاقی اطراف دشت لار افزود: این مسیر حدود ۱۸۰ کیلومتر با شهرستان پیشوا فاصله دارد و عشایر معمولاً از حدود ۱۵ خرداد در مناطق ییلاقی مستقر میشوند و تا پایان فصل تعلیف دام در این مناطق حضور دارند.رئیس هیئتمدیره تعاونی عشایر جنوب شرق تهران ادامه داد: بر اساس آمار موجود، حدود ۶۰ تا ۷۰ خانوار عشایری از مناطق پیشوا، جلیلآباد، ورامین و قرچک در این محدوده فعالیت میکنند و تعداد دام آنان نیز حدود ۲۰ تا ۲۸ هزار رأس برآورد میشود.
نقش عشایر در تولید گوشت و تأمین نیاز غذاییجعفرزاده با بیان اینکه عشایر با امکانات محدود در عرصه تولید فعالیت میکنند، گفت: عشایر در شرایط دشوار آبوهوایی و با تحمل سختیهای فراوان، دامداری را ادامه میدهند و در تولید گوشت و تأمین بخشی از نیاز غذایی جامعه نقش دارند.وی افزود: دامهای عشایر پس از پایان دوره ییلاق و بازگشت به مناطق قشلاقی دشت ورامین، برای عرضه و کشتار به بازار استان تهران وارد میشوند و بخشی از نیاز شهروندان به فرآوردههای دامی را تأمین میکنند.جعفرزاده تأکید کرد: تداوم این نقش تولیدی نیازمند حمایت جدی و هدفمند دستگاههای مسئول است؛ زیرا عشایر با وجود برخورداری از ظرفیت قابلتوجه، از بسیاری از خدمات و امکانات پایه محروم هستند.
نهاده دامی؛ مطالبه اصلی عشایررئیس هیئتمدیره تعاونی عشایر جنوب شرق تهران، کمبود نهادههای دامی را یکی از مهمترین مشکلات عشایر عنوان کرد و گفت: در سالهای خشکسالی، میزان پوشش گیاهی مراتع کاهش مییابد و دامداران برای ادامه فعالیت خود به نهادههای دامی نیاز بیشتری پیدا میکنند.وی افزود: اگر نهاده دامی بهموقع در اختیار عشایر قرار گیرد، دامداران میتوانند دوره پرواربندی را کامل کنند و دام را با وزن و قیمت مناسبتری به بازار عرضه کنند؛ اما در شرایط فعلی، برخی دامداران به دلیل کمبود نقدینگی و نبود خوراک کافی، ناچار میشوند دام خود را پیش از رسیدن به وزن مطلوب به فروش برسانند.جعفرزاده تصریح کرد: فروش زودهنگام دام، سود تولیدکننده را کاهش میدهد و در نهایت بر قیمت تمامشده محصولات دامی نیز اثر میگذارد.
درخواست حذف واسطهها از چرخه توزیعوی با اشاره به فعالیت شرکت تعاونی عشایری اظهار کرد: یکی از راهکارهای مؤثر برای حل مشکل نهاده، آن است که تعاونی عشایر بتواند مستقیماً از طریق سامانه بازارگاه نهاده مورد نیاز اعضا را خریداری و میان آنان توزیع کند.رئیس هیئتمدیره تعاونی عشایر جنوبشرق تهران افزود: ورود واسطهها به چرخه توزیع موجب افزایش قیمت نهاده و دشوارتر شدن دسترسی دامداران به خوراک دام میشود؛ بنابراین باید امکان خرید مستقیم برای تشکلهای عشایری فراهم شود.وی گفت: تعاونیها شناخت دقیقتری از تعداد خانوارها، میزان دام و نیاز واقعی عشایر دارند و میتوانند نهاده را با سرعت و عدالت بیشتری میان دامداران توزیع کنند.
ضرورت پرداخت تسهیلات متناسب با چرخه تولیدجعفرزاده پرداخت تسهیلات مناسب را از دیگر نیازهای عشایر دانست و بیان کرد: دامدار برای خرید خوراک، نگهداری دام و تکمیل دوره پرواربندی به نقدینگی نیاز دارد، اما در بسیاری از موارد به دلیل نبود سرمایه در گردش، دام خود را زودتر از موعد به فروش میرساند.وی ادامه داد: تسهیلات باید با زمانبندی تولید عشایر هماهنگ باشد و بازپرداخت آن نیز به گونهای تعیین شود که دامدار پس از عرضه محصول و دریافت درآمد، توان بازپرداخت داشته باشد.
نبود درمانگاه و خدمات پزشکی در مناطق ییلاقیرئیس هیئتمدیره تعاونی عشایر جنوبشرق تهران همچنین با اشاره به دشواری دسترسی عشایر به خدمات درمانی گفت: محل استقرار عشایر در مناطق ییلاقی خارج از محدوده شهری قرار دارد و خانوادهها برای دریافت خدمات پزشکی مجبورند مسافت زیادی را طی کنند.وی خواستار استقرار درمانگاه یا واحد درمانی سیار در فصل حضور عشایر شد و افزود: شبکه بهداشت، وزارت بهداشت و هلالاحمر میتوانند با اعزام دورهای تیمهای پزشکی و بهداشتی، بخشی از مشکلات درمانی عشایر را برطرف کنند.جعفرزاده تأکید کرد: خدمات درمانی نباید تنها به مناطق شهری محدود شود؛ چراکه عشایر نیز مانند سایر شهروندان به خدمات پزشکی، دارویی، بهداشتی و مراقبتی نیاز دارند.
دشواری تأمین مایحتاج روزمرهوی یکی دیگر از مشکلات عشایر را دشواری تأمین کالاهای اساسی و مایحتاج روزانه عنوان کرد و گفت: عشایر برای خرید نیازهای اولیه خود باید مسافت زیادی را طی کنند و این مسئله، بهویژه برای خانوادههایی که در مناطق دوردست مستقر هستند، دشواریهای زیادی ایجاد میکند.رئیس هیئتمدیره تعاونی عشایر جنوبشرق تهران پیشنهاد کرد: با ایجاد فروشگاه سیار، توزیع دورهای کالا یا استقرار واحدهای خدماترسان در نزدیکی محل سکونت عشایر، میتوان بخشی از این مشکل را کاهش داد.
تأمین امنیت خانوادهها و دامهاجعفرزاده با اشاره به حضور حیوانات وحشی در مناطق ییلاقی گفت: محل استقرار عشایر در برخی مناطق حفاظتشده یا نزدیک به زیستگاه حیاتوحش قرار دارد و این موضوع گاهی امنیت خانوادهها و دامها را تهدید میکند.در این گفتوگو همچنین به حمله یک قلاده پلنگ به گله شد و عشایر خواستار حمایت قانونی برای حفاظت از دام و خانوادههای خود شدند.وی تأکید کرد: هدف عشایر آسیبزدن یا کشتن حیوانات وحشی نیست، بلکه آنان نیازمند ابزار قانونی و آموزشهای لازم برای دورکردن حیوانات خطرناک از محل زندگی و دامهای خود هستند.رئیس هیئتمدیره تعاونی عشایر جنوبشرق تهران همچنین خواستار مدیریت ورود گردشگران به مناطق ییلاقی شد و گفت: منطقه لار محل زندگی و تولید عشایر است و ورود بیضابطه گردشگران میتواند آرامش، امنیت و حتی محیطزیست منطقه را با مشکل مواجه کند.
ساماندهی مراتع ییلاقی و قشلاقیجعفرزاده ساماندهی مراتع را از مطالبات مهم عشایر دانست و گفت: لازم است دستگاههای متولی، بهویژه منابع طبیعی، وضعیت مراتع ییلاقی و قشلاقی را بهصورت شفاف مدیریت کنند و محدودههای مناسب را در چارچوب قانون و پروانه چرا در اختیار عشایر قرار دهند.وی افزود: اگر امکان استفاده اصولی از زمین و مراتع فراهم شود، عشایر میتوانند بخشی از نهاده دامی مورد نیاز خود را تولید کنند و وابستگی آنان به خوراک گرانقیمت کاهش یابد.رئیس هیئتمدیره تعاونی عشایر جنوبشرق تهران گفت: برنامهریزی برای تولید علوفه، تأمین آب و استفاده صحیح از مراتع میتواند ضمن افزایش بهرهوری، از تخریب منابع طبیعی نیز جلوگیری کند.
نگرانی از مهاجرت جوانان عشایروی با اشاره به دشواریهای زندگی عشایری هشدار داد: اگر نیازهای اولیه و مطالبات جوانان عشایر مورد توجه قرار نگیرد، نسل جدید تمایل خود را برای ادامه این حرفه از دست میدهد و به سمت سکونت در روستاها و شهرها مهاجرت میکند.جعفرزاده افزود: ادامه زندگی عشایری تنها با توصیه و شعار امکانپذیر نیست و باید برای آموزش، درمان، معیشت، دسترسی به امکانات و تقویت درآمد خانوادههای عشایری برنامه عملی وجود داشته باشد.وی خاطرنشان کرد: حمایت از جوانان عشایر به معنای حمایت از تولید، امنیت و حفظ یکی از شیوههای اصیل زندگی و کار در کشور است.
ضرورت توجه مسئولان به مطالبات عشایررئیس هیئتمدیره تعاونی عشایر جنوبشرق تهران در پایان گفت: عشایر با وجود زندگی در شرایط سخت، همچنان در عرصه تولید حضور دارند و انتظار دارند مسئولان، مطالبات آنان را از مرحله وعده فراتر برده و برای حل مشکلاتشان تصمیمهای اجرایی اتخاذ کنند.وی تأمین مستقیم نهادههای دامی، پرداخت تسهیلات، استقرار خدمات درمانی سیار، ایجاد امکان خرید مایحتاج روزانه، ساماندهی مراتع و تأمین امنیت خانوادهها و دامها را از مهمترین خواستههای عشایر پیشوا، جلیلآباد و دشت ورامین برشمرد.
خبرگزاری فارس آمادگی دارد پاسخ سازمان امور عشایری ، جهاد کشاورزی ، استانداری، فرمانداری و سایر دستگاهها و مسئولین متولی و مطلع دیگر دستگاههای مسئول را پس از دریافت، برای تنویر افکار عمومی منتشر کند.
20:27 - 21 اوت 2026