ماجرای زندانیشدن «حاج احمد متوسلیان» در زندان سرد پهلوی
پیش از آنکه نامش در میدانهای نبرد دفاع مقدس بدرخشد، در دل سنگهای سرد قلعه فلکالافلاک روایت دیگری از استقامتش شکل گرفت؛ جایی که احمد متوسلیان به جرم بیدار کردن ذهنها و شعلهور کردن امید، پشت میلههای زندان پهلوی ایستاد. اینجا، آغاز ماجرایی است از روزهایی که زندان هم نتوانست صدای عدالتخواهیاش را خاموش کند.
به گزارش خبرگزاری فارس، شهری که این روزها به عنوان مرکز استان لرستان شناخته میشود، روزگاری میزبان یکی از شاخصترین چهرههای دوران مبارزه علیه رژیم پهلوی بود.حاج احمد متوسلیان، رزمنده و فرمانده شناختهشده دوران دفاع مقدس، مدتی را در خرمآباد سپری کرد؛ مدتی که اگرچه کوتاه بود، اما اثرات آن بر فضای مبارزاتی این شهر هنوز به چشم میخورد.حضور متوسلیان در خرمآباد مربوط به سالهای پیش از انقلاب ایران بود. او در این دوران به دنبال فعالیتهای سیاسی و فرهنگی در میان مردم و جوانان بود و تلاش میکرد با آموزش و آگاهیبخشی، مبارزه علیه رژیم شاه را گسترش دهد.احمد متوسلیان، کسی که بعدها نامش با فرماندهی و عملیاتهای بزرگ در دفاع مقدس شناخته شد، اما آن زمان آمده بود تا تجربهای نو در مسیر مبارزه سیاسی کسب کند. او با گامهایی محکم، اما بیهیاهو، وارد خیابانهای خرمآباد شد، جایی که هنوز آرامش و سکوت غالب بود، اما در دل مردم جوانههای تغییر میرویید.احمد در همان روزهای نخست، به جمع جوانان و علاقهمندان به مسائل سیاسی پیوست. با آن نگاه نافذ و صدای مطمئنش، شروع به صحبت درباره عدالت، آزادی و مسئولیت اجتماعی کرد. او نه تنها میخواست حرف بزند، بلکه میخواست شنیده شود و شنوندگان را به فکر وادارد.
قلعه فلکالافلاک، زندان سرد پهلوی
او در کوچهها، در حیاط خانهها و حتی زیر سایه درختان، با مردم صحبت میکرد. اعلامیهها را توزیع میکرد و با صبر و حوصله به پرسشهای جوانان پاسخ میداد. انرژی و جدیت او، در هر جمعی حس میشد. جوانانی که پای حرفهایش مینشستند، گاهی حیرتزده از عمق نگاه و تحلیل او، میرفتند و این گفتوگوها به خاطرهای ماندگار برایشان بدل میشد.اما فعالیتهای او بیزنگ خطر نبود. نیروهای امنیتی رژیم، که متوجه تلاشهای او شده بودند، او را بازداشت کردند و مدتی در زندان فلکالافلاک محبوس شد. آنجا، دیوارهای سنگی و اتاقهای سرد، نمیتوانست اراده او را بشکند.در کتاب قلعه فلکالافلاک، زندان سرد پهلوی نوشته یعقوب لطفی، یکی از زندانیان آن زمان نقل میکند: در زندان، احمد همیشه امید میداد. با وجود فشار و سختی، تسلیم نشد و دیگران را هم تشویق میکرد تا مقاومت کنند. حتی وقتی ناامیدی در هوا موج میزد، او آرام و محکم به جمع روحیه میداد.یکی از نکات برجسته این دوره از زندگی او، شجاعت مسئولیتپذیری او بود. متوسلیان تلاش میکرد تا فشارها و خطرها را از دوستان و همراهانش دور نگه دارد و بار اصلی مبارزه را بر دوش خود حمل کند. این روحیه فداکاری، بعدها در دوران دفاع مقدس و فرماندهی عملیاتهای مختلف بار دیگر آشکار شد و او را به یکی از شخصیتهای محبوب و مورد اعتماد رزمندگان تبدیل کرد.با آزادسازی زندانیان سیاسی در پی اعتراضات مردمی و فشار عمومی بر رژیم پهلوی، متوسلیان نیز آزاد شد و فعالیتهایش را با قدرت بیشتری ادامه داد. اما اثر حضور او در خرمآباد تنها محدود به فعالیتهای سیاسی نبود؛ این دوره، زمینهساز شکلگیری مهارتهای رهبری و سازماندهی او در شرایط دشوار شد.
احمد با عدالت مأنوس بود
تجربه مدیریت گروههای کوچک توسط احمد، برقراری ارتباط با مردم و تحمل شرایط سخت، بعدها در میدانهای جنگ تحمیلی و در هدایت عملیاتهای نظامی ارزشمند خود را نشان داد. مجتبی عسگری از همرزمان احمد میگفت: من خودم با اینکه سه بار از احمد کتک خوردم، اما آدم خیلی رئوفی بود. در کار آدم خشنی بود، اما در روابط عاطفی و اخلاقی اینطور نبود. هرکسی مدتی با او معاشرت میکرد، شیفتهاش میشد. تُن صدایش پایین بود و آرام صحبت میکرد. عصبانیت را در چهرهاش دیده بودم؛ اما نشنیدم که دادوبیداد کند.در کتاب «خاطرههای فلکالافلاک» یکی از شهروندان خاطرهای از این دوران بازگو کرده است: وقتی احمد درباره عدالت و مسئولیت صحبت میکرد، همه مینشستند و گوش میدادند. حس میکردی حرفها واقعی و از دل تجربه آمده است. گاهی میدیدیم که حتی جوانان تازه با او آشنا شدهاند، با انگیزه بیشتری به مسائل شهری و اجتماعی ورود میکردند.خرمآباد امروز، اگرچه شهری آرام و در حال توسعه است، اما خاطره حضور و مبارزات متوسلیان در آن هنوز در یاد مردم مانده است. افرادی که در آن زمان با او ارتباط داشتند، از او به عنوان فردی متعهد، شجاع و خستگیناپذیر یاد میکنند. این خاطرات، بخشی از تاریخ شفاهی شهر و یادگار تلاشهای بیوقفه او برای آزادی و عدالت است.گفتنی است، حاجیه خانم معصومه حسینی زاده، مادر جاویدالاثر حاج احمد متوسلیان پس از چهل و سه سال چشم انتظاری برای دیدار فرزندش، در شب پنجم ماه مبارک رمضان آسمانی شد.#احمد_متوسلیان 12:15 - 5 اسفند 1404