شکاف قیمتی عمیق از شالیزار تا بازار
افزایش بیسابقه قیمت برنج در بازار، این کالای اساسی را به یکی از دغدغههای اصلی خانوارهای ایرانی تبدیل کرده است، بررسیها نشان میدهد فاصله میان قیمت تولید در شالیزارهای شمال تا نرخ فروش در بازار، حاصل زنجیرهای از واسطهگری، انحصار واردات و ضعف نظارت است.
خبرگزاری فارس_ استان گلستان: برنج، یکی از اصلیترین اقلام سبد مصرفی خانوار ایرانی در ماههای اخیر، با افزایش چشمگیر قیمت مواجه شده است؛ بهطوریکه نرخ برنج ایرانی تا ۳۵۰ تا ۴۰۰ هزار تومان و برنجهای خارجی تا ۱۵۰ هزار تومان در هر کیلو رسیده است. به گفته امیر آقاجانیان، عضو انجمن تأمینکنندگان برنج، قیمت جهانی برنج باکیفیت حدود ۱ دلار (معادل حدود ۶۰ تا ۷۰ هزار تومان) است؛ یعنی قیمت برنج در ایران تقریباً سه برابر نرخ جهانی است.ادامه این وضعیت میتواند فشار معیشتی بر خانوارها را افزایش داده و بر کارآمدی نظام تنظیم بازار تأثیر منفی بگذارد.
*سود کلان از سفره مردمنوری قزلجه وزیر جهاد کشاورزی اعلام کرده است که قیمت تمامشدۀ هر کیلو برنج وارداتی حدود ۴۰ هزار تومان است و باید حداکثر با ۵۰ هزار تومان عرضه شود. بااینحال، همان برنجها در بازار تا بیش از ۱۰۰ هزار تومان به فروش میرسند.بهعنوانمثال برنج پاکستانی به کیلویی ۲۵۰ هزار تومان رسیده که نشان میدهد واردکنندگان با وجود دریافت ارز دولتی، کالا را با نرخ آزاد یا بالاتر میفروشند.اختلاف بیش از دوبرابری میان نرخ واقعی و نرخ بازار موجب شده یک واردکننده خاص تنها در یک دوره واردات، بیش از ۲۵۰ میلیون دلار سود خالص از محل گرانفروشی به دست آورد.
*برنج ایرانی گرفتار دلالی قیمت تمامشدۀ هر کیلو برنج طارم و هاشمی برای کشاورزان شمال کشور حدود ۱۴۰ تا ۱۴۵ هزار تومان است، اما در بازار همین محصول با نرخ ۳۵۰ تا ۳۶۰ هزار تومان به فروش میرسد.تازیکه شالیکار گلستانی به خبرنگار فارس گفت که این افزایش ناشی از افزایش قیمت کود، سموم، ماشینآلات، دستمزد کارگر، هزینه آب و بهویژه واسطهها است.* لغو ممنوعیت ترخیص برنج در فصل برداشت درگذشته، برای حمایت از کشاورزان داخلی، واردات و ترخیص برنج در فصل برداشت (تیر تا مرداد) ممنوع بود اما در مهرماه سال جاری به دلیل جهش قیمتی، گمرک این ممنوعیت را لغو کرد تا با افزایش عرضه، بازار متعادل شود.
*طرح خرید مستقیم برنج از کشاورزان ابراهیم هزارجریبی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی گلستان، در گفتگو با خبرنگار فارس درگرگان از آغاز طرح خرید مستقیم برنج از کشاورزان توسط سازمان تعاون روستایی خبر داد.در این طرح، برنجهای فجر و ندا بدون واسطه خریداری، در کارخانههای شالیکوبی فراوری و از طریق «روستا بازارها» و مراکز عرضه توزیع میشوند.به گفته وی، تفاهمی میان وزارت جهاد کشاورزی و وزارت کشور انجام شده تا شهرداریها فضاهای لازم برای بازارهای عرضه مستقیم محصولات کشاورزی را فراهم کنند.اجرای این طرح موجب کاهش فاصله قیمتی تولید تا مصرف، افزایش درآمد کشاورزان و عرضه برنج با قیمت منصفانه به مصرفکنندگان خواهد شد.
دلالی گسترده و سوءاستفاده واردکنندگان رانتی از جمله عواملی هستند که کارشناسان در توضیح جهش کمسابقه قیمت برنج مطرح میکنند.وعدههای مسئولین نیز برای ساماندهی بازار و کاهش قیمتها تاکنون محقق نشده است.کارشناسان برای کنترل قیمت، ایجاد سامانه رهگیری، حذف انحصار واردات، تقویت تعاونیها، نظارت بر توزیع و اجرای عرضه مستقیم را پیشنهاد میکنند.مسئولین گفتهاند قرار است در روزهای آتی از مبادی جدید تایلند و پاکستان برنج وارد شود. قیمت هم در فروشگاههای رسمی و تحت کنترل عرضه میشود. #برنج #شالی #واردات #شالیکوبی#دلال 08:07 - 14 آبان 1404