کرمانشاه در آستانه خاکستری شدن جمعیت
کاهش موالید در سالهای اخیر و افزایش سهم سالمندان، ساختار جمعیتی استان کرمانشاه را بهتدریج در حال تغییر قرار داده است؛ بهگونهای که کارشناسان از نزدیک شدن استان به مرحله «خاکستری شدن جمعیت» سخن میگویند...
به گزارش خبرگزاری فارس از کرمانشاه، همزمان با هفته ملی جمعیت که از ۲۴ تا ۳۰ اردیبهشتماه با شعار «ایران جوان بمان» در حال برگزاری است، بررسی شاخصهای جمعیتی نشان میدهد کرمانشاه نیز مانند بسیاری از مناطق کشور بهتدریج در مسیر سالمندی قرار گرفته است؛ روندی که اگرچه بخشی از تحولات طبیعی جمعیت به شمار میرود، اما در صورت نبود برنامهریزی، میتواند پیامدهای اجتماعی و اقتصادی قابل توجهی به همراه داشته باشد.سالمندی جمعیت به افزایش نسبت افراد بالای ۶۰ یا ۶۵ سال در جامعه گفته میشود؛ وضعیتی که زمانی رخ میدهد که سهم سالمندان افزایش و همزمان تعداد کودکان کاهش پیدا کند. این روند در بسیاری از کشورهای جهان مشاهده میشود و ایران نیز در سالهای اخیر با سرعت بیشتری به سمت آن حرکت کرده است.
در استان کرمانشاه نیز نشانههای این تغییر جمعیتی بهوضوح قابل مشاهده است. بر اساس آمارهای موجود، حدود ۲۶۷ هزار سالمند در استان زندگی میکنند و همین موضوع باعث شده کرمانشاه از نظر تعداد سالمندان در میان استانهای کشور جایگاه قابل توجهی داشته باشد؛ موضوعی که کارشناسان از آن به عنوان «چالش خاموش جمعیتی» یاد میکنند.
سالمندی با شتاب در ایران
فریبرز ایمانی، معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، در گفتوگو با خبرنگار فارس با اشاره به روند تغییرات جمعیتی در کشور، اظهار کرد: جوانی جمعیت یکی از مؤلفههای مهم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی به شمار میرود، زیرا یک جامعه جوان میتواند نیروی کار فعال، خلاقیت و نوآوری بیشتری در مسیر پیشرفت کشور فراهم کند.وی با بیان اینکه بسیاری از کشورها در سالهای اخیر با کاهش نرخ باروری مواجه شدهاند، افزود: کاهش موالید میتواند پیامدهای گستردهای برای اقتصاد و ساختار اجتماعی کشورها داشته باشد و اگر برای آن برنامهریزی نشود، در آینده با چالشهای جدی مواجه خواهیم شد.
به گفته ایمانی، در حال حاضر نرخ سالمندی در کشور حدود ۱۱.۵ درصد است و ایران با میانگین سنی حدود ۳۵ سال در زمره کشورهایی قرار گرفته که با سرعت در حال حرکت به سمت سالمندی جمعیت هستند.معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه با اشاره به روند کاهشی موالید در سالهای اخیر گفت: از حدود سال ۱۳۹۴ به بعد شاهد کاهش تدریجی تعداد تولدها در کشور بودهایم و این روند در صورت تداوم میتواند ساختار جمعیتی کشور را در دهههای آینده دستخوش تغییرات جدی کند.
پیامدهای اقتصادی و اجتماعی سالمندی
ایمانی با اشاره به پیامدهای سالمند شدن جمعیت تصریح کرد: هر جامعه برای رشد اقتصادی، توسعه و اقتدار خود نیازمند نیروی انسانی جوان است و کاهش جمعیت جوان میتواند توان تولید و پویایی اقتصادی را تحت تأثیر قرار دهد.وی افزود: سالمندی جمعیت علاوه بر کاهش نیروی کار فعال، بار مالی قابل توجهی نیز به همراه دارد؛ زیرا با افزایش سن، احتمال ابتلا به بیماریها بیشتر میشود و هزینههای درمان، مراقبت و خدمات حمایتی نیز افزایش مییابد.به گفته این مسئول، جمعیت سالمند نیازمند زیرساختهای گستردهای در حوزههای بهداشتی، درمانی، رفاهی و اجتماعی است و فراهم کردن این امکانات بدون برنامهریزی بلندمدت میتواند برای جامعه پرهزینه و دشوار باشد.
جوانی جمعیت؛ مسئولیتی فراتر از یک دستگاه
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه در ادامه با اشاره به تصویب قانون حمایت از جوانی جمعیت در سال ۱۴۰۰ گفت: تحقق اهداف این قانون تنها بر عهده یک دستگاه خاص نیست و همه نهادها باید در اجرای آن نقشآفرینی کنند.وی تأکید کرد: حوزه بهداشت و درمان اقدامات متعددی از جمله ارتقای سلامت مادران و کودکان، ارائه خدمات درمان ناباروری، آموزش و مشاورههای بهداشتی و مراقبتهای دوران بارداری را انجام داده است و این اقدامات نیز در کاهش مرگومیر مادران و کودکان مؤثر بوده است.ایمانی با این حال خاطرنشان کرد: کاهش تمایل به فرزندآوری تنها به مسائل حوزه سلامت مربوط نمیشود و عوامل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی نیز در این موضوع نقش مهمی دارند؛ بنابراین برای حل این مسئله باید همه بخشها همکاری کنند.
کرمانشاه در آستانه ورود به مرحله سالمندی
رئیس مرکز بهداشت استان کرمانشاه با اشاره به وضعیت جمعیتی استان اظهار کرد: زمانی که نرخ سالمندی در یک جامعه بین هفت تا ۱۴ درصد باشد، آن جامعه در مرحله حرکت به سمت سالمندی قرار دارد و کرمانشاه با نرخ حدود ۱۳.۸ درصد در همین مرحله قرار گرفته است.وی ادامه داد: این رقم از میانگین کشوری که حدود ۱۱.۵ درصد است بالاتر بوده و نشان میدهد سرعت حرکت استان به سمت سالمندی بیشتر از میانگین کشور است.ایمانی هشدار داد: اگر در سالهای آینده تدابیر لازم با همراهی دستگاههای مختلف اتخاذ نشود، استان کرمانشاه وارد مرحله سالمندی کامل خواهد شد و مدیریت این شرایط نیازمند برنامهریزی جدی در حوزههای اقتصادی، اجتماعی و رفاهی است.
تأکید مسئولان بر اهمیت مسئله جمعیت
در همین راستا، حجتالاسلام آلآقا امام جمعه موقت کرمانشاه نیز با تأکید بر اهمیت موضوع جمعیت، اظهار کرد: کاهش نرخ فرزندآوری یکی از چالشهای جدی پیشروی کشور است و حتی میتواند آثار عمیقی بر آینده ایران داشته باشد.وی با اشاره به نقش نسل جوان در اقتدار کشور در مقابل حملات ناجوانمردانه آمریکاییـصهیونیستی، افزود: توان و قدرتی که امروز در بخشهای مختلف کشور دیده میشود، تا حد زیادی مرهون حضور نسل جوان است و کاهش جمعیت جوان میتواند آینده کشور را با مخاطراتی مواجه کند.منوچهر حبیبی استاندار کرمانشاه نیز با اشاره به هفته ملی جمعیت، توجه به این مسئله را از ضرورتهای مهم کشور دانست و گفت: اگر به دنبال ایران جوان و پویا هستیم، باید زمینههای لازم برای تقویت جمعیت جوان را فراهم کنیم.وی تصریح کرد: سالمندی جمعیت زنگ خطری است که امروز به صدا درآمده و باید با برنامهریزی مناسب، شرایطی فراهم شود که جوانان بتوانند نقش خود را در آینده کشور ایفا کنند.
نگاه فرهنگی و دینی به مسئله جمعیت
در کنار دیدگاههای کارشناسی، علما و بزرگان دینی نیز بر اهمیت موضوع جمعیت تأکید دارند. ماموستا محمدی امام جمعه شهرستان روانسر نیز با اشاره به هفته ملی جمعیت، توجه به مسئله جوانی جمعیت را یک ضرورت اجتماعی و دینی دانست.وی با بیان اینکه فرزندآوری در نگاه اسلام نعمتی الهی و مایه عزت جامعه است، گفت: قرآن کریم فرزندان را زینت زندگی معرفی کرده و پیامبر اسلام نیز به کثرت امت خود افتخار میکردند.ماموستا محمدی افزود: کاهش جمعیت جوان در سالهای آینده میتواند پیامدهای اقتصادی و اجتماعی گستردهای داشته باشد و افزایش جمعیت سالمند، هزینههای درمانی و رفاهی جامعه را افزایش میدهد.وی همچنین با تأکید بر نقش مسئولان در حمایت از خانوادهها، گفت: تسهیل شرایط ازدواج، اشتغال و تأمین مسکن میتواند نقش مهمی در افزایش تمایل خانوادهها به فرزندآوری داشته باشد.
کارشناسان معتقدند مسئله جمعیت از موضوعاتی است که آثار آن در کوتاهمدت قابل مشاهده نیست، اما تصمیمهای امروز میتواند آینده چند دهه بعد جامعه را رقم بزند.بر همین اساس، توجه به سیاستهای حمایتی از خانواده، تقویت زیرساختهای اقتصادی و اجتماعی و ایجاد امید به آینده در میان جوانان از جمله راهکارهایی است که میتواند مسیر حرکت جامعه به سمت سالمندی را کندتر کرده و تعادل جمعیتی را حفظ کند.
08:52 - 16 مه 2026
2 بازنشر
10٫8k بازدید
