مناظره یا جهاد تبیین
او عالم آل محمد (ص) است، مسائل خود را از وى بپرسيد و مطالب او را نگهدارى كنيد. اين لقب را پدرش به او داد چرا که میدانست مأمون عباسی میخواهد از طريق علمی با امام مقابله كند و امام رضا (ع) با علمشان جلوی او و انحرافات مسلمانان را خواهند گرفت و در عين حال باعث رشد اسلام میشوند.
علم سلطان است
مأمون پس از آوردن امام رضا علیهالسّلام به مرو، جلسات علمی متعددی با حضور افراد مختلف از علما تشکیل می داد. در این جلسات مذاکرات زیادی میان امام و دیگران صورت میگرفت که به طور عمده در حول و حوش مسائل اعتقادی و فقهی بود. هدف مأمون از تشکیل این محافل علمی، در ظاهر علمدوستی بود ولی در اصل او میخواست با کشاندن امام به بحث، تصوّری را که عامّه مردم دربارهی اهلبیت علیهمالسّلام داشتند و آنان را صاحب علم خاص مثلاً از نوع «علم لدنّی» میدانستند، از بین ببرد.«شیخ صدوق» در این باره میگوید: «مأمون اندیشمندان سطح بالای هر فرقه را در مقابل امام علیهالسّلام قرار میداد تا حجت آن حضرت را به وسیله آنان از اعتبار بیاندازد و این به جهت حسد او نسبت به امام و منزلت علمی و اجتماعی او بود؛ اما هیچ کس با آن حضرت رو به رو نمیشد جز آن که به فضل او اقرار کرده و به حجتی که از طرف امام علیه او اقامه می شد، ملتزم میگردید». در روایتی آمده است: «هدف مأمون از این کارها جلب نظر امام بود؛ اما آن حضرت به اصحاب خود فرمود: فریب ظاهرسازی های او را نخورید، من به دست مأمون به شهادت خواهم رسید».
مناظره امام رضا عليه السلام و جاثليق مسیحی
جاثليق: من چگونه مىتوانم با كسى بحث كنم كه بر اساس كتابى كه منكِر آن هستم (قرآن) و پيامبرى كه به او ايمان ندارم (محمّد)، با من مناظره مىكند؟امام عليه السلام : اگر بر اساس گفتههاى انجيل خودت، با تو بحث كنم، قبول دارى؟جاثليق: آيا مىتوانم آنچه را انجيل گفته ، قبول نكنم؟! آرى، مىپذيرم، هر چند به زيانم تمام شود.امام عليه السلام: سِفر سوم را بياور و گوش كن تا من بخوانم. اگر به جايى رسيدم كه از محمّد و خاندان و پيروانش ياد شده بود، شما همگى گواهى دهيد، وگرنه هيچ.امام عليه السلام در برابر انبوه دانشمندان، سِفر سوم انجيل را از برخواند تا به نام پيامبر رسيد، در اينجا كمى مكث كرد و به دانشمند مسيحى رو نمود و فرمود: اى نصرانى! تو را به حقّ مسيح و مادرش سوگند، فهميدى كه من عالم به انجيل هستم ؟جاثليق: آرى .سپس امام، نام محمّد و خاندان و پيروانش را از انجيل قرائت نمود. امام عليهالسلام آنگاه به جاثليق فرمود: چه پاسخى دارى؟ يا بايد بگويى كه آنچه خواندم، انجيل نيست و يا بايد بگويى كه انجيل دروغ است، اما احتمال اوّل كه بطلانش ثابت شد. بنابراين يا بايد به نبوّت محمّد طبق اخبار انجيل اعتراف كنى و يا كشتنت واجب مىشود؛ چون خدا و پيامبر و كتاب خود را منكِر شدهاى».جاثليق: آنچه را وجودش در انجيل برايم ثابت و روشن شد ، انكار نمىكنم و به آن اعتراف دارم .
اهداف امام از مناظره
«تبیین حقیقت» و برداشت غبار از واقعیتها و مقابله با جریان تحریف و بدعت و ارائه صحیح اسلام ناب محمدی را میتوان از در زمره اهداف امام برای شرکت در مناظرات بر شمرد. امام با جریانی مواجهه بود که حقایق را وارونه جلوه میدادند و بدیهی است تنها ایشان میتوانست در برابر این حرکت گمراهکننده که در درون و حتی برون جهان اسلام مانند خوره باور و اعتقاد مردم را به مخاطره انداخته بود بایستند و ابهامات موجود را برطرف کنند و معادلات دشمن را خنثی نمایند. مناظرات برای امام یک میدان جهاد بود تا در این عرصه حقایق تبیین شود و سره از ناسره تمییز داده شود.#جهاد_تبیین #امام_رضا #مشهد #مناظره #علم #عالم_آل_محمد 19:42 - 14 شهریور 1403